Boris Balter
Boris Isaakovich Balter (1919-yil 6-iyul Samarqand – 1974-yil 8-iyun Vertoshino) – rus sovet yozuvchisi, tarjimon va ssenariynavis. Balter „Do svidaniya, malchiki“ avtobiografik romani muallifi sifatida tanilgan (1962)[1].
| Boris Balter | |
|---|---|
| Tavalludi |
6-iyul 1919-yil |
| Vafoti |
8-iyun 1974-yil (54 yoshda) Moskva viloyati, RSFSR |
| Ijod qilgan tillari | ruscha |
| Fuqaroligi |
|
| Janr | prozaik, tarjimon, dramaturg, ssenarist |
| Mukofotlari |
|
Hayoti va ijodi
Balterning aytishicha, uning otasi rus-yaponlar urush qahramoni, Avliyo Sent-Jorj ordeni kavaleri[2]. Balter Yevpatoriyada maktabni tugatgan. 1936-yilda Leningradga, 1938-yildan Kiyev harbiy bilim yurtiga oʻqishga kirgan. Ofitser sifatida Sovet-fin va Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan[3]. Soʻngra Balter KPSS (b)ga qoʻshilgan.
B. Sarnovning yozishicha, Balter „polkni qamaldan olib chiqqan, polk komandiri boʻlgan, urushni mayor unvoni bilan tugatgan“[4]. 1945-1946-yillarda u M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiya talabasi edi, biroq antisemitizm toʻlqini tufayli harbiy faoliatini toʻxtatishga majbur boʻldi (kasalligi tufayli rasman ishdan boʻshatilgan)[2].
1948-yildan Adabiyot institutida oʻqishni boshlagan, xususan, Konstantin Paustovskiy seminarlaria tahsil olgan va 1953-yilda oʻqishni tugatgan, ustozi bilan doʻstona aloqalar olib borgan. Balter 1961-yilda Paustovskiy tomonidan nashr etilgan „Tarusskie stranitsi“ toʻplamini nashr etish tashabbusi bilan chiqgan.
1952-yilda Balterning urush boshlanishi haqidagi ilk hikoyasi „Perviye dni“ „Vladimir“ almanaxida chop etilgan. 1953-yilda bu hikoya yozuvchining nasriy asarlarining alohida toʻplamiga kiritilgan.
1953-yildan Balter bir necha yil davomida Abakandagi Xakass Til, adabiyot va tarix ilmiy-tadqiqot institutining adabiy boʻlimini boshqargan, xakas tilidan ertaklarni tarjima qilgan. „Xakasskie narodnie skazki“ kitobi va xakas xalqining oʻtmishi haqidagi ikkita tarixiy hikoyalar toʻplami – „Stepnie kurgani“ hamda „O chyom molchat kamni“ nomli toʻplamlar bu ishning natijasi boʻlgan.
1965-yil oktyabr oyida „Yunost“ jurnalining 10-sonida Balterning „Proyezdom“ hikoyasi nashr etilgan. Bu yozuvchining mashhur jurnaldagi oxirgi nashri boʻlgan. Oradan qariyb chorak asr oʻtib, 1989-yilda „Yunost“ jurnali vafotidan soʻng Boris Balterning tugallanmagan „Samarqand“ qissasini chop etgan.
Balterning Moskva viloyati, Ruzska tumani, Vertoshino qishlogʻida uyi boʻlgan. Oʻz uyida ikkinchi marta yurak xurujiga uchrab vafot etgan. Balter Staraya Ruza qishlogʻidagi qabristonga dafn etilgan[5][6][7].
Manbalar
- ↑ „Istoriya Evpatorii : E. G. Nikiforov «Do svidaniya, Boris Balter!»“. 2016-yil 16-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 19-iyul.
- ↑ 2,0 2,1 „«Do svidaniya, malьchiki». K 90-letiyu so dnya rojdeniya Borisa Baltera — Benedikt Sarnov — Neproshedshee vremya — Exo Moskvы, 05.07.2009“. 2017-yil 7-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 4-noyabr.
- ↑ „Podvig naroda“. 2012-yil 25-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 13-dekabr.
- ↑ „«Do svidaniya, malьchiki». K 90-letiyu so dnya rojdeniya Borisa Baltera — Benedikt Sarnov — Neproshedshee vremya — Exo Moskvы, 05.07.2009“. 2017-yil 7-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 4-noyabr.
- ↑ Vyacheslav Ogrыzko. „Dissident ponevole: Boris Balter“. http://litrossia.ru/+(2010-yil 26-mart). 2016-yil 17-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-18-07.
- ↑ „Balter Boris Isaakovich : Sovremennostь : Izvestnыe lyudi Samarkanda : Moy Samarkand“. 2016-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 18-iyul.
- ↑ „Boris Balter: «K velikoy tayne priobщasь…» : Kulьtura : Evreyskiy jurnal. Lichnosti“. 2010-yil 9-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 4-iyul.
- 6-iyulda tugʻilganlar
- 1919-yilda tugʻilganlar
- Samarqandda tugʻilganlar
- 1974-yilda vafot etganlar
- 8-iyunda vafot etganlar
- Moskva viloyatida vafot etganlar
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- Moskva mudofaasi uchun medali bilan mukofotlanganlar
- Sovet yozuvchilari
- Alifbo boʻyicha tarjimonlar
- Sovet tarjimonlari
- SSSR ssenariychilari