Fallo tetradasi

Фалло тетрадаси – кўк юрак нуқсони деб аталади, франсуз шифокори Этиэнне-Лоуис Артҳур Фаллотнинг сўзларига кўра, тўртта аномалияни бирлаштиради:

• ўнг қоринча чиқиш стенози (клапанли, клапан даражасидаги, ўпка пояси ва (ёки) ўпка артерияси тармоқлари стенози ёки комбинацияланган);
• юқори (аорта ости) қоринчалараро тўсиқ нуқсони;
• аортанинг ўнгга силжиши;
• ўнг қоринча гипертрофияси (қоннинг қоринчадан қийин чиқиши натижасида)
• 

.

Морфологияси

Фаллот тетрадасининг тўрт асосий анатомик компоненти:

1. Вентрикуляр септал нуқсон (ВСН) – бу юракнинг ўнг ва чап қоринчалари орасидаги деворда тешик (нуқсон) бўлиб, улар орасида қон аралашишига сабаб бўлади. Фаллот тетрадасида бу нуқсон ҳар доим катта бўлади ва қон ўтишига тўсқинлик қилмайди (яъни, нерестриктив). Бу нуқсон қуйидаги турларда бўлиши мумкин:

• Перимембраноз ВСН – юрак деворининг юпқа, парда шаклидаги қисмида жойлашган тешик.
• Мушакли ВСН – юрак деворининг мускулли қисмида жойлашган тешик.
• Юхтаартериал ВСН – катта қон томирлар (масалан, аорта ёки ўпка артерияси) яқинида жойлашган тешик.

(„Жухта“ – лотинча сўз бўлиб, „яқин, ёнида“ деган маънони англатади.) 2. Ўнг қоринчадан қон чиқадиган йўлнинг торайиши (обструксия) – бу қоннинг ўпка артериясига оқиб ўтишини қийинлаштиради. Қуйидаги ҳолатлар орқали юзага келади:

• Инфундибуляр (субвалвуляр) стеноз – ўнг қоринчадан чиқиш йўлининг остида торайиш;
• Ўпка артерияси клапанининг торайиши (стеноз);
• Ўнг қоринчадаги юрак мушагининг (миокард) қалинлашиши (гипертрофияси) натижасида йўлнинг торайиши;
• Ўпка артерияси танаси ёки унинг шохларининг кичиклиги (гипоплазия).

3. Аортанинг декстропозицияси – бу ҳолатда аорта юракнинг чап қоринчаси ўрнига қисман ёки тўлиқ ўнг қоринчадан чиқади, ёки асосан чап қоринчадан қон олади, лекин нотўғри жойлашган бўлади. 4. Ўнг қоринчадаги гипертрофия – ўнг қоринчадаги мушак деворлари қалинлашади, бу юракдаги босим ортгани сабабли вақт ўтиши билан ривожланади.

Фалло тетрадаси баъзида қуйидаги юрак нуқсонлари билан бирга бўлиши мумкин:

• Ўпка артерияси атрезияси – ўпка артерияси йўқ ёки тўлиқ ёпиқ бўлади;
• Ўпка артерияси клапанининг баргчалари йўқлиги;
• Атриёвентрикуляр септал дефект – юракнинг юқори (бўлмачалар) ва пастки (қоринчалар) қисмлари орасидаги деворда нуқсон;
• Юракнинг тож (коронар) артерияларида туғма аномалиялар.

Фаллот тетрадаси қуйидаги генетик синдромлар билан боғлиқ бўлиши мумкин:

• 47,ХХ/ХЙ+13 – Патау синдроми
• 47,ХХ/ХЙ+18 – Эдвардс синдроми
• 47,ХХ/ХЙ+21 – Даун синдроми

Даволаш:

Жарроҳлик йўли асосий ҳисобланади. Болаларда ҳаётни сақлаб қолиш учун биринчи йилларда операция қилинади:

ВСД ни ёпиш

Ўнг қоринча чиқиш йўлини кенгайтириш

Операциягача вақтинчалик симптоматик муолажалар (кислород бериш, β-блокаторлар, шошилинчда – морфин ва кислород терапияси).