Зиёдийлар (818—1018) – Аббосийлар ҳукмронлигини тан олган Ямандаги сулола. Сулола асосчиси Муҳаммад ибн Зиёд (818—859).

Зиёдийлар
818–1018
Пойтахт Забид
Расмий тил(лар) араб тили
Дин
Сунний ислом
Тарихий эра илк ўрта асрлар
• Асос солинган
818
• Тугатилган
1018

Давлат ташкил топиши

Сулола асосчиси Муҳаммад ибн Зиёд Язид ибн Абу Суфён ибн Ҳарб ибн Умайя (Муовия И нинг укаси) авлоди бўлган. Зиёдийлар Тиҳома, Хадрамавтдан шарқдаги ерларда ва Яманнинг тоғли минтақаларида ҳукмронлик қилишган. Зиёдийлар амирлигининг пойтахти Забид шаҳри бўлган. Давлат таназзулга учраган пайтда, Сано ва Жанадда Я’фурийлар давлати ташкил топди.

Давлат таназзули

Яманнинг шимолий соҳилбўйи ҳудудларини пойтахт Ассар билан бирга ишғол қилди, қармат Али ибн Фазл 904-йили Забид шаҳрини талон-торож қилади. 989-йил Яъфурийлар ҳужум қилиб, Забидни ёқиб юбордилар. Бироқ мамлук ал-Ҳусайн ибн Салама давлатни сақлаб қолди. Сулола ҳукмронлигининг сўнгида ҳабаш ғуломлар катта таъсирга эга бўлган. 1018-йили Зиёдийлар давлатининг шимолий қисмини бошқараётган ғуломлардан чиққан вазирлар, жумладан, уларнинг раҳбари Нажоҳ ўзини тахт даъвогари деб эълон қилди ва Нажоҳийлар сулоласига асос солди[1].

Ҳукмдорлар рўйхати

Зиёдийлар сулоласи ҳукмдорлари
№ Ҳукмдорлар Ҳукмронлик йиллари
1 Муҳаммад ибн Зиёд 818—859
2 Иброҳим ибн Муҳаммад 859—896
3 Зиёд ибн Иброҳим 896—902
4 Ибн Зиёд 902—911
5 Ишоқ ибн Иброҳим 911—981
6 Абдуллоҳ (ёки Зиёд) ибн Ишоқ 981—1012
7 Иброҳим (ёки Абдуллоҳ) ибн Абдуллоҳ 1012—1018

Манбалар

  1. ↑ Воҳидов Ш., Қодиров А. Шарқнинг машҳур сулолари. Тошкент: Академнашр, 2013 112-113-бетлар