Али ал-Кошиф Жамолиддин масжиди (арабча: مَسْجِد الكاشف‎‎‎ — Мисрнинг Манфалут шаҳрида жойлашган Усмонийлар даврига оид масжид. Миср ҳукмдори Муҳаммад Али ҳукмронлиги даврида 1811-йилда бунёд этилган[1].

Масжид
Ал-Кошиф масжиди

Тарихи

Ал-Кошиф масжиди ўша пайтда Асют ҳокими бўлган Али ал-Кошиф томонидан барпо этилган. Масжид шаҳарнинг савдо-сотиқ нуқтайи назаридан ниҳоятда муҳим ва машҳур маҳаллаларидан бири бўлган ал-Қайсария туманида қурилган[2]. Масжиддаги битик лавҳасида намозхонлардан ҳоким учун дуо қилиш сўралади[3]. Али бадавлат оиладан бўлиб, унинг отаси Жамолиддин шаҳарнинг бой савдогарларидан бири эди[4]. Масжид илгари бир неча бор кенг кўламда таъмирланган бўлиб, натижада унинг фақат минораси асл ҳолатини сақлаб қолган[5]. 2019-йилда ҳукумат масжидни яна бир бор таъмирлаган[6].

Тавсифи

Масжид квадрат шаклда. Унинг асосий кириш қисми ғиштдан қурилган бўлиб, масжиднинг шимолий томонида жойлашган[7]. Кириш эшиги тепасида хаттотлик нақшлари ҳамда нозик тарзда йўнилган ёғочдан ясалган деразалар жойлашган. Масжиднинг қолган уч фасадида деворларнинг юқори қисмида йўнилган ёғочдан ясалган кўплаб деразалар мавжуд бўлиб, уларнинг остида ҳам бошқа дераза ва туйнуклар жойлашган[8].

Намозхона бўялган ёғоч шифтни кўтариб турувчи икки қатор қизил гранит устунлар билан ажратилган. Унда Усмонийлар даврига оид кошинлар билан безатилган меҳроб ҳамда ёғоч минбар мавжуд[9]. Масжиднинг уч қаватли қизил ғиштдан қурилган минорасининг асоси квадрат шаклда бўлиб, тепасига ёғоч найза ва жез ярим ой ўрнатилган[10].

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „افتتاح كلاً من مسجد المجاهدين ومسجد الكاشف“. эгймонуменц.гов.эг (2019).
  2. ↑ السعيد,سمير, حمادة,وائل. „«قيسارية منفلوط».. قلعة تجارية عبر قرنين“. Ал Аҳрам (2025-йил 31-май).
  3. ↑ الميناوي, علاء. „شكر الله سعيهم.. حكاية مسجد بناه أمير كان حاكما لأسيوط“. Сада эл балад (2020-йил 2-март).
  4. ↑ المنياوي, علاء. „عبق التاريخ في الكاشف.. قصة مسجد بناه عبد فقير من بيت عريق“. Сада эл балад (2020-йил 23-феврал).
  5. ↑ عرابي, مدحت. „«الكاشف» فى أسيوط.. مسجد أخذ اسمه من مهنة قديمة فى العصر العثمانى“. Ал Масрй Ал Ёум (2024-йил 11-март).
  6. ↑ „208 سنة.. حكاية عبق التاريخ لمسجد الكاشف الأسرى بأسيوط“. ёум7.cом (2019-йил 2-июн).
  7. ↑ منصور, احمد. „الآثار: مسجدا المجاهدين والكاشف كانا يعانيان من حالة معمارية وإنشائية سيئة“. ёум7.cом (2019-йил 3-май).
  8. ↑ المهدي, عمر. „افتتاح مسجدي المجاهدين والكاشف بمحافظة أسيوط بعد الانتهاء من أعمال الترميم والصيانة“. Ал Аҳрам (2019-йил 3-май).
  9. ↑ على, إلهام. „يزيد عمره على 200 عام .. «الكاشف».. مسجد عتيق يضيء «عاصمة الصعيد»“. Ал-Муссаwар (2026-йил 19-апрел).
  10. ↑ السعيد,سمير, حمادة,وائل. „عمره 270 عاما ويتباهي بزخارفه «مسجد الكاشف» فى منفلوط ينشد الإنقاذ“. Ал Аҳрам (2025-йил 17-июн).