Анц Лаикмаа (1866-йил 5-май, Арасте – 1942-йил 19-ноябр, Кадарпику) – эстониялик рассом[1].

Анц Лаикмаа

Анц Лаикмаа, тах. 1920
Ҳақиқий исмиҲанс Лаипман (1935-йилгача)
Таваллуди 5-май 1866-йил
Арасте, Мäржамаа Париш, Россия империяси
Вафоти 14-декабр 1942-йил(1942-12-14)
(76 ёшда)
Кадарпику, СССР
Соҳаси Рассом
Таълими Кунстакадемиэ Дüсселдорф

Ҳаёти

Анц Лаикмаа Мäржамаа туманиги Арасте қишлоғида жойлашган Паиба фермасида туғилган. У камбағал эстон оиласининг ўн учинчи фарзанди эди. Велисе, Ҳаапсалу ва Лиҳула мактабларида таълим олган. Онаси у ёш пайтида вафот этган. Лаикмаа рассомликка бўлган қизиқишини эрта ёшда кашф этган. 1891-1893 ва 1896-1897-йилларда Дüсселдорф санъат академиясида таҳсил олган. 1897-йилдан 1899-йилгача Дüсселдорфда фаолият юритган. У Дüсселдорф рассомчилик мактаби вакили ҳисобланади. 1899-йил кузида Таллинга қайтиб келган. 1900-йилдан 1907-йилгача Таллин ва Ҳаапсалуда рассом сифатида фаолият юритган. Ўз изланишлари натижасида у Белгия, Франсия, Австрия, Финляндия ва Нидерландия каби давлатларга саёҳат қилган. 1901-йилда Таллинда биринчи Эстония санъат кўргазмасини, 1906-йилда эса Тартуда биринчи санъат кўргазмасини ташкил этган. 1903-йилда Таллинда студия очган, у ерда Отто Крустен сингари шогирдларига ҳам таълим берган[2][3]. 1907-йилда эса Эстония санъат уюшмасини (Ээсти Кунстиселц) ташкил этган.

1904-йилда 38 ёшли Лаикмаа ўша даврнинг энг таниқли шоираларидан бири бўлган 21 ёшли Мариэ Ундер билан учрашиб, уни севиб қолган. Шу йили у Ундернинг иккита портретини чизган, ушбу расмлар Лаикмаанинг энг машҳур асарлари ҳисобланади. 1907-1909-йилларда у асосан Финляндияда бўлган. 1909-1913-йилларда эса Европанинг йирик санъат шаҳарларига саёҳат қилган. 1910-йилдан 1912-йилгача Капри ва Тунисда яшаган. 1913-йилдан 1931-йилгача Лаикмаа Таллиннда мустақил рассом ва санъат ўқитувчиси сифатида фаолият юритган. Унинг шогирдлари орасида ёш Алфред Розенберг ҳам бор эди. 1927-йилда у „Мику“ таҳаллуси остида ижод қилувчи моделдан Аино Мариэ (1969-йилда вафот этган) исмли қиз фарзанд кўрди. 1932-йилда у Кадарпику қишлоғидаги ўз фермасига кўчиб ўтган ва умрининг охиригача шу ерда яшаб, ижод қилган. Анц Лаикмаа 1942-йил ноябр ойида Кадарпикуда вафот этган ва шу ерда дафн этилган. Рассом бир умр бўйдоқ ўтган.

Фаолияти

Анц Лаикмаа асосан пастел рангтасвири билан танилган. У Эстонияга импрессионизм йўналишини олиб кирган ва кўпинча ёрқин ранглардан фойдаланиб манзаралар чизган. У сиёсий фаолият билан ҳам шуғулланган. Энг муҳими, Лаикмаа Эстония санъатини ўрганиш ва тарғиб қилишга катта ҳисса қўшган ҳамда Тарту шаҳрида жойлашган Эстония миллий музейининг асосчиларидан бири ҳисобланади.

Машҳур асарлари

Галерея

Манбалар

  1. ↑ лла Росенфелд, Нортон Т. Додге, Жане Воорҳеэс, Арт оф тҳе Балтиcс: Тҳе Струггле фор Фреэдом оф Артистиc Эхпрессион Ундер тҳе Совиэц, 1945-1991, Рутгерс Университй Пресс, 2001, ИСБН 0-8135-3042-3, п34
  2. ↑ „Карикатурист Отто Крустен“. Пäэwалеҳт (1937-йил 23-феврал), с. 5. Қаралди: 2024-йил 22-июн.
  3. ↑ „Кунстник Отто Крустен сури“. Уус Ээсти (1937-йил 23-феврал), с. 1. Қаралди: 2024-йил 22-июн.

Ҳаволалар