Cola acuminata
Cола аcумината — тропик Африкада ўсувчи Малваcеаэ оиласига кирувчи Cола туркумига мансуб тур . У одатда ўзининг меваси, кола ёнғоғи билан машҳур бўлиб, дастлаб Cоcа-Cола каби ишлаб чиқарилган ичимликларда кола таъмини бериш учун ишлатилган[1][2].
| Cола аcумината | |
|---|---|
| Илмий таснифлаш | |
| Ўсимликлар | |
| Юксак ўсимликлар | |
| Гулли ўсимликлар | |
| Икки уруғпаллалилар | |
| Росидс | |
| Малвалес | |
| Малваcеаэ | |
| Cола | |
C. аcумината
| |
| Бинар номи | |
| Cола аcумината | |
| Синонимлар | |
|
Стерcулиа аcумината | |
Тавсиф
Кола дарахти асосан пасттекисликларда ўсади, ўрта бўйли, шохлари паст, пўстлоғи кулранг ёки тўқ яшил, барглари тўқ яшил, гуллари ҳашаротлар томонидан чангланади[1]. Дарахт нейтрал кислоталилик билан яхши қуритилган нам, қумли, лой ёки лой тупроқларни афзал кўради[1]. У юқори қуёш нурини талаб қилади ва қурғоқчиликка чидамли[1].
Мевалар
Мевалари қўпол, узунлиги 20 смгача ва катта, текис ва ёрқин қизил рангли уруғларни ўз ичига олади, одатда кола ёнғоқлари деб номланади[2]. Уруғда 1,25 — 2,4 % кофеин мавжуд бўлиб, чайнаб ёки майдалаб истеъмол қилинади, ҳушёрликни ошириш, чарчоқни камайтириш ва чидамлиликни ошириш учун ичимликларга қўшилиши мумкин[1].
Фойдаланади
Cола мевалари Ғарбий Африка ўрмонларидан йиғиб олинади[2]. Меваларда тахминан 2 % катехин — кофеин, теобромин ва колатин мавжуд. Уруғлари қовурилади ва майдаланади. Кейин эса чайналиши ёки чой ва сут каби ичимликларга қўшилиши мумкин[2]. Бутун ёнғоқлар чайналганида, улар аччиқ таъмга эга бўлади, лекин овқатдаги ва бошқа ичимликларга қўшилганда ширин таъм беради[1].
Африкада кола ёнғоқлари анъанавий тиббиётда ёки озиқ-овқат бўёқлари сифатида фойдаланилишж мумкин, ёғочи эса ёқилғи сифатида ёки мебел, уйлар ва қайиқлар ясаш учун ишлатилади[1].
Галерея
-
Кола аcумината гуллари
-
Кола аcумината меваси
-
C. аcумината анатомиясининг ботаника чизмаси, ду Нигер ау голфе де Гинедан олинган поданинг сиğил ташқи ко'ринишини ко'рсатувчи чизма, Луи Густав Бингер
-
Кола ёнг'оқлари Буркина-Фасонинг Уагадугу шаҳридаги марказий бозорда сотувга ёйилган
-
C. аcумината дан йиг'иб олинган қуритилган кола ёнг'оқлари ва чайнаш таёқлари
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „Cола аcумината - (П.Беаув.) Счотт & Эндл.“. Планц Фор А Футуре (2012). Қаралди: 2019-йил 23-декабр.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Верониқуэ Греэнwоод. „Тҳе литтле-кноwн нут тҳат гаве Cоcа-Cола иц наме“. ББC Неwс - Футуре (2016-йил 23-сентябр). Қаралди: 2019-йил 23-декабр. „Тҳесе дайс, тҳе Cоcа-Cола реcипе ис а cлоселй гуардед сеcрет. Бут ит'с саид то но лонгер cонтаин кола нут эхтраcт, релйинг инстеад он артифиcиал имитатионс то ачиэве тҳе флавоур“.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |