Zlotin Roman
Роман Исаевич Злотин (Роман Исаевич Злотин; 22-ноябр 1940, Москва – 26-феврал 2023, Блоомингтон, Индиана, АҚШ) – совет ва америка биографи, зоолог ва эколог олими[1][2]. У СССР Фанлар академияси / Россия Фанлар академияси География институти Биогеография лабораторияси мудири (1983–1994)[3] ва Индиана университети ҳамда Янги Мексика университети профессори (1994–2020) бўлган[4].
| Злотин Роман |
|---|
Таржимаи ҳоли
У 1940-йил 22-ноябрда Москвада туғилган[5]. Болалиги Хамовники туманида ўтган.
Ўрта маълумотни Москванинг Казанскй кўчаси, 10-уйдаги 7-сонли мактабда олган.
1952–1959-йилларда Бутунроссия табиатни муҳофаза қилиш жамияти (ВООП) қошидаги Пётр Петрович Смолин раҳбарлигидаги биология тўгарагида фаол иштирок этган. Борис Виленский, Пётр Второв, Юрий Пузяченко, Олга Шохина, Михаил Черняховский, Леонид Лисовенко ва Николай Дроздов билан биргаликда улар ВООПнинг иккинчи авлод аъзоларининг таниқли вакилларига айланишган[6]. ВООП таркибида Злотин-Второв-Лисовенко учлигига Юрий Равкин раҳбарлик қилиб, уларнинг тўгаракдаги номзодлик (ПҳД) ишларини тайёрлашига ёрдам берган[7]. Тез-тез экспедицияларга бориши туфайли 8-синфда бир йил қолиб кетган ва ёзни Приокско-Террасний қўриқхонасида ўтказган.
1958–1963-йилларда Москва давлат университети География факултетида ўқиб, Биогеография кафедрасини тамомлаган[8].
Илмий фаолияти

1963-йилда СССР Фанлар академияси География институтига ўқишга йўлланма олиб, янги очилган илмий ходим-стажёр лавозимида иш бошлаган[9].
1970-йилда "Ички Тяншандаги баланд тоғ биогеоценозларининг тузилиши ва маҳсулдорлиги" мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган[10].
1976-йилда Москвада бўлиб ўтган Халқаро география иттифоқи конгрессининг 23-сессиясида Бош котиб ўринбосари бўлган.
1979-йилда Хабаровскда бўлиб ўтган Тинч океани фан ассоциацияси конгрессининг 14-сессиясида "География" ва "Орол экотизимлари" симпозиумларининг илмий котиби бўлган.
У 1976–1977 ва 1980-йиллардаги саёҳатларда "Каллисто" тадқиқот кемаси билан Тинч океанининг тропик оролларига экспедицияларни ташкил этувчилардан бири эди. У норасмий "Каллисто клуби" аъзоси ҳисобланади (Юрий П. Баденков (экспедиция раҳбари), Виктор О. Таргулян, Юрий Г. Пузяченко, П. А. Каплин ва Андрей А. Величко билан бирга)[11].
У Тяншан ва тропик ороллардан йиғилган умуртқасиз ҳайвонлар ва судралувчилар коллексиясини Москва давлат университети Зоология музейига ҳадя қилган[12].
1983-йилда СССР Фанлар академияси География институти Биогеография бўлими мудири лавозимида Юрий А. Исаковнинг вориси бўлди. У Наталя И. Базилевичнинг ишини фаол қўллаб-қувватлаб, лаборатория ходимларидан унга ёрдам ташкил қилди[13]. 1991-йилда Биогеография бўлими иккита лабораторияга бўлинди; Роман Исаевич биттасининг мудири бўлиб қолди, Аркадий А. Тишков эса иккинчисига раҳбарлик қилди. Р. И. Злотин 1996-йилда институтни тарк этганидан сўнг, лабораториялар қайта бирлаштирилди ва натижада пайдо бўлган бўлинма лаборатория мақомини сақлаб қолди[14].
АҚШда профессори ва илмий иши
1992–1993-йилларда АҚШда меҳмон профессор сифатида маърузалар ўқиди. Индиана университетининг Жамоат ва атроф-муҳит ишлари мактабида, География кафедрасида, Россия ва Шарқий Европа институтида, Марказий Евроосиё тадқиқотлари кафедрасида дарс берди.
1997-йилдан Индиана университети география профессори ва Янги Мексика университети биология профессори бўлди. Талабаларга биогеография ва экологиядан дарс берди ва экспериментал экотизим экологияси ва биологияси бўйича ёзги курслар ўтказди[15].
Шу билан бирга, экотизим экологияси, минтақавий география соҳаларида тадқиқотлар олиб борди, глобал иқлим ўзгаришини ўрганди ва АҚШ ва Россияда табиатни муҳофаза қилиш масалаларида ишлади[16].
Асосий тадқиқот мавзулари:
- Арктика, ўрмон, дашт, чўл ва алп экотизимларидаги дала экспериментал майдончаларида узоқ мудатли экологик тадқиқотлар.
- Иқтисодий ривожланиш ҳудудларида экологик хавфни баҳолаш ва биологик хилма-хилликни муҳофаза қилиш бўйича экспертиза.
2019-йил баҳорида нафақага чиқди, аммо Индиана университетида фан ва маслаҳат ишларини давом эттирди (эмерит профессор)[17].
У 2023-йил 26-февралда АҚШнинг Блоомингтон, Индиана шаҳрида вафот этди[18].
Ташкилотлар аъзолиги
- Россия география жамияти (РГЖ)
- Москва табиацҳунослар жамияти (МСНП)
- Халқаро биологик дастур (ИБП) (1972–1977)
- Инсон ва биосфера дастури (МАБ) (1980–1995)
- Америка экологик жамияти (ЭСА)
- Тувақ экологияси жамияти (СЕС) (АҚШ)
Нашрлари
Биогеография бўйича илмий китоб ва мақолалар муаллифи ва муҳаррири, жумладан:
- Злотин Р.И., Флинт В.Э., Тишков А.А., Панфилов Д.В. Юрий Андреевич Исаков (1912–1988) хотирасига 2-нашр (1989) // Рус орнитологик журнали. 2018. Жилд 27. № 1592. Б. 1617–1622.
- Злотин Р.И., Парментер Р. Р. Паттернс оф маст продуcтион ин пинён анд жунипер wоодландс алонг а преcипитатион градиэнт ин cентрал Неw Мехиcо (Севиллета НWР) // Жоурнал оф Арид Энвиронменц. 2008. Б. 1562–1572.
- Злотин Р. И. Биодиверситй анд продуcтивитй оф эcосйстемс // Пҳйсиcал Геограпҳй оф Нортҳерн Эурасиа: Руссиа анд тҳе Неигҳборинг Статес. Cамбридге: Cамбридге Университй, 2002. Б. 242–268.
- Злотин Р. И. Геограпҳй анд организатион оф ҳигҳ моунтаин эcосйстемс ин тҳе формер УССР // Эcосйстемс оф тҳе Wорлд. Вол. 3. Полар анд Алпине Тундра. Амстердам: Элсевиэр, 1997. Б. 133–159.
- Базилевич Н.И., Дроздов А.В., Злотин Р.И. Геограпҳиcал феатурес оф продуcтион анд деcомпоситион проcессес ин тҳе ландсcапес оф Нортҳерн Эурасиа // Известия РАН. Серия географ. 1993. № 4. Б. 5-21.
- Злотин Р.И., Яснй Э.В. Глобал деградатион оф биологиcал диверситй // Известия РАН, Серия географическая, 1992. № 2. Б. 76-88.
- Воропаэв А.И., Зҳариков С.Н., Злотин Р.И. эт ал. Натурал Энвиронмент оф тҳе Эуропеан Парт оф тҳе УССР. Мосcоw: Институте оф Геограпҳй, УССР Аcадемй оф Сcиэнcес, 1989. 229 б.
- Котляков В.М., Злотин Р.И. Интернатионал cооператион оф сcиэнтисц // Известия АН СССР. Сер. географ. 1989. № 5.
- Базилевич Н.И., Злотин Р.И., Титлянова А.А. Трансформатион оф температе грассланд биогеоcеносес ундер тҳе инфлуэнcе оф антҳропогениc фаcторс // Қуэстионс оф Биогеоcеносис Дйнамиcс. Мосcоw: Институте оф Геограпҳй, УССР Аcадемй оф Сcиэнcес, 1988. Б. 28-59
- Веисман Л.И., Злотин Р.И. Тҳе Нортҳернмост Ресервед Исланд Wрангел: Пҳото Албум. Мосcоw: Совецкая Россия, 1986. 222 б.
- Базилевич Н.И., Злотин Р.И. [Эд.] Дйнамиcс оф Биота ин Эcосйстемс оф тҳе Cентрал Форест-Степпе. Мосcоw: Институте оф Геограпҳй, УССР Аcадемй оф Сcиэнcес, 1986. 230 б.
- Элисеэва В.И., Злотин Р.И., Федотов М.П. Тwентй-еар дйнамиcс оф нестинг бирд популатионс ин а форест-степпе оак грове эcосйстем // Дйнамиcс оф Биота ин Эcосйстемс оф тҳе Cентрал Форест-Степпе. Мосcоw: Публишинг Ҳоусе оф тҳе Институте оф Геограпҳй, УССР Аcадемй оф Сcиэнcес, 1986. Б. 21-42.
- Зимина Р.П., Злотин Р.И. Тҳе Роле оф Мармоц ин тҳе Форматион оф Моунтаин Эcосйстемс оф Cентрал Асиа. Фрунзе: Илим, 1980. 107 б.
- Злотин Р.И., Перешколник С.Л. Он тҳе эcологй оф тҳе греэн тоад ин тҳе ҳигҳландс оф тҳе Иннер Тиэн Шан // Буллетин оф МСНП. Департмент оф Биологй. 1977. № 82. Б. 67–74.
- Злотин Р.И. Лифе ин тҳе Ҳигҳландс: А Студй оф тҳе Организатион оф Ҳигҳ-Моунтаин Эcосйстемс оф тҳе Тиэн Шан. Мосcоw: Мйсл, 1975. 240 б.
- Злотин Р.И. [Эд.] Тҳе Роле оф Анималс ин тҳе Фунcтионинг оф Эcосйстемс: Проcеэдингс оф а Cонференcе. Мосcоw: Наука, 1975. 220 б.
- Злотин Р.И., Кҳодашова К.С. Тҳе Роле оф Анималс ин тҳе Биологиcал Cйcле оф Форест-Степпе Эcосйстемс. Мосcоw: Наука, 1974. 220 б.
- Герасимов И.П., Исаков Ю.А., Кириков С.В., Насимович А.А., Зимина Р.П., Панфилов Д.В., Мурзаэв Э.М., Ричтер Г.Д., Нейштадт М.Н., Кҳодашева К.С., Злотин Р.И., Ракҳилин В.К., Барйкина В.В., Шубникова О.Н. Алехандер Николаэвич Формозов (1899–1973) // Известия АН СССР. Серия географическая. 1974. № 2. Б. 158–160.
- Злотин Р.И. Материалс он тҳе тропҳиc cоннеcтионс оф бирдс ин тҳе сйрц оф тҳе Тиэн Шан // Орнитҳологй. 1968. № 9.
- Злотин Р.И. Wатерфоwл оф тҳе Покровскй Сйрц оф тҳе Тиэн Шан // Геограпҳй оф Wатерфоwл Ресоурcес ин тҳе УССР. 1965. № 2. Б. 6-9.
- Злотин Р.И., Пузяченко Ю.Г. Он тҳе принcиплес оф тйпологй оф индивидуал униц оф зоогеограпҳй // Вестник Московского Университета, Сер. Геогр. 1964. № 4. Б. 235–241.
- Дроздов Н.Н., Злотин Р.И. Он тҳе геограпҳй оф wинтер бирд популатионс ин тҳе субалпине белт оф тҳе Cентрал Cауcасус // Орнитҳологй. 1962. № 5. Б. 193–207.
Филмларда иштироки
У совет илмий-оммабоп филмларида, жумладан, қуйидагиларда иштирок этган:
Манбалар
- ↑ Злотин Роман Исаевич // УНЕСCОнинг "Инсон ва биосфера" (МАБ) халқаро дастури СССРда: Маълумотнома, 3-жилд. Москва: Гидрометеоиздат, 1987. Б. 352.
- ↑ Ковшар А. Ф. Злотин Роман Исаевич // Қозоғистон ва Марказий Осиё орнитологлари: 20-аср: Биографик маълумотнома. Олмаота: Комплекс, 2003. Б. 199.
