Bandar-Seri-Begavan
Бандар-сери-бегаван — Бруней пойтахти. Калимантан оролнинг шимолида жойлашган. Жанубий Хитой денгизи соҳилидаги порт. Аҳолиси 52 минг киши (1991). Халқаро аэропорт бор. Мамлакатнинг савдо маркази. Ёғочсозлик, каучукни қайта ишлаш, кема таъмирлаш корхоналари мавжуд. Ҳунармандчиликда мато тўқилади, ёғоч ва кумушдан турли буюмлар тайёрланади. Балиқ овланади. Университет бор.
Бандар-Сери-Бегаван
بندر سري بڬاوان (Жаwи) | |
|---|---|
|
Умар Али Сайфуддий масжиди Жаме' Аср Ҳасанил Болкиаҳ масжиди Кампонг Аер Гадонг савдо маркази | |
|
Ниcкнаме(с): Шарқнинг Венецияси[1] | |
|
ОпенСтреэтМап  | |
   | |
| Координаталари: 4°53′25″Н 114°56′32″Э / 4.89028°Н 114.94222°Э | |
| Давлат | Бруней |
| Туман | Бруней-Муара |
| Бруней империяси | ВИИ-ХВИИИ асрлар |
| Ҳукумат | |
| • Жойлашув о'рни | Бандар Сери Бегаван шаҳар бошқармаси |
| Ҳудуд | |
| • Умумий | 100,36 км2 (3 875 сқ ми) |
| Аҳолиси (2007) | |
| • Умумий | 100 700 |
| • Зичлиги | 1 000/км2 (2 600/сқ ми) |
| • Ёз (ДСТ) | УТC+8 |
| Ҳудуд коди | +673 2 |
| Веб-сайт | бандаран-бсб.гов.бн/Тҳеме/Ҳоме.аспх |
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Географияси
Бандар-Сери-Бегаван Малай архипелагидаги Калимантан оролининг шимолида жойлашган. Бруней дарёсининг чап қирғоғида жойлашган бўлиб, у шаҳарнинг жанубий чеккаси бўйлаб оқиб ўтади. Шаҳарнинг шимолий қисмини Жанубий Хитой денгизи сувлари ювиб туради.
Иқлими
Шаҳардаги иқлим экваториал, нам, ёғингарчилик йил давомида тушади, йилига атиги 3000 мм. Ўртача ойлик ҳарорат +26…+28 °C.
Тарихи ва этимологияси
Бруней дарёси соҳилидаги аҳоли пунктлари тарихи ВИИ асрга бориб тақалади. 1970-йилгача шаҳар „Бруней“ деб номланган[2][3].
Ўз тарихи давомида шаҳарнинг жойлашуви уч марта ўзгарган: биринчи аҳоли пунктлари Кота Батуга, кейин Кампонг Аерда бўлиб, замонавий шаҳар ичида жойлашган.
1920-йилда аҳоли пункти расмий шаҳар мақомини ва Британия мулкининг марказини олди ва Бандар Бруней номи билан машҳур бўлди. Малай тилидаги „бандар“ сўзи „шаҳар“ маъносини билдиради ва форс тилидан келиб чиққан бўлиб, у ерда „порт“ деган маънони билдиради.
1967-йилда Султон Умар Али Сайфуддин ўзининг тўнғич ўғли фойдасига тахтдан воз кечди, шундан сўнг у „баракали“ деган маънони англатувчи „Сери Бегаван“ унвонини олди (Сери сўзи санскритча श्री Сри — „ёруғлик, ёрқинлик, улуғворлик“ дан келади, улуғворлик" ва Бегаван сўзи — санскритча भगवान् бҳагавāн — „худо“). 1970-йил 5-октабрда шаҳар Умар Али Сайфуддин шарафига Бандар Сери Бегаван деб ўзгартирилди. Сери бегаван — султон унвони бўлиб, „муборак“ деган маънони билдиради.
Замонавий тарихда шаҳарнинг катталиги олти марта ошган (1931, 1936, 1940, 1949, 1956-йил). 2007-йил 1-августда Бруней султони ҳудудни 12,87 дан 100,36 км² гача кенгайтиришни тасдиқлади.
Транспорт
Бруней пойтахти мамлакатнинг ғарбий қисми билан автомобил йўллари орқали боғланган. Мамлакатнинг шарқий қисми кўрфаз билан ажралиб туради.
Бруней халқаро аэропорти шаҳар марказидан 11 км узоқликда жойлашган. У бутун мамлакатга хизмат қилади.
Сув транспорти шаҳар марказидан Кампонг Аергача дарё бўйлаб такси қайиқлари (маҳаллий номи Пенамбанг) билан ҳаракатланади. Қайиқлар пойтахтни Бангар ва Лимбанг шаҳарлари билан ҳам боғлайди.
Диққатга сазовор жойлар
Шаҳарда кўплаб тарихий ва маданий диққатга сазовор жойлар мавжуд, жумладан Умар Али Сайфуддин масжиди, қироллик мақбаралари, саройлари ва кўплаб музейлар (жумладан Бруней миллий музейи).
Шаҳар чегараларига дарё бўйлаб 8 км дан ортиқ чўзилган Кампонг Аернинг баланд қишлоқлари киради. Қишлоқда ҳунармандлар яшайди, уларнинг санъати маҳаллий галереяда намойиш этилади[4].
Шаҳар боғлари орасида энг қизиқарлиси Персиаран Дамуан бўлиб, унда АСЕАН мамлакатлари вакиллари томонидан яратилган ҳайкаллар намойиш этилади. Бу ерда сиз пробосcис маймунларини ҳам учратишингиз мумкин — фақат Калимантанда яшайдиган маймунлар.
Адабиётлар
- ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган.
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |
Манбалар
- ↑ „Тҳе Вениcе оф тҳе Эаст“. Пеопле.cн. Қаралди: 2021-йил 11-июн.
- ↑ „История города на официальном сайте“ (деадлинк). 2010-йил 27-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 16-январ.
- ↑ Андоза:ВТ-ЭСБЕ
- ↑ Виктор Погадаэв. Бандар-Сери-Бегаван // Болшой словар географических названий. Под общэй редаксиэй академика В. М. Котлякова. Екатеринбург: У-Фактория, 2003, с. 75