Канада гербидаги шиор

А мари усқуэ ад маре (лотинча: [аː ˈмариː ˈуːскᶣɛ ад ˈмарɛ]; франсузча: Д'ун оcéан à л'аутре, франсузча талаффузи: [дœ̃нɔсеˈã аˈлоʊ̯тʁ]; инглизча: Фром сеа то сеа) Канаданинг миллий шиори. Бу ибора Инжилнинг эски аҳд қисми бўлмиш Забурнинг 72:8 оятларидаги лотинча Вулгате таржимасидан келиб чиққан:

Эт доминабитур а мари усқуэ ад маре, эт а флумине усқуэ ад терминос терраэ (Қирол Жеймс Инжили: „У денгиздан денгизгача ва дарёдан ер юзининг барча ҳудудигача ҳукмронлик қилади“)[1].

Тарихи

Канада қурол-аслаҳалари 1921-йилда миллий шиор ва асл яшил чинор барглари билан яратилган.

Канадани бу шиорга эгалик қилиши учун, иборанинг биринчи қайдлардаги ишлатилиши, Сандфорд Флемингнинг котиби ва Флемингнинг ваъзларида бу иборани ишлатган Пресбйтериан вазири бўлган Георге Монро Грант томонидан амалга оширилган. Унинг невараси Мичаэл Игнатиэффнинг айтишича, Георге Монро Грант бу иборани Канадада Тинч океани темир йўли қурилиши пайтида давлат қуриш ҳаракатлари давомида қилган нутқларида ишлатган[2]. Жумлада „ҳукмронлик“ сўзининг ишлатилиши янги мамлакат учун „Канада ҳукмронлиги“ номининг умумий ишлатилишини акс эттирган.

Шиор биринчи марта 1906-йилда Саскачеwан янги қонунчилик ассамблеясининг асосий рамзи сифатида расман қўлланилган[1]. Бу ибора 1921-йилда Канада герби қайта ишлаб чиқилганида, ўша пайтдаги Давлат котиби ўринбосари Жозепҳ Попе томонидан миллий шиор сифатида таклиф қилинган[3]. Жозепҳ Попе гербни қайта ишлаб чиқиш учун федерал ҳукумат томонидан тайинланган тўрт кишилик қўмита аъзоларидан бири эди (бошқа аъзолар Тҳомас Мулвей, А. Г. Доугҳтй ва генерал-маёр W. Г. Гwаткин)[4]. Илк дизайнга ҳеч қандай шиор киритилмаган. Генерал-маёр W. Г. Гwаткин шиор сифатида „Ин мемориам ин спем“ („Хотирада, умидда сақла“) шиорини таклиф қилган, бироқ Поэанинг таклифи кўпроқ қўллаб-қувватланади[1]. Хомаки лойиҳа 1921-йил 21-апрелдаги Кенгаш қарори ва 1921-йил 21-ноябрда қирол Георге В нинг Қироллик декларацияси билан расман тасдиқланади[5].

Канада гербининг бир қисми сифатида шиор турли давлат идоралари ва вакиллик органлари томонидан ваколат белгиси сифатида ишлатилади[6]. Шунингдек, у Канада қоғоз пул бирлигининг барча номиналларида ва Канада паспортларининг устки муқовасидан ҳам жой олган[7]. Бу шиор барча федерал ҳукумат эълонларида намойиш этилади[8].

Таклиф этилаётган тузатишлар

2007-йил март ойида Канаданинг учта штати бош вазирлари Канада ҳудудининг кенг географик табиатини акс эттирувчи шиорга ўзгартириш киритишни талаб қилган[9], чунки Канада Арктика, Атлантика ва Тинч океанлари сувлари ювиб турувчи қирғоқларга эга. Янги шиор учун иккита таклиф берилди – А мари ад маре ад маре (денгиздан денгизгача) ва А мари усқуэ ад мариа (бир денгиздан бошқа денгизларга қадар)[10][11]. Шиорнинг кенгайтирилган норасмий версияси („денгиздан денгизгача“) Канада ҳақидаги нутқлар ва ёзувларда қўлланилиниши шимолий Канада ҳудудида истиқомат қилувчи аҳолига нисбатан инклюзивликни ва Канаданинг сиёсий ва иқтисодий келажагининг аҳамиятини ифодалайди[8]. Cанwест Глобал томонидан ўтказилган сўров шуни кўрсатдики, шиорни ўзгартириш тарафдорлари сони жами иштирокчиларнинг учдан бир қисмни ташкил этади ва бу шиорга ўзгартириш киритишни хоҳламайдиганлар сонидан бироз ортиқ, сўралганларнинг учдан бир қисми нейтрал фикрда[8].

Галерея

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Ламб. „А Мари усқуэ ад Маре“. Тҳе Cанадиан Энcйcлопедиа. 2017-йил 2-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 21-ноябр.
  2. ↑ Игнатиэфф, Мичаэл. Труэ Патриот Лове. Пенгуин Cанада, 2009. ИСБН 0-670-06972-8. 
  3. ↑ „Cеремониал анд Cанадиан Сймболс Промотион - Тҳе армс оф Cанада (паге 2)“. Cанадиан Ҳеритаге (2008-йил 23-июн). Қаралди: 2008-йил 21-ноябр.
  4. ↑ „Cанадиан Ҳеритаге: Тҳе армс оф Cанада“. Cанадиан Ҳеритаге. 2009-йил 28-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-сентябр.
  5. ↑ „Cанадиан Ҳеритаге: Фирст "Cанадиан флагс"“. Cанадиан Ҳеритаге. 2013-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-сентябр.
  6. ↑ „Либрарй оф Парлиамент - Cанадиан Сймболс ат Парлиамент“. Парлиамент оф Cанада. 2007-йил 5-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 1-октябр.
  7. ↑ „Пасспорт Cанада: Феатурес оф тҳе Пасспорт“. Пасспорт Cанада. 2009-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 1-октябр.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Босwелл, Рандй. „Игнатиэфф суппорц чангинг Cанада'с тwо-оcеан мотто“. Натионал Пост (2009-йил 10-май). 2009-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 27-июн.
  9. ↑ Андреw Чунг. „ТҳеСтар.cом | Идеас | Тиме то ҳералд оур нортҳерн cоаст?“. Тҳестар.cом (2007-йил 28-октябр). 2008-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 21-ноябр.
  10. ↑ Девеау. „Фром сеа то сеа то сеа“. Тҳеглобеандмаил.cом (2006-йил 3-сентябр). 2012-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 21-ноябр.
  11. ↑ „'То сеа' ор нот 'то сеа': тҳат ис тҳе қуэстион“. CБC Неwс (2006-йил 10-март). Қаралди: 2008-йил 21-ноябр.