Aforistika

AFORISTIKA - adabiy ijodning bir turi, muayyan hayotiy tajribaga asoslangan ibratga molik umumlashma fikrni ixcham badiiy shaklda ( antiteza , parallelizm , qiyos , paradoks va shu kabi uslubiy vositalar yordamida) ifodalash. Aforistika voqealikning individual -xususiy tomonlariga koʻz yumgan xolda umumiy, tipik tomonlarga eʼtibor qaratadi: uning asosida tasvirlash yoki his-tuygʻularni ifodalash maqsadi emas, muayyan hukm-xulosani bayon qilish maqsadi yotadi. Yaʼni aforistika obraz bilan emas, fikr bilan ish koʻradi. Ayni chogʻda, u ilm emas. Aforistikadagi fikr ilmiy tafakkurdan farq qiladi: ilmiy fikr muayyan obʼektning atroflicha tahlili asosida olinsa, aforistik fikr muallifning shaxsiy (maʼnaviy, ruhiy, siyosiy, maishiy va hokazo) tajribasiga tayanadi; ilmiy fikrning toʻgʻriligi dalillar silsilasi bilan isbotlansa, aforistik fikr obʼektiv haqiqatlik daʼvosini qilolmaydi, chunki uning toʻgʻriligi isbot qilinmaydi, his etiladi. Agar Aforistikani adabiy ijod turi sifatida tushunilsa, uning janr koʻrinishlari deb xalq ogʻzaki ijodi dagi maqol , yozma adabiyotdagi gnoma , xriya , sentensiya , apoftegma , maksima kabilarni koʻrsatish mumkin.

Adabiyot

• Adabiyotshunoslik lug’ati. D. Quronov, Z. Mamajonov, M. Sheraliyeva Toshkent- 2013.