Анвар Абдулаҳадович Зоҳидов (Анвар А. Зоҳидов) (1953-йил 2-майда туғилган, Тошкент) — совет ва америкалик олим-материалшунос, физика-математика фанлари доктори, Америка физика жамияти аъзоси (2009), Далласдаги Техас университети қошидаги Нанотехнология институти директори ўринбосари, ИТМО университети гибрид нанофотоника ва оптоэлектроника лабораторияси ҳамраҳбари. Наноматерялларнинг хоссалари ва амалий қўлланилишини ўрганиш соҳасидаги ишлар муаллифи[1].

Таржимаи ҳоли

  • 1975-йилда Тошкент политехника институтини тамомлаган, СССР Фанлар академияси Спектроскопия институтининг назарий бўлимида ишлаган.
  • 1976-1981-йилларда Москва вилояти, Троицк шаҳридаги СССР Фанлар академиясининг Спектроскопия институтида ишлаган, у ерда 1981-йилда „Заряд-узатувчи экситонлар ва электрон-қўзғалиш комплекслари спектроскопияси“ мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган ва физика-математика фанлари номзоди илмий даражасини олган[2].
  • 1981-1984-йилларда Ўзбекистон СССР Фанлар академияси Илмий асбоблар марказида етакчи илмий ходим бўлган.
  • 1984-1986-йилларда Ўзбекистон ССР Фанлар академияси Ядро физикаси институтида етакчи илмий ходим, 1986-1988-йилларда лаборатория мудири бўлган.
  • 1990-1995-йилларда Осака университети (Япония) электроника кафедраси, Молекуляр фанлар институтининг қаттиқ жисмлар кимёси лабораторияси (Оказаки, Япония) ва Молекуляр спектроскопия институти (Болония, Италия) профессори бўлган.
  • 1996-йилдан „Ҳонейwелл“ компаниясида тадқиқотчи олим.
  • 2001-йилда Рей Боман билан биргаликда Далласдаги Техас университетига нанотехнология марказини яратиш учун таклиф қилинди, у ерда шу кунгача ишлайди, 2002-йилда профессор унвонини олган.
  • 2005-йилда Анвар Зоҳидов наноматериаллар ишлаб чиқаришга ва қуёш энергетикаси соҳасида консалтинг хизматларини кўрсатишга ихтисослашган „Соларно” компаниясининг асосчиси ва президенти бўлган.
  • 2016-йилда ИТМО университетининг Нанофотоника ва материаллар кафедраси гибрид нанофотоника ва оптоэлектроника лабораториясининг ҳамраҳбари бўлган[3]..

Наноматерялларнинг хоссаларини ўрганиш соҳасидаги экспериментал ишларнинг муаллифи. Назарий жиҳатдан башорат қилинган ва кейин экспериментал равишда фотоиндукцияланган заряднинг фуллерен C60 дан конюгацияланган полимерларга ўтишини (бу жараён қуёш батареяларида қўлланади) кўрсатиб берган. Биринчи бўлиб фуллеренларнинг ўтказувчан полимерлар ва ишқорий металлар билан комплексларини синтез қилган ва уларнинг ўта ўтказувчанлигини ўрганган.

Углерод нанотубалари, электр ўтказувчан полимерлар, қуёш энергияси учун материаллар ва тегишли соҳалар бўйича нашрлар муаллифи.

Тадқиқотлари

Илмий изланишлар натижасида профессор Анвар Зоҳидов физика фанига бир қанча муҳим ҳодисаларни кашф этган ва янги атамаларни таклиф қилган. Назарий жиҳатдан башорат қилинган фотоиндукцияланган заряднинг конюгацияланган полимердан (донор вазифасини бажаради) C60 фуллеренга (аксептор вазифасини бажаради) ўтишини ва биринчи марта Есино ва Морита билан биргаликда бу ҳодисани экспериментал равишда исботлади. Назарий жиҳатдан, органик моддалардаги экситонларнинг зарядга боғлиқ ҳолатини башорат қилган; электрон-экситон комплексларида бу алоқа экспериментал тарзда ўрнатилган[4].

Мукофотлари ва ютуқлари

  • 2018-йил — Сcопус Аwард Руссиа.
  • 2009-йил — Америка жисмоний жамияти аʻзоси.
  • 2008-йил — Илмий кашфиёт учун П.Л.Капица номидаги олтин медал.
  • 2006-йил — Россия Табиий фанлар академиясининг а’зоси этиб сайланган.
  • 2005-йил — Нано-50 Аwард.
  • 2003-йил — Осиёлик-америкалик йил муҳандиси.
  • 1992-йил — Италиан Cонсорcиа „Материалларнинг физикаси“ Феллоwшип
  • 1990-йил — Фан, та’лим ва маданият вазирлиги стипендияси.

Манбалар

Ҳаволалар