Abder
Bu maqolaga boshqa birorta sahifadan
ishorat yoʻq. (avgust 2024) |
Abder (qadimgi yunoncha: Ἄβδηρος) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.
| qadimgi yunoncha: Ἄβδηρος | |
|---|---|
| Mifologiya | qadimgi yunon |
| Yunoncha yozilishi | Ἄβδηρος |
| Lotincha yozilishi | Abderos |
| Jins | erkak |
| Otasi |
turli afsonalarga koʻra Poseydon, Germes yoki Menetiy |
| Bogʻliq personajlar | Gerakl, Diomed |
| Birinchi eslatma | Pindarning "Abderitam" peani |
Abderning kelib chiqishi va tugʻilgan shahri haqida afsonaning bir nechta versiyalari mavjud. Abder eslab oʻtilgan eng qadimiy antik manbada, Pindarda u dengizlar xudosi Poseydon va nayada Froniyaning[1][2] oʻgʻli deb aytilgan. Psevdo-Apollodorning soʻzlariga koʻra, u Germesning oʻgʻli boʻlib, Opunt Lokridasidan kelib chiqqan[3], Ptolemey Gefestionga koʻra - Argonavt Menetiuning oʻgʻli va Patroklning ukasi[4], Tabula Farnesiana - Froniyada tugʻilgan[5][6].
Qadimgi manbalarda Abder faqat Diomed otlarini oʻgʻirlash bo'yicha Geraklning sakkizinchi jasorati kontekstida eslatib oʻtilgan. Frakiyalik bistonlar qabilasining podshohi Diomed odamxoʻr otlarning egasi boʻlib, ularga begonalarni yem qilar edi. Miken shohi Evrisfey Geraklga bu otlarni oʻz saroyiga olib kelishni buyurdi. Psevdo-Gigin tomonidan taqdim etilgan bir taxminga koʻra, Abder, Gerakl[4] qoʻlida vafot etgan Diomedning xizmatkori edi. Psevdo-Apollodor, Katta Filostrat va boshqalarning yozuvlarida turli xil oʻzgarishlarda aks etgan klassikaga koʻra, Abder Geraklning xizmatkori va sevgilisi edi. Gerakl unga otlarga qarashni buyurgan. Qahramon jang bilan band boʻlganida, otlar oʻz nazoratchisini[3][7][8][6][9] qiymalab tashladilar.
Halokat joyida yoki Abderning qabri hududida Gerkules Abdera shahriga asos soldi, shuningdek, marhumning xotirasiga bagʻishlangan sport musobaqalarini, jumladan, mushtlash, kurash, ularning kombinatsiyasini tashkil qildi, "bir soʻz bilan aytganda, hamma narsa, lekin otlar bilan emas"[3][7][8][6][9].
Manbalar
- ↑ Pindar 1980.
- ↑ Oldfather 1918.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Psevdo-Apollodor 1972.
- ↑ 4,0 4,1 Psevdo-Gigin Mifы 2000.
- ↑ Smith 1873.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Tümpel 1893.
- ↑ 7,0 7,1 Filostrat 2009.
- ↑ 8,0 8,1 Strabon 1994.
- ↑ 9,0 9,1 Roscher & 1884—1890.
Adabiyotlar
- Oldfazer U. A.[de]. Abderos : [nem.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1918. — Bd. S III. — Kol. 14—15.
- Rosher V. G. Abderos // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [nem.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 2—3.
- „Abde'rus“, A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. London: John Murray, 1873.
- Tyumpelь K.[de]. Abderos : [nem.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1893. — Bd. I, 1. — Kol. 23—24.
- Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka. L.: Nauka, 1972.
- Psevdo-Gigin. Mifы, Antichnaya biblioteka. SPb.: Aleteyya, 2000. ISBN 5-89329-198-0. [sayt ishlamaydi]
- Pindar. Otrыvki // Odы; Fragmentы / Pindar; Vakxilid ; izd. podg. M. L. Gasparov.. — M. : Nauka, 1980. — 503 s. — (Literaturnыe pamyatniki). — 50 000 ekz.
- Strabon. Geografiya v 17 knigax. M.: Ladomir, 1994.
- Filostrat (starshiy i mladshiy). Kartinы. Kallistrat. Statui. Feofrast. Xarakterы. Ryazanь: Aleksandriya, 2009. ISBN 5-94460-033-0.