Atrof muhitda radiy va radon

Радий ва радон атроф-муҳит радиоактивлигининг муҳим омилидир. Радон табиий равишда тупроқдаги радиоактив элементларнинг парчаланиши натижасида пайдо бўлади ва у бундай парчаланиш пайдо бўлган жойларда қурилган уйларда йиғлиши мумкин. Радон асосан саратон касаллигини келтириб чиқаради. Европада саратон билан боғлиқ барча ўлимларнинг ~ 2% га тўғри келиши тахмин қилинмоқда.[1]
Радий, радон каби, радиоактивдир ва табиатда кам миқдорда учрайди ва радиация йилига 20-50 мСв/дан ортиб кеца, ҳаёт учун хавфлидир. Радий уран ва торийнинг парчаланиш маҳсулотидир.[1] Радий атроф-муҳитга инсон фаолияти билан ҳам чиқарилиши мумкин, масалан, радиолуминесанс бўёқ билан бўялган[2]
Радий
Нефт ва газ саноатида
Нефт ва газ саноатида қолган қолдиқлар кўпинча радий ва майда кукунларини ўз ичига олади. Нефт қудуғидаги сулфат шкаласи жуда радийга тойинган бўлиши мумкин. Нефт конидаги сув кўпинча стронсий, барий ва радийга жуда бой, денгиз сувда сулфат жуда кўп бўлади, шунинг сабабли нефт қудуғидан сув денгизга қуйилса ёки
денгиз суви билан аралашса, радий эритмадан чиқарилади. ташувчи чўкма вазифасини бажарадиган барий/стронсий сулфат.[3]
Радиолуминесанс (қоронғида порлаш) маҳсулотлар
Нотўғри узатилган радий асосидаги радиолюминесцент бўёқлардан маҳаллий ифлосланиш номаълум.[4]
Радиоактив шротда
Эбен Берс бадавлат америкалик социалист бўлиб, у1932-йилда Радитҳор деб номланган радиоактив маҳсулотдан фойдаланиш натижасида вафот этишидир. Радитор ҳар бир шишада ~1 мCи (40 кБқ) 226 Ра ва 1 мCи 228 Ра ни ўз ичига олган. Радитор оғиз орқали қабул қилинган ва радий калцийга тақлид бўлиб, суякда жуда узоқ биологик ярим умрга эга.[5]
Радон

Дозанинг йирик қисми 222 Рн нинг полоний (218 По) ва қўрғошин (214 Пб)қисимларнинг парчаланишига боғлиқ бўлади. Қисимларнинг таъсирини назорат қилиш орқали терига ва ўпкага радиоактив дозани камида 90% га камайтириш мумкин. бу орқали чангга қарши ҳимояланиш ва тўлиқ танани ёпиш учун костюм кийиш орқали амалга оширилади. Эътибор бериш керакки, радон ва радон қизлари билан бир вақтда тутунга таъсир қилиш радоннинг зарарли таъсирини оширади. Уран қазиб олувчиларда радон чекувчиларда чекмайдиганларга қараганда кўпроқ кансероген эканлиги аниқланган.[3]

Ҳодиса
Очиқ ҳавода радон концентрацияси 1 дан 100 Бқ м -3 гача ўзгариб туради.[6] Радонни баъзи булоқ сувларида ва иссиқ булоқларда топиш мумкин.
Радон табиий равишда эрдан чиқарилади, айниқса маълум ҳудудларда, айниқса, нафақат гранит тупроқли ҳудудларда. Ҳамма гранит минтақалар ҳам радоннинг юқори эмиссиясига мойил эмас, масалан, Абердин жойлашган тош жуда радийга бой бўлса, унда радон кўчиб ўтиши учун зарур бўлган ёриқлар йўқ.
Радон радийнинг парчаланиш маҳсулоти бўлиб, у ўз навбатида ураннинг парчаланиш маҳсулотидир.
Уй тагидаги яни пойдевор тупроқғида ва тошдаги юқори уран ҳар доим ҳам ҳаводаги юқори радон даражасига олиб келмаса-да, тупроқдаги уран миқдори ва ҳаводаги радон даражаси ўртасида ижобий боғлиқлик борлигини кўриш мумкин.
Ҳавода
Радон кўплаб уйларда ички ҳаво сифатига зарар этказади.
Ҳавога тарқалган радон (222 Рн) 210 Пб ва шу каби радиоизотопларга бўлинади ва 210 Пб даражасини ўлчаш мумкин. шуни айтиш керакки, ушбу радиоизотопнинг чўкиш тезлиги мавсумга жуда боғлиқ. Бу ерда Японияда кузатилган чўкма тезлигининг графиги.[7]
Манбалар
- ↑ Дарбй; эт ал. (29-январ 2005-йил). „Радон ин ҳомес анд риск оф лунг cанcер: cоллаборативе аналйсис оф индивидуал дата фром 13 Эуропеан cасе-cонтрол студиэс“. Бритиш Медиcал Жоурнал. 330-жилд, № 7485. 223-бет. дои:10.1136/бмж.38308.477650.63. ПМC 546066. ПМИД 15613366.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Кирбй эт ал. п. 3
- ↑ 3,0 3,1 Кеитҳ, С. Тохиcологиcал Профиле фор Радон. Атланта (ГА): Агенcй фор Тохиc Субстанcес анд Дисеасе Регистрй (УС), 2012-йил май. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "профиле" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ „ЭПА РЕГИОН 2, Cонгрессионал Дистриcт(с): 10, Эссех, Cитй оф Оранге“. У.С. Радиум Cорп. (5-феврал 2010-йил). 2012-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Ванчиэри, Cори (7-ноябр 1990-йил). „Радиатион Тҳерапй Пурсуит Леадс то Унеартҳинг оф "Ҳот Бонес"“. Жоурнал оф тҳе Натионал Cанcер Институте. 82-жилд, № 21. 1667-бет. дои:10.1093/жнcи/82.21.1667.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Порстендöрфер, Ж.; эт ал. (1994-йил сентабр). „Даилй вариатион оф тҳе радон cонcентратион индоорс анд оутдоорс анд тҳе инфлуэнcе оф метеорологиcал параметерс“. Ҳеалтҳ Пҳйсиcс. 67-жилд, № 3. 283–287-бет. дои:10.1097/00004032-199409000-00011. ПМИД 8056597.
{{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим:|дате=(ёрдам) - ↑ Ямамото, Масаёши; эт ал. (21-сентабр 2005-йил). „Сеасонал анд спатиал вариатион оф атмоспҳериc 210Пб анд 7Бе депоситион: феатурес оф тҳе Жапан Сеа сиде оф Жапан“. Жоурнал оф Энвиронментал Радиоаcтивитй. 86-жилд, № 1. 110–131-бет. дои:10.1016/ж.женврад.2005.08.001. ПМИД 16181712.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()