Abu Baro sahifasining manbasini koʻrish

{{Harbiy arbob bilgiqutisi
| name       = Abг Baro
| other_name = 
| death_date = 620-yillarning oxiri
| allegiance = [[Banu Amir]] qabilasi
| battles    = {{Plainlist|
*Ar-Rahrahon kuni ({{Circa|579}})
* Shiʼb Jabal kuni ({{Circa|580}})
* Al-Qurnatan kuni ({{Circa|580-yillar}})}}
| children   = {{Plainlist|
*Baro
*Rabiʼa
*Sulma
*Bishr
*Suhayl
}}
| relations  = {{Plainlist|
*[[Banu Kilab]] qabilasi tarkibidagi Jaʼfar urug‘i, [[Banu Amir]]ning bir tarmogʻi
*Molik al-Ahram ibn Jaʼfar (otasi)
*Ummu al-Banin binti Rabiʼa (onasi)
*Al-Ahvos ibn Jaʼfar (amakisi)
*[[Labid ibn Rabiʼa|Lobid]] (jiyani)
*[[Amir ibn at-Tufayl]] (jiyani)}}
}}
'''Abu Baro Amir ibn Molik ibn Jaʼfar''' ({{Lang-ar|أبو براء عامر بن مالك بن جعفر}}) VI asr oxiri — VII asr boshlarida [[Banu Kilab]] qabilasining Jaʼfar urugʼi va uning bosh qabilasi [[Banu Amir]]ning eng nufuzli yetakchisi boʼlgan. Islomiy rivoyatlarga koʻra, u [[islom]] paygʼambari [[Muhammad]] bilan uchrashgan, biroq islomni qabul qilmagan. Buning oʻrniga, paygʻambarni {{Circa|626}}-yilda [[Najd]] choʼlidagi [[Badaviy|badaviy]] qabilalarini islomga daʼvat etish uchun bir guruh musulmonlarni yuborishga undagan. Abu Baro [[musulmon|musulmonlarning]] xavfsizligi uchun kafolat bergan, biroq musulmonlar bir guruh badaviylar tomonidan oʻldirilgan. Rivoyatlarga koʻra, bu hujum Abu Baroning jiyani va raqibi [[Amir ibn at-Tufayl]] tomonidan amalga oshirilgan. Abu Baro bu voqeadan koʻp oʻtmay vafot etgan.

== Kelib chiqishi va ilk hayoti ==
Abu Baro Amir Jaʼfar urugʼi aʼzosi Malik al-Ahramning oʻgʻli boʻlgan. Jaʼfar urugʻi koʻchmanchi [[Banu Kilab]] qabilasi va uning bosh urugʼi Banu Amir ibn Saʼsaning hukmron sulolasi boʻlib, ular Markaziy Arabistondagi [[Najd]] hududida yashagan. Abu Baroning onasi Ummul Banin binti Rabi’a ibn Amr Banu Kilabga qardosh qabila Amir ibn Rabi’adan boʼlgan{{Sfn|Caskel|1966|p=161}}. Ummul Baninning Abu Barodan tashqari Rabi’a, at-Tufayl, Abida (yoki Ubada) va Muoviya ismli oʼgʼillari ham boʼlgan{{Sfn|Lyall|1913|pp=73–74}}{{Sfn|Lyall|1918|p=293}}.

Abu Baro taxminan 580-yilgi [[Shi’b Jabala jangi|Shi’b Jabala jangidan]] soʼng amakisi al-Ahvos ibn Jaʼfarning oʼrniga Banu Amir qabilasining rahbari boʻlgan. Jang [[Banu Tamim]] va [[Banu Asad]] qabilalariga qarshi olib borilgan boʻlib, ularni Iroqning al-Hira shahridagi [[Laxmiylar qirolligi|Laxmiy]] podsholari va Bahrayndagi [[Kinda]] podsholari qoʻllab-quvvatlagan{{Sfn|Bosworth|1999|p=267, note 641}}{{Sfn|Lyall|1913|p=74}}. Yoshligida Abu Baro Shiʼb Jabala jangidan bir yil oldin al-Rahrahon kunida oʻz qabilasi bilan Tamimga qarshi jang qilgan{{Sfn|Caskel|1966|p=161}}. Taxminan 592-yil atrofida Jaʼfar urugʻi Banu Amirning qolgan qismi bilan kelishmovchilikka borgach, Abu Baro urugʻini [[Najron|Najrondagi]] [[Banu al-Horis]] qabilasi himoyasiga olib ketgan{{Sfn|Caskel|1966|p=161}}. Abu Baroning oʻgʻli Baro esa VI asr oxirida al-Basʼa degan joyda Banu Amir tomonidan Banu Absga uyushtirilgan muvaffaqiyatsiz hujumda halok boʻlgan{{Sfn|Lyall|1913|p=82}}.

== Paygʼambar Muhammad bilan aloqalari ==
Abu Baro 625-yilda [[Madina (shahar)|Madinada]] [[islom]] paygʻambari [[Muhammad]]ning huzuriga borgan boʻlishi mumkin, biroq buning sababi aniq emas{{Sfn|Caskel|1966|p=161}}. VIII asr tarixchisi [[Ibn Isʼhoq]]ning yozishicha, Abu Baro Muhammad paygʼambarga zotdor otlar va tuyalar hadya qilgan, lekin islom paygʻambari Abu Baro [[mushrik]] boʼlganligi sababli hadyalarni qabul qilmagan. Muhammad paygʼambar Abu Baroni islomga daʼvat etganida Abu Baro buni qabul qilmagan, biroq islomni rad ham etmagan. Buning oʻrniga u Muhammad paygʼambarga [[Najd]] qabilalarini islomga daʼvat qilish uchun elchilar yuborishni tavsiya qilgan. Abu Baro Najdda obroʼli kishilardan boʼlganligi bois Muhammad paygʼambarning elchilari xavfsizligi uchun omonlik kafolati bergan. U, shuningdek, bu daʼvat muvaffaqiyatli yakunlanishini ham chin dildan istagan{{Sfn|Lyall|1913|p=84}}. Biroq Tarixchi [[Charles James Lyall]] Abu Baroning oʻzi paygʼambarning huzuriga borganiga shubha bildiradi. U „''Kitob al-Agʻoniy''“ asaridagi baytlarni keltirib, Abu Baro oʻsha paytda oʻsma kasalidan xasta boʻlganini va oʻzining oʻrniga jiyani Lobidni sovgʻa bilan yuborganini aytgan. Muhammad paygʻambar sovgʻani rad etgan va Lobidni Abu Baroning kasaliga davo bilan orqaga qaytargan{{Sfn|Lyall|1913|pp=86–87}}.

Muhammad paygʼambar tomonidan [[Najd]]ga yuborilgan [[musulmon]]lar keyinchalik [[Banu Sulaym]] hududidagi Bir Maʼuna deb atalgan quduq boshida oʻldirilgan. Islomiy rivoyatlarda bu qotillikda, asosan, Abu Baroning jiyani va [[Amir ibn at-Tufayl]] aybdor deb koʻrsatiladi. Anʼanaviy rivoyatlarga koʻra, Banu Amir qabilasi Abu Baroning musulmonlarga bergan omonlik kafolati sabab hujumda qatnashishdan bosh tortgan, shundan soʻng Amir ibn at-Tufayl Banu Sulaymni yordamga chaqirgan{{Sfn|Lyall|1913|pp=84–87}}. Bir Maʼunadan Madinaga qaytayotgan tirik qolgan musulmonlar yoʻlda ikki nafar Banu Kilab qabilasi vakillarini oʻldirganlar, biroq musulmonlar Muhammad paygʼambarning ularga omonlik berganidan bexabar boʼlgan. Shundan soʻng Muhammad paygʼambar ular uchun Abu Baroga qon puli toʼlagan{{Sfn|Lyall|1913|p=85}}. Tarixchi [[Meir Jacob Kister]] ushbu vaziyatga shunday baho bergan: Abu Baro oʻsha paytda keksaygan boʻlib, uning Muhammad paygʻambar bilan hamkorlik qilishdan maqsadi musulmonlarning qoʻllab-quvvatlovi orqali qabiladagi oʻz mavqeini raqibi Amir ibn at-Tufaylga nisbatan mustahkamlash boʼlgan. Muhammad paygʻambar esa kuchli Banu Amir qabilasi vakillari orqali islom tarafdorlarini koʼpaytirishga umid qilgan{{Sfn|Kister|1965|p=355}}.

Abu Baro oradan koʼp koʻp oʻtmay vafot etgan. Bir rivoyatda Abu Baro shu voqeadan keyin chuqur gʻam-anduh sabab ortiqcha may ichish oqibatida vafot etgani aytiladi{{Sfn|Lyall|1913|p=89}}. Tarixchi [[Werner Caskel]] esa Lobidning bir-biriga zid baytlarini keltirib, bu rivoyatni yolgʻon deb hisoblagan{{Sfn|Caskel|1966|p=161}}.

== Manbalar ==
{{manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==
* {{The History of al-Tabari|volume=5 |url=https://books.google.com/books?id=SdrtpZQphYUC}}
* {{Kitob manbasi|last1=Caskel |first1=Werner |title=Ğamharat an-nasab: Das genealogische Werk des His̆ām ibn Muḥammad al-Kalbī, Volume II |date=1966 |publisher=Brill |location=Leiden |url=https://books.google.com/books?id=ybgUAAAAIAAJ |language=German}}
* {{Kitob manbasi|last1=Kister |first1=M. J. |authorlink=Meir Jacob Kister |editor1-last=Makdisi |editor1-first=George |title=Arabic and Islamic studies in honor of Hamilton A. R. Gibb |date=1965 |publisher=Brill |location=Leiden |pages=337–357 |url=http://www.kister.huji.ac.il/content/expedition-bi%CA%BEr-ma%CA%BF%C5%ABna |chapter=The Expedition of Biʾr Maʿūna |archive-date=2024-01-29 |access-date=2021-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129211843/http://www.kister.huji.ac.il/content/expedition-bi%CA%BEr-ma%CA%BF%C5%ABna |url-status=dead }}
* {{Kitob manbasi|last1=Lyall |first1=Charles |authorlink=Charles James Lyall |title=The Diwans of ʿAbīd ibn al-Abraṣ, of Asad, and ʿĀmir ibn aṭ-Ṭufail, of ʿĀmir ibn Ṣaʿṣaʿah |date=1913 |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=978-1-61640-539-7 |url=https://books.google.com/books?id=9pqsCCQfngwC}}
* {{Kitob manbasi|last1=Lyall |first1=Charles |title=The Mufaḍḍalīyāt: An Anthology of Ancient Arabian Odes, Volume 2 |date=1918 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |url=https://books.google.com/books?id=4tnRAAAAMAAJ}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:620-yillarda vafot etganlar]]