Elektr uyqu

The Electric Sleep
	Fayl:The Electric Sleep.jpg
Sheavy albomi
Chiqarilgan sanasi	1998
Janr	Stoner rock
Leybl	Rise Above Records; The Music Cartel
Sheavy xronologiyasi

O’tgan XX-asrning 60-yillaridan boshlab davolashda 200 Gts chastotaga ega bo’lgan impulsli toklardan foydalana boshlagan. Dastlab bu davolash usuli turli mamlakatlarda elektr razryadlari bilan baliqlarga ta'sir etishni amalda sinab ko’rilgan va asosiy imkoniyatlar impulsli rejimni amalga oshiradigan apparatlarni ishlab chiqarishga qaratilgan. Impulsli rejimda turli fizikaviy faktorlar bilan ta'sir etishdan foydalaniladi. Biroq, elektr tokidan foydalanish asosida bu o’z tadbig’ini elektroterapiyada topdi. Hozirgi vaqtda impulsli toklarning ta'sirini qo’yidagi maqsadlar uchun foydalaniladi: - markaziy nerv sistemasining funktsional holatini normalashtirish va uni organizmning turli sistemalarini boshqarishdagi ta'siri; - periferik nerv sistemasiga ta'sir etish bilan og’riqni bosish effektiga erishiladi; - haraktga keltiruvchi nervlar, muskul va ichki organlarni qo’zgatish; - qon aylanishni kuchaytirish, to’qimalarni oziqlanishi, shamollashga qarshi effektga erishish va barcha organ va sistemalarning funktsiyasini normallashtirish. Elektruyqu – elektr toki bilan davolash usuli bo’lib, markaziy nerv sistemasining funktsional holatini normallashtirish maqsadida unga bevosita va teri orqali ta'sir etish bo’lib hisoblanadi. Ya'ni markaziy nerv sistemasiga past chastotali va kichik impulsli tok kuchi bilan ta'sir qilish usulidir. Bu usul 1948 yilda N. M. Liventsev, V. A. Gilyarov, Z. A. Kirilov va Yu. E. Segal tomonidan taklif qilingan. 1÷150 Gts chastotali 0,4÷2 ms davomiylikga ega bo’lgan impulsli tok ta'sirida bosh miyada tarqalgan tormozlanish, uyquchanlik va uyqu yuzaga keladi. Tok impulslari bosh miya po’stlog’i va po’stloq osti hosilalariga kuchsiz qo’zg’atuvchi ta'sir qiladi. Elektruyqu ta'sirining asosiy 2 ta yo’nalishi mavjud. Bular: sedativ�trankvilizatsiyalovchi va stimullovchi. Elektruyqu usuli tabiiy va fiziologik uyquga yaqin uyqu chaqiradi. Oxirgi yillardagi tekshiruvlari shuni ko’rsatadiki, fiziologik uyquga qaraganda elektruyqu antispastik va antigipoksik ta'sirga ega. Psixoemotsional holatga ijobiy ta'sir qiladi, organizm funktsional tizimlarini normallashtiradi. Buzilgan gomeostazni tiklaydi, og’riq qoldiruvchi, qichishga qarshi va trofik ta'sir ko’rsatadi. To’g’ri burchakli impulsli tok bosh miyaga ta'sir qilishi natijasida MNTning funktsional o’zgarishlari yuzaga keladi, vegetativ, nerv, endokrin sistemasi yaxshilanadi, qon bosimi normallashadi. Ko’rsatma: nevroz, astenik holat, uyqusizlik, emotsional turg’unsizlik, gipo- va gipertoniya, tomir buzilishlari, oshqozon va 12 barmoqli ichak yara kasalligi, paradontoz, paradontit, yuzdagi og’riqlar, glossalgiya, glossadiniya, yuz travmasini davolashda bu usuldan foydalaniladi.

Qarshi ko’rsatma: o’sma kasalliklari, yurak qon-tomir tizimi kasalliklari dekompensatsiya bosqichida, teri kasalliklari, tokni individual ko’tara olmaslik. Tibbiyot amaliyotida «Elektroson-1», «Elektroson-2», «Elektroson-3», «Elektroson-4», «Elektroson-5» (ES-10-5) (3.9 - rasm), va boshqa apparatlardan foydalaniladi.

