Anvar Zohidov
Anvar Abdulahadovich Zohidov (Anvar A. Zohidov) (1953-yil 2-mayda tugʻilgan, Toshkent) — sovet va amerikalik olim-materialshunos, fizika-matematika fanlari doktori, Amerika fizika jamiyati aʼzosi (2009), Dallasdagi Texas universiteti qoshidagi Nanotexnologiya instituti direktori oʻrinbosari, ITMO universiteti gibrid nanofotonika va optoelektronika laboratoriyasi hamrahbari. Nanomateryallarning xossalari va amaliy qoʻllanilishini oʻrganish sohasidagi ishlar muallifi[1].
Tarjimai holi
- 1975-yilda Toshkent politexnika institutini tamomlagan, SSSR Fanlar akademiyasi Spektroskopiya institutining nazariy boʻlimida ishlagan.
- 1976-1981-yillarda Moskva viloyati, Troitsk shahridagi SSSR Fanlar akademiyasining Spektroskopiya institutida ishlagan, u yerda 1981-yilda „Zaryad-uzatuvchi eksitonlar va elektron-qoʻzgʻalish komplekslari spektroskopiyasi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan va fizika-matematika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan[2].
- 1981-1984-yillarda Oʻzbekiston SSSR Fanlar akademiyasi Ilmiy asboblar markazida yetakchi ilmiy xodim boʻlgan.
- 1984-1986-yillarda Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida yetakchi ilmiy xodim, 1986-1988-yillarda laboratoriya mudiri boʻlgan.
- 1990-1995-yillarda Osaka universiteti (Yaponiya) elektronika kafedrasi, Molekulyar fanlar institutining qattiq jismlar kimyosi laboratoriyasi (Okazaki, Yaponiya) va Molekulyar spektroskopiya instituti (Boloniya, Italiya) professori boʻlgan.
- 1996-yildan „Honeywell“ kompaniyasida tadqiqotchi olim.
- 2001-yilda Rey Boman bilan birgalikda Dallasdagi Texas universitetiga nanotexnologiya markazini yaratish uchun taklif qilindi, u yerda shu kungacha ishlaydi, 2002-yilda professor unvonini olgan.
- 2005-yilda Anvar Zohidov nanomateriallar ishlab chiqarishga va quyosh energetikasi sohasida konsalting xizmatlarini koʻrsatishga ixtisoslashgan „Solarno” kompaniyasining asoschisi va prezidenti boʻlgan.
- 2016-yilda ITMO universitetining Nanofotonika va materiallar kafedrasi gibrid nanofotonika va optoelektronika laboratoriyasining hamrahbari boʻlgan[3]..
Nanomateryallarning xossalarini oʻrganish sohasidagi eksperimental ishlarning muallifi. Nazariy jihatdan bashorat qilingan va keyin eksperimental ravishda fotoinduktsiyalangan zaryadning fulleren C60 dan konyugatsiyalangan polimerlarga oʻtishini (bu jarayon quyosh batareyalarida qoʻllanadi) koʻrsatib bergan. Birinchi boʻlib fullerenlarning oʻtkazuvchan polimerlar va ishqoriy metallar bilan komplekslarini sintez qilgan va ularning oʻta oʻtkazuvchanligini oʻrgangan.
Uglerod nanotubalari, elektr oʻtkazuvchan polimerlar, quyosh energiyasi uchun materiallar va tegishli sohalar boʻyicha nashrlar muallifi.
Tadqiqotlari
Ilmiy izlanishlar natijasida professor Anvar Zohidov fizika faniga bir qancha muhim hodisalarni kashf etgan va yangi atamalarni taklif qilgan. Nazariy jihatdan bashorat qilingan fotoinduktsiyalangan zaryadning konyugatsiyalangan polimerdan (donor vazifasini bajaradi) C60 fullerenga (akseptor vazifasini bajaradi) oʻtishini va birinchi marta Yesino va Morita bilan birgalikda bu hodisani eksperimental ravishda isbotladi. Nazariy jihatdan, organik moddalardagi eksitonlarning zaryadga bogʻliq holatini bashorat qilgan; elektron-eksiton komplekslarida bu aloqa eksperimental tarzda oʻrnatilgan[4].
Mukofotlari va yutuqlari
- 2018-yil — Scopus Award Russia.
- 2009-yil — Amerika jismoniy jamiyati aʻzosi.
- 2008-yil — Ilmiy kashfiyot uchun P.L.Kapitsa nomidagi oltin medal.
- 2006-yil — Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasining a’zosi etib saylangan.
- 2005-yil — Nano-50 Award.
- 2003-yil — Osiyolik-amerikalik yil muhandisi.
- 1992-yil — Italian Consorcia „Materiallarning fizikasi“ Fellowship
- 1990-yil — Fan, ta’lim va madaniyat vazirligi stipendiyasi.
Manbalar
- ↑ „Publikatsii: Anvar Abdulaxadovich Zaxidov — Laboratoriya gibridnoy nanofotoniki i optoelektroniki“. 2021-yil 16-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 26-dekabr.
- ↑ Zaxidov, Anvar Abdulaxadovich — Spektroskopiya eksitonov s perenosom zaryada i elektron-eksitonnыx kompleksov : dissertatsiya kandidata fiziko-matematicheskix nauk : 01.04.05 — Moskva, 1981. — 138 s. : il. Optika OD Dk 82-1/258
- ↑ „Megagrantы-2016: Universitet ITMO poluchit 90 mln rubley na razvitie gibridnыx materialov dlya novogo pokoleniya optoelektroniki“. 2021-yil 14-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 26-dekabr.
- ↑ „Megagrantы — programma mejdunarodnogo sotrudnichestva: Zaxidov Anvar Abdulaxadovich“. 2021-yil 18-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 26-dekabr.
Havolalar
- Profilь na sayte Texasskogo universiteta v Dallase
- Zaxidov Anvar na sayte Universiteta ITMO
- Zaxidov Anvar Abdulaxadovich — Megaentsiklopediya Kirilla i Mefodiya
- Diskussionnыy nauchnыy klub NITU «MISiS»: Zaxidov Anvar Abdulaxadovich
- Professor Anvar Zaxidov: Tolьko kogda tы sam vladeeshь iskusstvom sozdaniya materialov, tы mojeshь ix effektivno izuchatь