Zugʻba
Зуғба (арабча: زغبة) — Бану Ҳилолнинг кичик қабиласи. Бану Ҳилол ХИ асрда Мағрибга кўчиб борган Арабистон қабилалари конфедерацияси эди. Улар асосан Жазоирнинг ғарбида ва Марокашда яшайди. Бунга кичик қабила сифатида Бени Амер мисол бўла олади.
| Зугҳба زغبة | |
|---|---|
| Этник таркиби | Араб |
| Жойлашув | Ғарбий Жазоир ва Марокаш |
| Келиб чиқиши | Бану Ҳилал |
| Тили | Араб тили |
| Дини | Ислом |
Келиб чиқиши
Зуғбалар йирикроқ Арабистон қабилалари конфедерацияси бўлган Бану Ҳилолнинг кичик қабиласидир. Кўчиш пайтида Бану Ҳилол жуда кўп сонли бўлиб, амалда ўз кичик қабилаларига бўлинган бир халқ эди; улардан энг машҳурлари Асбож, Риёҳ, Жушам, Зуғба, Адий ва Қурра бўлган[1]. Манбаларда ХИ асрда Мағрибга кўчиб ўтган араб кўчманчиларининг умумий сони тахминан 1 миллион араб атрофида бўлгани айтилади[2].
Тарих
ХИИ асрда Зуғба Ҳилолий қабилалар ичида энг ғарбида жойлашгани бўлиб, ғарбда Тилимсандан шарқда Жазоиргача чўзилган ҳудудларда яшаган. У Зуғбанинг жануби ва шарқидаги ерларда яшаган Асбаж қабиласи, шунингдек, шарқий Жазоирда Қусантина ва Масила атрофидаги ҳамда шимолий Тунисдаги Рияҳ қабиласи билан қўшни бўлган[3]. Вақт ўтиши билан Зуғба Хулт ва Риёҳ қабилалари билан бирга Марокашда ўрнашиб, Ғарбий Мағрибнинг қишлоқ ҳудудларида араблашув жараёнини бошлаб берган[4]. ХИ асрнинг аввалроқ даврларида эса Зуғба Триполитаниянинг бир қисмини, жумладан Триполидан Қобисгача чўзилган бутун минтақани эгаллаган, кейинроқ эса у ерда уларни Бану Сулайм сиқиб чиқарган[5]. 1050-йилда Фотимийлар Бану Ҳилолнинг асосий қабиласини Мағрибга юборишидан ҳам олдин Зуғбанинг Триполида мавжудлиги бўлган. Зуғбанинг бир гуруҳи 1037—1038-йилларда Бану Қурра билан Триполида ўрнашган[6].
Манбалар
- ↑ Баадж, Амар С.. Саладин, тҳе Алмоҳадс анд тҳе Банū Гҳāния: Тҳе Cонтест фор Нортҳ Африcа (12тҳ анд 13тҳ cентуриэс) (эн). БРИЛЛ, 2015-08-11 — 24-бет. ИСБН 978-90-04-29857-6.
- ↑ Ҳареир, Идрис Эл; Мбае, Раване. Тҳе Спреад оф Ислам Тҳроугҳоут тҳе Wорлд (эн). УНЕСCО, 2011-01-01 — 409-бет. ИСБН 978-92-3-104153-2.
- ↑ Баадж, Амар С.. Саладин, тҳе Алмоҳадс анд тҳе Банū Гҳāния: Тҳе Cонтест фор Нортҳ Африcа (12тҳ анд 13тҳ cентуриэс) (эн). БРИЛЛ, 2015-08-11 — 72-бет. ИСБН 978-90-04-29857-6.
- ↑ Беннисон, Амира К.. Алморавид анд Алмоҳад Эмпирес (эн). Эдинбургҳ Университй Пресс, 2016-07-05 — 80-бет. ИСБН 978-0-7486-4682-1.
- ↑ Миллер, Cатҳерине; Ал-Wер, Энам; Cаубет, Доминиқуэ; Wацон, Жанет C. Э.. Арабиc ин тҳе Cитй: Иссуэс ин Диалеcт Cонтаcт анд Лангуаге Вариатион (эн). Роутледге, 2007-12-14 — 80-бет. ИСБН 978-1-135-97876-1.
- ↑ Бретт, Мичаэл (3 Марч 2015). "Тҳе Зугҳба ат Триполи, 429Ҳ (1037–8 А.Д.)" (эн). Либян Студиэс 6: 41–47. дои:10.1017/С0263718900000613. ИССН 0302-3168. ҳттпс://www.cамбридге.орг/cоре/жоурналс/либян-студиэс/артиcле/абс/зугҳба-ат-триполи-429ҳ-10378-ад/2C6ФФ47408C8АФЕ29Э78Б21ЭЭCЕ9Э3Д2.