«Elektroson-5» (ES-10-5) apparati oldingi paneli qo’yidagi qismlardan iborat: 1- manba kuchlanishini ulash klavishi, 2- manba kuchlanishini ajratish (o’chirish) klavishi, 3- apparatni manbaga ulanishini bildiruvchi yoritgich lampochkasi, 4- apparatni buzilganligini bildiruvchi qizil lampochka, 5- milliampermetr, 6- nol holatni o’rnatuvchi dastak, 7- qo’shimcha daraja tashkil etuvchisini o’rnatish dastagi, 8- qo’shimcha tashkil etuvchisini tekshirish «nazorat» tugmachasi, 9- tok kuchini boshqarish dastagi, 10- kerakli tok impulsini ulash uchun ettita klavish, 11- alohida elektruyqu muolajasini o’tkazish uchun elektrodlar mahkamlangan manjetka. Amaliyotda «Elektroson-2» va «Elektroson-4» apparatlari ko’proq ishlatiladi. «Elektroson-3» apparati bir vaqtning o’zida to’rt bemorga ishlatilishi mumkin (3.10-rasm). Ishlashida to’g’ri burchakli forma amplitudasi 10 mA, chastotasi 3, 5 ÷ 155 Gts, impuls davomiyligidagi tok kuchi 0,5 mA va doimiy ta'sir etish davomiyligida 0, 5 mA. Chastotani boshqarish 3 ta holatda (qadam) amalga oshiriladi: 3,5÷15 Gts, 11÷ 45 Gts va 38÷150 Gts. Apparat oldingi panelida: 1. UDT boshqaruvchi dastak (regulyator ruchki DPS). 2. «Qo’pol» chastota dastagi. 3. Tok kuchini o’zgartirish dastagi. 4. «Yumshoq» chastota dastagi. 5. Tok kuchini o’lchash uchun milliampermetr (shkalasi 0 ÷ 10 mA) 6. Nazorat (kontrol) tugmachasi yoki almashtirish tugmachasi. 7. Milliampermetrni nolga keltirish dastagi 8. UDT (DPS knopka vklyuchenie) ni yoqish tugmasi 9. Tokdan o’chirish tugmachasi, yon tarafida tok uzatgich simlar uchun uyachalar mavjud. Apparat ikki tomonida signal chiroqchalari (yashil-chap, qizil-o’ng,) joylashgan. Apparatni ishga tayyorlash. 1.Apparatni kuchlanishini 127 yoki 220 V ga o’rnatish. 2.Manbaga ulashdan oldin «O’chirish» tugmachasini «Vikl» holatiga qo’yish. 3.Impulslar chastotasi muolajaga moslab «qo’pol» yoki «yumshoq» holatga qo’yish. 4.Apparat buzilmaganligini tekshirib ko’rish: -o’chirish tugmasini «yoqish» (Vkl) holatiga keltiriladi. Bunda yashil chiroqcha yonadi, 2÷3 daqiqa kutiladi. Keyin tok kuchi dastagini soat millari bo’yicha sekin buraladi va «nazorat» (kontrol) tugmachasi bosiladi. Apparat buzilmagan bo’lsa, milliampermetr ko’rsatkichi ko’tariladi (tok kuchi oshadi). Tekshirish tugagach «nazorat» tugmachasi qo’yib yuboriladi va tok kuchi dastagni chap tarafga oxirigacha buraladi. 5.Zaruriyat tug’ilganda impulsli tokka UDT (DPS) ulanadi, uni 0÷0,5 mA gacha o’zgartirish mumkin. Buning uchun UDT (DPS) tugmachasi bosiladi, uning kattaligi UDT dastagi bilan boshqariladi. 6.Elektrodlarni tayorlab, apparatga ulanadi. 7.Tok kuchi dastagini sekinlik bilan soat millari bo’yicha kerakli holatga qo’yiladi. 8.Muolaja soati yoqiladi. 9.Muolaja tugagach tok kuchi dastagini sekinlik bilan soat millariga teskari holatga keltiriladi (ya'ni tok kuchi nolgacha kamaytiriladi) 10.«O’chirish» («Vikl») tugmachasi «O’chgan» (Vikl) holatiga keltiriladi. 11.Tok uzatuvchi simlarni apparatdan uzib qo’yiladi. Elektruyqu muolajasini o’tkazish tartibi: Elektr uyqu muolajasini yarim qorong’u xonada, tinch sharoitda, uyqu bosib kelish holatida o’tkaziladi (3.11- rasm). Elektruyqu maxsus kabinetda qorong’i, yaxshi havo bilan taminlangan, shovqin bo’lmagan, sun'iy uxlashga moslashgan xona bo’lish kerak. Kushetkada toza choyshab to’shalgan bo’lishi kerak. Muolajadan oldin vrach va hamshira bemor bilan suhbatda bo’lishi kerak. Elektruyqu muolajasi haqida tushuntiriladi. Bemor yotgan holatda bo’lishi kerak. Muolaja vaqtida bemor holatini o’zgartirmasligi, boshini buramasligi shart. 1,5 sm qalinlikdagi paxta tamponni iliq suvga, namlab ko’z va ensa sohasini bosib turadigan elektrod metall chashkasiga kirgizib qo’yiladi. Keyin elektrod ko’z yumilgan holatda qovoq (-) va so’rg’ichsimon o’simtaga (+) rezina tasmali elektrodlar bilan fiksatsiyalanadi. Keyin apparatga ulanadi. Bemor sezuvchanligi bilan orientirlanadi. Uyqu chaqirish uchun individual tok kuchi, chastotasi olinadi. Bemor ko’z elektrodida «chumoli o’rmalagandek» hissini sezadi, ko’z sohasida vibratsiya va kuchsiz turtkilar seziladi. Keyin qovoqda og’irlik hissi, kuchsiz bosh aylanish va uyqu vujudga keladi, nafas kamayadi va chuqurlashadi, puls sekinlashadi. Muolajadan so’ng bemor uyg’onadi elektrod olinadi. Bemorga yorug’likga qaramaslik buyuriladi. Elektrod chashkasidagi paxta olib tashlanadi, metall chashka spirt bilan artiladi. Dozirovka: Apparat intensivligi «Elektroson 2 » va «Elektroson 4» 3÷5 dan 10÷15 mA oralig’ida muolaja olib boriladi. Birinchi muolaja 15÷20 minut. Keyingi muolaja 30÷60 daqiqadan har kuni o’tkazilishi mumkin. Kurs davosi 10÷15 va keyinchalik 20÷70 muolajadan iborat.