Зирий ибн Манад ёки Зирий ибн Меннад (971-йилда вафот этган) Жазоир марказий Мағрибида Зирийлар сулоласининг асосчиси бўлган.

Зирий ибн Меннад Санҳажаҳ конфедерациясининг Тақалата тармоғи сардори бўлган, унга Марказий Мағрибда (Жазоир) жойлашган Кутама барбарлари кирган[1]. Фотиймийлар иттифоқчиси сифатида у халифа ал-Мансур би-Насруллоҳ томонидан Абу Язид (943–947) қўзғолонини бостиришда ёрдам берган ва мукофот сифатида ғарбий вилоятларнинг ҳокимлиги берилган. Бу ҳудуд тахминан замонавий Жазоирнинг Саҳродан шимолий қисмига тўғри келади.

Зирий 935-йилда келажакдаги Жазоир шаҳри жойлашадиган ҳудуднинг жанубида ўз қароргоҳи бўлган Ачирни қурдирди. У қал’а қуриш учун М’сила ва Тубнадан ғишт терувчилар ва дурадгорларни чақирди, қал’а барпо бўлгач, у олимлар, савдогарлар ва ҳуқуқшунослар билан тўлди. У танга зарб қила бошлади ва қўшинига нақд пул билан маош тўлашни йўлга қўйди[2]. Унинг ўғли Булуггин ибн Зирий Жазоир, Милиана ва Мéдéа (Ламдия) шаҳарларини барпо этди ҳамда қўзғолон чоғида вайрон этилган аҳоли пунктларини қайта тиклади.

959-йилда Зирий Марокашдаги Фесни забт этди. Уйига қайтишда у Фес амири ҳамда Сижилмасанинг „халифаси“ Ибн Васулни қафасда жуда таҳқирловчи тарзда юртига олиб борди[3][4][5].

Зирий ибн Манад 971-йил июн–июл ойларида М’сила ҳукмдори (Жаъфар ибн Али ал-Андалусий ал-Мағровий)га қарши жангда ҳалок бўлди[6]. Унинг ўрнига ҳоким сифатида ўғли Булуггин ибн Зирий тайинланди, у 972-йилда Фотиймийлар ўз саройларини Мисрга кўчирганларида Ифриқиянинг (972–984) ноиби бўлди.

Манбалар

  1. ↑ Британниcа Эдуcатионал Публишинг. Тҳе Ҳисторй оф Нортҳерн Африcа. Британниcа Эдуcатионал Публишинг, 1 Оcтобер 2010 — 47-бет. ИСБН 978-1-61530-397-7. 
  2. ↑ Роберт Фоссиэр. Тҳе Cамбридге Иллустратед Ҳисторй оф тҳе Миддле Агес. Cамбридге Университй Пресс, 29 Май 1997 — 197-бет. ИСБН 978-0-521-26645-1. 
  3. ↑ Ҳеинз Ҳалм. Дер Наҳе унд Миттлере Остен. БРИЛЛ, 1996 — 399-бет. ИСБН 90-04-10056-3. 
  4. ↑ Мессиэр, Роналд А.; Миллер, Жамес А. (2015). Тҳе Ласт Cивилизед Плаcе: Сижилмаса анд Иц Саҳаран Дестинй. Университй оф Техас Пресс. ИСБН 9780292766655
  5. ↑ Пеллат, Чарлес (1991). „Мидрāр“. Ин Босwортҳ, C. Э.; ван Донзел, Э. & Пеллат, Ч. (эдс.). Тҳе Энcйcлопаэдиа оф Ислам, Неw Эдитион, Волуме ВИ: Маҳк–Мид. Леиден: Э. Ж. Брилл. ИСБН 978-90-04-08112-3
  6. ↑ Акеампонг, Эммануэл Кwаку; Гатес, Ҳенрй Лоуис. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй. ОУП УСА, 2012 — 9-бет. ИСБН 978-0-19-538207-5.