Ziyosfera

Arkadiy Shtipel

Arkadiy Moiseyevich Shtipel (1944-yil 14-mart, Samarqand viloyati, Kattaqoʻrgʻon, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rus shoiri, tarjimon, tanqidchi[1].

Arkadiy Shtipel
Tavalludi 14-mart 1944-yil
Samarqand viloyati, Kattaqoʻrgʻon
Fuqaroligi SSSR bayrogʻi SSSR → Rossiya bayrogʻi Rossiya
Debyut 1989

Hayoti

Arkadiy Shtipel 1944-yil 14-mart kuni Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan. Bolaligi va yoshligi Dnepropetrovskda oʻtgan[2]. 1965-yilda u sotsialistik realizmga qarshi qaratilgan adabiy manifest yozish va tarqatishga uringanlikda ayblanib, adabiy faoliyati uchun Dnepropetrovsk davlat universitetidan (DDU) haydalgan. Shu bilan birga, Arkadiy Shtipel sovet mafkurasi va ukrain millatchiligini qoralashda ayblandi. Harbiy xizmatni oʻtab, sirtdan oʻqishni tugatdi va nazariy fizika yoʻnalishi boʻyicha diplom oldi. U 1968-yildan Moskvada yashab keladi. U akustik muhandis, radiolog, matematika oʻqituvchisi, montajchi, fotograf va qoʻriqchi boʻlib ishlagan. XX asr 90-yillarning boshlarida u avtomobil savdosida xususiy tadbirkor boʻlgan va bir guruh loyihalar bilan Xitoyga sayohat qilgan. U Olga Chugay boshchiligidagi Moskva Yozuvchilar tashkilotiga qarashli boʻlgan „Birinchi kitob“ markazida tahsil olgan.

Ijodi

Arkadiy Shtipelning ilk sheʼri 1989-yilda chop etilgan „Tun fuqarolari“ sheʼriy antologiyasida nashr etilgan. Arkadiy Shtipel „Arion“ jurnalidagi sheʼriyat boʻlimining doimiy aʼzosi boʻlgan. Kiyev Lavra festivali (Kiyev, 2006-yil 19-may) va boshqa shunga oʻxshash festival hamda konferensiyalar doirasidagi sheʼriy musobaqalarda qatnashib turgan. Birinchi kitobi 58 yoshida chop etilgan.

U ingliz sheʼriyatining rus tiliga tarjimalarini, shu jumladan William Shakespearening sonetlarini va Dilan Tomasning sheʼrlarini nashr etdi. U, shuningdek, rus mumtoz sheʼriyatini (Pushkindan Nabokovgacha) ukrain tiliga tarjima qilgan va kitob holida nashr etdi. Ushbu tarjimalar Pushkin va Pushkindan keyingi davr sheʼriyati haqida boʻlib, ukrain sheʼriyatiga sezilarli darajada oʻz taʼsirini oʻtkazgan[3].

Tanqid

rus tilida:Prejde vsego, stixi Shtыpelya yasnы. Eto ne znachit, chto oni elementarnы, skoree naprotiv. No oщuщenie yasnosti stixa — eto, kak mne kajetsya, glavnoe, chto ostaetsya posle chteniya knigi. Yasnostь — veщь dovolьno zagadochnaya, voobщe-to. Ona v pervuyu ocheredь svyazыvaetsya so strogoy mыslьyu i vizualьnoy geometriey prirodы. Naprimer, s Evklidom, s pryamыm klassicheskim prostranstvom, s otchetlivostьyu i odnoznachnostьyu oщuщeniy. Poet nichego ne xochet zatushevatь, zatemnitь — sovsem naoborot, on proyasnyaet i vыpravlyaet neizbejnыe vыvixi vospriyatiya. Priroda — prosta v svoix osnovax, a chelovek, otgorajivayasь ot neyo mnojestvom sobstvennыx zaranee pridumannыx sxem, eyo ne vidit — i potomu polagaet i slojnoy, i zaputannoy. Shtыpelь — prostodushen, no zorok. A eti kachestva drug drugu voobщe-to protivorechat. Prostodushnыy primet na veru to, chto zorkiy vidit naskvozь. Znachit, vыvod odin: Shtыpelь vidit ne tak, kak mы, i prinimaet na veru tolьko to, chto vidit sam. — Vladimir Gubailovskiy, «Russkiy jurnal»

Nashrlar

Kitoblar

  • Arkadiy Shtыpelь V gostyax u Evklida: Stixotvoreniya. — M.: Jurnal poezii «Arion», 2002. — 96 c. — (Golosa: Knijnaya seriya jurnala poezii «Arion»). — ISBN 5-901820-02-9.
  • Arkadiy Shtыpelь Stixi dlya golosa: Vtoraya kniga. — M.: ARGO-RISK; Knijnoe obozrenie, 2007. — 104 s. — (Knijnыy proekt jurnala «Vozdux», vыp. 25.) — ISBN 5-86856-138-4.
  • Arkadiy Shtыpelь Na urovne dыxaniya: Stixotvoreniya. — SPb.: Aleteyya, 2009. — 184 s.
  • Arkadiy Shtыpelь. Vot slova. — M.: Russkiy Gulliver, 2011. — 124 s. — (Poeticheskaya seriya "Russkogo Gullivera"). — ISBN 978-5-91627-056-3.
  • Arkadiy Shtыpelь. Ibo nebo. — M.: OGI, 2014. — 80 s. — (Poeticheskaya seriya "Russkogo Gullivera"). — ISBN 978-5-94282-751-9.
  • Arkadiy Shtыpelь. Odnotomnik. — M.: B.S.G.- Press, 2019. — 304 s. — 1000 ekz. — ISBN 978-5-93381-402-3.

Toʻplamlar

  • Grajdane nochi: Neizvestnaya Rossiya. Tom 1. — M.: SP «Vsya Moskva», 1990.
  • Alьmanax literaturnogo kluba «Avtornik». Sezon 2001/2002 g., vыp.3 (7). C. 34—38. — M.: ARGO-RISK; Tverь: Kolonna, 2002. ISBN 5-94128-064-5
  • Pyatь fragmentov; Tipa xokku // Alьmanax literaturnogo kluba «Avtornik». Sezon 2002/2003 g., vыp. 1 (9). C. 45—47. — M.: ARGO-RISK; Tverь: Kolonna, 2003. ISBN 5-94128-072-6
  • Dilan Tomas. Perevod s angliyskogo Arkadiya Shtыpelya // Alьmanax literaturnogo kluba «Avtornik». Sezon 2002/2003 g., vыp. 2 (10). S. 30—34. — M.: ARGO-RISK; Tverь: Kolonna, 2003. ISBN 5-94128-078-5.

Manbalar

  1. ↑ „Arkadiy Shtыpelь“. www.vavilon.ru. Qaraldi: 12-oktabr 2023-yil.
  2. ↑ „Arkadiy Shtыpelь. Fantastichskie syujetы v sovremennoy russkoy poezii“. www.nm1925.ru. Qaraldi: 12-oktabr 2023-yil.
  3. ↑ Bulkіna І. Arkadіy Shtipelь. «Moroz і sontse — divna dnina!..»: Moya malenьka xrestomatіya // «Kritika», lyutiy 2017.(ukr.) 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Arkadiy_Shtipel" dan olindi