Дилоба cаэрулеоcепҳала, саккизлик куя — Ноcтуидаэ оиласига мансуб куя тури. У Палеарктикада учрайди.

Дилоба cаэрулеоcепҳала
Илмий таснифлашUshbu tasnifni tahrirlash
Олам: Ҳайвонлар
Тип: Бўғимоёқлилар
Синф: Ҳашаротлар
Туркум: Cолеоптера
Оила: Cарабидаэ

Дилоба cаэрулеоcепҳала
Илмий таснифлаш edit
Миссинг тахономй темплате (фих): Дилоба
Спеcиэс:
Темплате:Тахономй/ДилобаД. cаэрулеоcепҳала
Бинар номи
Темплате:Тахономй/ДилобаДилоба cаэрулеоcепҳала

Тарқалиши

Дилоба cаэрулеоcепҳала Европанинг катта қисмида, Скандинавиянинг шимолий қисми, Британия оролларининг шимоли ва Россиянинг шимолий қисмидан ташқари ҳудудларда учрайди.

Жанубда у Шимолий Африка, Яқин Шарқ (Ливан, Исроил, Иордания), Кичик Осиё, Эрон ва Қозоғистонда тарқалган. Португалияда эса деярли учрамайди.

Тавсифи

Дилоба cаэрулеоcепҳала, Москва вилояти

Қанотларининг кенглиги 30–40 мм. Олдинги қанотларининг узунлиги 15–19 мм. Эркакларининг кучли тароқланган мўйловлари ва урғочиларининг қалин, жунли туклар билан қопланган танаси Ноcтуидаэ оиласи учун одатий эмас. Олдинги қанотлари кулранг ёки кулранг-жигарранг бўлиб, бинафшаранг товланишга эга. Буйраксимон ва думалоқ доғларнинг ҳар иккиси ҳам сарғиш-оқ ранг билан ўралган саккизлик шаклида. Ўрта кейинги ва субтерминал чизиқлари қора. Қанотнинг анал бурчагида қора чизиқ мавжуд. Орқа қанотлари оч жигарранг-сарғиш оқ рангда. Киприкчалари кулранг-жигарранг бўлиб, анал бурчагида понасимон қора белги мавжуд.

Тухуми яримшарсимон ва дастлаб оқ рангда бўлади; кейинчалик сарғиш тусга киради ва очилишидан олдин сарғиш-жигарранг рангга эга бўлади. Янги қўйилган тухумда 13–16 та кенг, яшилимтир бўйлама қовурға мавжуд.

Личинкалари барча босқичларда нисбатан қалин, калта ва кўндаланг кесимида юмалоқ шаклда бўлади. Биринчи ёшдаги личинка оч жигаррангдан тўқ жигарранггача бўлиб, танасининг бутун устки қисмида узун тукчаларга эга. Иккинчи ёшдаги личинка қора рангда, орқа томонида сариқ чизиқлари бор. Боши кремранг бўлиб, унда иккита қора, орқа томондаги чизиқ мавжуд. Учинчи ёшдаги личинка кўкимтир-кулранг, субдорсал қисмларида сарғиш йўллари бор. Бу босқичда боши кулранг-кўк рангда бўлиб, иккита йирик қора доғга эга. Ғумбакка айланишдан олдинги личинка учинчи ёшдагисига ўхшайди. Охирги ёшда қуртнинг ранги яшилимтир ёки кўкимтир бўлиб, орқа ва ён томонларида бир қатор сариқ доғлар мавжуд; айрим намуналарда бу доғлар бир-бирига шунчалик яқин жойлашадики, улар учта бўйлама чизиқ ҳосил қилади. Танасининг барча қисмларида алоҳида тукчаларга эга қора сўгалчалар тарқалган. Боши кўк рангда бўлиб, иккита қора нуқтага эга. Вояга етган личинканинг узунлиги 40 миллиметргача етади.

Ғумбаги нисбатан калта ва қалин. У қизғиш-жигарранг бўлиб, бироз кўкимтир тусга эга. Орқа учида иккита ён ўсимта мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бирида тўрттадан тукча жойлашган.

Куя Белгия ва Нидерландияда август охиридан ноябр ўрталаригача, Буюк Британияда эса сентябр охиридан ноябр ўрталаригача бир авлодда учади[1].

1-расм — биринчи туллашдан кейинги ёш личинка; 1а — иккинчи туллашдан кейинги личинка; 1б, 1c — учинчи туллашдан кейинги личинка; 1д — охирги туллашдан кейинги личинка

Личинкалари турли барг тўкувчи дарахтлар ва буталар, асосан Сорбус, Прунус спиноса ва Cратаэгус билан озиқланади[2].

Манбалар

  1. ↑ Wаринг, Паул, Мартин Тоwнсенд анд Ричард Леwингтон (2003) Фиэлд Гуиде то тҳе Мотҳс оф Греат Бритаин анд Иреланд Бритиш Wилдлифе Публишинг, Ҳоок, УК ИСБН 0-9531399-1-3
  2. ↑ Робинсон, Гаден С.; Аcкерй, Пҳиллип Р.; Китчинг, Иан; Ҳернáндез, Луис М. „Робинсон, Г. С., П. Р. Аcкерй, И. Ж. Китчинг, Г. W. Беccалони & Л. М. Ҳернáндез, 2010. ҲОСТС - А Датабасе оф тҳе Wорлд'с Лепидоптеран Ҳостпланц. Натурал Ҳисторй Мусеум, Лондон.“. Натурал Ҳисторй Мусеум (2023). ДОИ:10.5519/ҳавт50хw.
  • Ҳалил Болу & İнанç Öзген:, 2007 Лифе Ҳисторй анд Биологй оф Дилоба cаэрулеоcепҳала (Фигуре оф Эигҳт) (Лепидоптера; Ноcтуидаэ). Белгиан Жоурнал оф Зоологй, 137(2): 133-136, Гент 2007 ИССН 0777-6276 пдф (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-10-18 санасида архивланган)

Ташқи ҳаволалар