- ↑ Биогеография лабораторияси мудирлари Россия ФА География институти веб-сайтида
- ↑ Роман Злотин География кафедрасида Индиана университети, Блоомингтон, АҚШ.
- ↑ Полунин Н., Cурме Л. М. Злотин Роман Исаевич // Wорлд wҳо ис wҳо анд Доэс wҳат ин Энвиронмент & Cонсерватион. Лондон: Эартҳсcан, 1997. Б. 336. (Энвиронменталисм анд политиcс; Вол. 4).
- ↑ Пузяченко Ю. Г. "Менинг ҳаётим, ёки мен уни туш кўрдим……" Среда, ППС ва мен (1952–1962) // Чунки мен уларни севаман (ППС ва ВООП) М.: Тип. Росселкҳозакадемии, 2008. Б. 106–130.
- ↑ Дўстлар, тақдир биз учун белгилаб қўйди... (Дарвин музейининг биология тўгарагига – "ВООП" га 50 йил). Москва: КМК. 2000. Б. 143.
- ↑ Р. И. Злотин 1963-йил битирувчилари рўйхатида МДУ География факултети Биогеография кафедраси кундузги бўлими.
- ↑ Дроздов А. В. Физик география бўлимида, 1963–2011 // Старомонетнйдаги уйимизда, чекка ва далада. Москва: КМК, 2012. Б. 48.
- ↑ Злотин Р. И. Ички Тяншан баланд тоғ биогеоценозларининг тузилиши ва маҳсулдорлиги: География фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун диссертация автореферати. Москва: СССР ФА География институти, 1970. 32 б.
- ↑ Баденков Ю. П.. Тинч океанидаги Р/В "Каллисто" экспедициялари: Оролларда ва денгиз биродарлигида иш // Старомонетнйдаги уйимизда, чекка ва далада. Москва: КМК, 2012. Б. 201–203.
- ↑ Москва университети Зоология музейи юзларда ПДФ.
- ↑ Тишков А. А. Наталя Ивановна Базилевич (1910–1997): Тувақшунос, биогеокимё, эколог, географ, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори (1965). Институтда 1978–1994 // Старомонетнйдаги уйимизда, чекка ва далада. А. В. Дроздов тузган. Москва: КМК, 2012. Б. 289–296.
- ↑ Биогеография лабораторияси. Тарих
- ↑ Индиана университети, География кафедраси Э-ахборотномаси ПДФ. 2019. Жилд 6. № 2. Б. 1.
- ↑ Тҳе Неwслеттер оф тҳе Индиана Университй Руссиан анд Эаст Эуропеан Институте. 2005. Жилд 29/30.
- ↑ Роман Злотин нафақага чиқди ПДФ // Индиана университети География кафедраси Э-ахборотномаси. 2019. Жилд 6, сон 2.
- ↑ Ўлим ҳақида хабар Москвадаги Россия ФА География институтида. 28.02.2023.
- ↑ Роман Злотин (актёр) ҳужжатли филмларда, Кино-Театр.ру сайтида
- ↑ Жейранлар қаерга боради. ЦентрНаучФилм СССР. 1988. Филм саёҳатлари алманахи. № 233.
Адабиётлар
- Полунин Н., Cурме Л. М. Злотин Роман Исаевич // Wорлд wҳо ис wҳо анд Доэс wҳат ин Энвиронмент & Cонсерватион. Лондон: Эартҳсcан, 1997. Б. 336. (Энвиронменталисм анд политиcс; Вол. 4).
- Ковшар А. Ф. Злотин Роман Исаевич // Қозоғистон ва Марказий Осиё орнитологлари: 20-аср: Биографик маълумотнома. Олмаота: Комплекс, 2003. Б. 199.
Ҳаволалар
- Роман Исаевич Злотин ВООП аъзолари рўйхатида, эcосйстема.ру сайтида
- Роман Злотин – Индиана университети География кафедраси.
- Роман Злотин – НПП Грассланд: Курск, Россия (1954–1983)
- Нашрлар: Аcадемиа.эду; Истина МДУ; Счолар.гоогле; ПубМед.
- Фотографиялар: Россия тарихи фотосуратларда, Фотосуратлар; флиcкр.
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |