Сезер Ахмет Неждет (1941.13.9, Афъён ш.) — Туркия давлат арбоби. Анқара университетининг ҳуқуқшунослик фтини тугатган (1962). 1962-йилдан Анкара, Дижла ва Еркой ш.ларидаги суд органларида ишлаган. 1983-йилдан Туркия Олий суди аъзоси, 1988-йилдан Конституцион суди ҳақиқий аъзоси, 1998-йилдан Туркия конституцион суди раиси. 2000-йил 16-майдан Туркия Республикаси президенти[1].

Аҳмет Неcдет Сезер
Таваллуди 1941-йил 13-сентябр
Туркия
Касби Судя
Партияси Мустақиллик партияси
Болалари 3 та
Имзоси

Президентлик даври (2000-2007)

Сезер президентликка сайланади ва 2000-йил 16-майда қасамёд қилади. Туркия тарихида илк бор судялик касбидан чиққан илк давлат раҳбари бўлади. Сезернинг президентлик даври 2007-йил 16-майда тугалланиши керак бўлган, бироқ Туркия буюк миллат мажлиси янги давлат раҳбарини сайлай олмагани сабабли у бу лавозимда 2007-йил 28-августга қадар давом эттиради. Бунга сабаб Туркия Конституциясида президентлик ваколати муддати янги давлат раҳбари сайланмагунича чўзилиши мумкинлиги белгиланганди.

2001-йил 21-февралда Миллий Хавфсизлик Кенгаши мажлисида келиб чиққан жанжал пайтида Сезер конституциявий кодекслар ёзилган китобни Бош вазир Бüлент Эcевитга отади. Баъзилар „Қора чоршанба“ деб номланувчи Туркиядаги йирик иқтисодий инқирознинг асосий сабаби сифатида ушбу жанжални сабаб қилиб кўрсатади. Бошқалар эса Европа Иттифоқи билан аъзо бўлиш бўйича музокаралар ва Туркиянинг халқаро валюта жамғармаси билан мустаҳкам алоқалари талаб қилган тезкор ислоҳотлар бу инқирозга сабаб бўлганини даъво қилишди[2].

Сезер Туркияда дунёвийликнинг қатъий тарғиботчиси ҳамда ҳимоячиси бўлган, Сезер билан Адолат ва Тараққиёт партияси ўртасида тез-тез тортишув бўлиб туради. Кўп ҳолларда у Туркиянинг дунёвий тузуми таҳдид остида эканини очиқ даъво қилган[3]. Сезер Ислом аёлларнинг рўмол ўрашини талаб қилинмаслигига ишонгани туфайли Президент саройидаги расмий зиёфатларда депутатларнинг рўмол ўраган хотинларини даврадан чиқариб ташлаган[4].

Президентлик даврида Сезер 260 нафар судланган жиноятларни афв этди, улардан 202 нафари чапчи жангарилар томонидан қўлга олинган эди[5][6][7].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  2. ↑ „ИМФ Стоппед Cентрал Банк Фром Гивинг Лиқуидитй ин 2001, саид Эрçэл“. Реферанс. 2007-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 30-август.
  3. ↑ „Турк Пресидент Сайс Сеcулар Сйстем ин Дангер“. Тҳе Сcоцман. Қаралди: 2007-йил 30-август. [сайт ишламайди]
  4. ↑ „Туркей'с Турмоил“. Эcономист (2007-йил 1-май). Қаралди: 2007-йил 30-август.
  5. ↑ „Лист оф Сезер Амнестй Реcипиэнц Террор-Басед“. Диалогҳабер. 2007-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 4-сентябр.
  6. ↑ „Гроуп Профиле, ДҲКП/C“. МИПТ Террорисм Кноwледге Басе. 2007-йил 4-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 4-сентябр.
  7. ↑ „У.С. Wарнс оф Рисинг Террор Тҳреат то Wестернерс Тҳроугҳоут Туркей“. Wорлд Трибуне. 2007-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 4-сентябр.