Achij

Achij — abxaz xalq cholgʻu asbobi^[1]. Bu yongʻoq yogʻochidan kvadrat shaklda yasalib, qalin qirrali tutqichga oʻrnatilgan ramadan iborat asbob. Aylantirilganda gumburlagan ovoz chiqaradi.

Marosim madaniyati

Odatda ziyofatlar vaqtida bir qoʻshiq ikkinchisiga ulanib ketadi va mezbonlar va mehmonlar raqsga tushadi. Kuy va qoʻshiqdan joʻshqinlanganlar qarsak chalishni boshlaydi, baʼzida qarsaklarga akyapkap (ratchet) yoki stolga qoʻlga tushgan anjomlar — finjon, lagan, shisha butilkalarni urish orqali hosil qilingan tovush joʻr boʻladi^[2]. Agar garmon yoki akkordeon boʻlib, adaul (baraban) juftligida chiqish qilinsa, qoʻshiq kuylash odatda toʻxtaydi va uzoq raqsga tushish boshlanadi. Shundan soʻng yana kapellani davom ettirishi mumkin. Shu tarzda, abxazlar davra musiqiy sanʼati suite shaklini oladi^[3]. ^{[ manbada yoʻq ]}^[4]

Achij koʻpincha toʻylarda ishlatiladi^[5]

Instrumental guruhlar

Zamonaviy Abxaziyada koʻplab xalq musiqa ansambllari tashkil etilgan boʻlib, ularning cholgʻu asboblari qatoridan achij ham oʻrin olgan. Eng mashhur ansambllardan biri hisonlanuvchi „Gunda“dir. U xalq cholgʻu orkestrlarida ham qoʻllanadi.^{[manba kerak]}

Adabiyotlar

Xashba I. M. Abxaziya xalq cholgʻu asboblari.- 2-nashr.- Suxumi: „Alashara“, 1979. — 240 b. — 1500 tiraj.
Xashba I. M. Abxaz musiqa madaniyatidan // Zamonaviy Abxaz qishlogʻi: Etnografik insholar, 1967. — S. 72.

Yana qarang

Manbalar

↑ „Narodnыe muzыkalьnыe instrumentы Abxazii“ (ru). abhazia.pro. Qaraldi: 2021-yil 15-aprel.
↑ „Achamgur i apxiartsa — vse, chto nujno detyam Xuapa“ (ru). // Sputnik Abxaziya (2016-yil 17-may). Qaraldi: 2021-yil 15-aprel.
↑ „«Sestrы nartov» otmetili yubiley: 40 let ansamblyu «Gunda»“ (ru). // Sputnik Abxaziya (2017-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 15-aprel.
↑ Xagba V.A. Vokalьno-instrumentalьnыy ansamblь «Gunda»: Soxranenie traditsiy abxazskoy narodnoy muzыkalьnoy kulьturы (russkiy) // Muzыkalьnaya letopisь. Sbornik nauchnыx statey VIII Mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferentsii. Redaktor-sostavitelь S. I. Xvatova. 2018. — 2018. — S. 413—423.
↑ Gunba E. Z. Narodnыy instrumentariy abxazov i ego funktsii v svadebnom obryade // Istoricheskie, filosofskie, politicheskie i yuridicheskie nauki, kulьturologiya i iskusstvovedenie. Voprosы teorii i praktiki. — Tambov: Gramota, 2015. — № 2 (52): v 2-x ch.— Ch. I. — S. 70–73. — ISSN 1997-292X.

[1] „Narodnыe muzыkalьnыe instrumentы Abxazii“ (ru). abhazia.pro. Qaraldi: 2021-yil 15-aprel.

[2] „Achamgur i apxiartsa — vse, chto nujno detyam Xuapa“ (ru). // Sputnik Abxaziya (2016-yil 17-may). Qaraldi: 2021-yil 15-aprel.

[3] „«Sestrы nartov» otmetili yubiley: 40 let ansamblyu «Gunda»“ (ru). // Sputnik Abxaziya (2017-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 15-aprel.

[4] Xagba V.A. Vokalьno-instrumentalьnыy ansamblь «Gunda»: Soxranenie traditsiy abxazskoy narodnoy muzыkalьnoy kulьturы (russkiy) // Muzыkalьnaya letopisь. Sbornik nauchnыx statey VIII Mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferentsii. Redaktor-sostavitelь S. I. Xvatova. 2018. — 2018. — S. 413—423.

[5] Gunba E. Z. Narodnыy instrumentariy abxazov i ego funktsii v svadebnom obryade // Istoricheskie, filosofskie, politicheskie i yuridicheskie nauki, kulьturologiya i iskusstvovedenie. Voprosы teorii i praktiki. — Tambov: Gramota, 2015. — № 2 (52): v 2-x ch.— Ch. I. — S. 70–73. — ISSN 1997-292X.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]