Curcuma
Cурcума — зердеçал ва Сиам лоласи каби турларни ўз ичига олган Зингибераcеаэ оиласига мансуб ўсимликлар туркуми. Ватани Жануби- Шарқий Осиё, жанубий Хитой, Ҳиндистон ярим ороли, Янги Гвинея ва Шимолий Австралия[1]. Айрим турлар тропик Африка, Марказий Америка, Флорида ва Тинч океан, Ҳинд ва Атлантика океанларининг турли ороллари ва дунёнинг бошқа иссиқ қисмларида табиий ҳолатда ўстирилади. Одатда, кўпчилик cурcума турлари сояли жойларда бўш ва қумли тупроқларда яхши ўсади[2][3].
| Cурcума | |
|---|---|
| Cурcума зедоариа | |
| Илмий таснифлаш | |
| Ўсимликлар | |
| Юксак ўсимликлар | |
| Гулли ўсимликлар | |
| Бир уруғпаллалилар | |
| Cоммелинидс | |
| Зингибералес | |
| Зингибераcеаэ | |
| Зингибероидеаэ | |
| Зингибереаэ | |
| Cурcума Л. | |
| Сининимлар | |
| |
Ботаника тавсифи

Cурcума кўп йиллик ўсимлик бўлиб, бўйи 1 метрга етади. У кўплаб илдизпоялар ҳосил қилади, уларнинг ички қисми сариқ ёки тўқ сариқ рангга эга. Бу илдизпоялар кукунга айлантирилади, бу зираворлар cурcума деб аталади. Унинг лансецимон барглари чўзинчоқ ёки эллиптик бўлиб, бир хил яшил рангга эга, узунлиги тахминан 50 см ва кенглиги 7 дан 25 см гача етади[4].
Фойдаланиш
Бу ном санскрит тилидаги куṅкумаъдан келиб чиққан бўлиб, зердеçалга ишора қилади. Зердеçал кори кукунлари, хантал, сариёг 'ва пишлоқларга маза ёки ранг бериш учун ишлатилади. Ундан заъфарон ёки бошқа сарғиш пигментлар ўрнига ҳам фойдаланиш мумкин[5].
Турлар




Cурcума аэругиноса Cурcума албифлора Cурcума алисматифолиа Cурcума амада Cурcума амариссима Cурcума андерсонии Cурcума ангустифолиа Cурcума амада Cурcума амариссима Cурcума андерсонии Cурcума ангустифолиа Cурcума антинаиа Cурcума арида Cурcума ароматиcа Cурcума белла Cурcума лонга
Манбалар
- ↑ „Cурcума [фамилй ЗИНГИБЕРАCЕАЭ“].
- ↑ Кеw Wорлд Чеcклист оф Селеcтед Плант Фамилиэс[сайт ишламайди]
- ↑ Сириругса, П.; Ларсен, К.; Макнои, C. (2007). „Тҳе Генус Cурcума Л. (Зингибераcеаэ): Дистрибутион анд Cлассифиcатион wитҳ Референcе то Спеcиэс Диверситй ин Тҳаиланд“ (ПДФ). Гарденс' Буллетин Сингапоре. 59-жилд, № 1&2. 203–220-бет. 2021-07-25да асл нусхадан (ПДФ) архивланди. Қаралди: 2022-10-11.
- ↑ Cоллеcтиф. Ҳистоире Натурелле (Френч). Парис: Фламмарион, 2016 — 149-бет. ИСБН 9782081378599.
- ↑ Таwней, C. Ҳ.. Тҳе усе оф турмериc (куṅкума) ин анcиэнт Индиа., 1924 — 13-бет.
Галерея
-
Cурcума аэругиноса
-
Cурcума лонга
-
Cурcума сп.
-
Cурcума сп.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |