Fallot triadasi
Фаллот триадаси - туғма юрак нуқсони. Фаллот триадаси франсуз шифокори Этен-Луи Артур Фаллот номи билан аталган[1].
Морфологияси
Фаллот триадаси 3 та морфологик компонентга эга бўлган кўк юрак касаллиги деб аталади:
- пулмонар артерия қопқоғи стенози ёки юракнинг ўнг қоринчасининг чиқиш йўлларининг обструкцияси;
- юракнинг ўнг қоринчасининг гипертрофияси;
- атриял септал нуқсони.
Биринчи иккита компонент Фаллот тетралогияси га ҳам киритилган.
Сабаблари ва хавф омиллари
Фаллот триадаси туғма нуқсон бўлганлиги сабабли, унинг пайдо бўлишининг сабаби ҳомиладорликнинг биринчи триместр ида юрак мушакларининг жойлашиши ва шаклланиши билан боғлиқ патология ҳисобланади.
Хавф омиллари:
- Ҳомиладор аёлнинг юқумли касалликлари, масалан, қизамиқ, қизилча, грипп;
- Ҳомиладор аёлларнинг спиртли ичимликлар, никотин ва гиёҳванд моддаларни истеъмол қилишлари;
- Сурункали хомилалик гипоксияси;
- Витамин этишмаслиги;
- Ҳомиладор аёл танасига гамма нурлари таъсири;
Клиник кўринишлари
- Ўнг қоринча чиқувчи бўлимининг стенози (клапанли, субклапанли, ўпкали ўзак ва ўпка артерияси шохларининг стенози ёки комбинацияси);
- Қоринчалараро тўсиқнинг юқори (субаортал) нуқсони;
- Аортанинг декстрапозицияси (ўнг томонга сурилиши);
- Ўнг қоринча гипертрофияси.
- Овқатланиш пайтида нафас қисилиши, йиғлаш, жисмоний фаолият пайтида кекса ёшда;
- Чарчоқ, пассивлик;
- Шиллиқ пардаларнинг сиянози;
- Жисмоний фаолиятдан кейин бўйин томирларининг шишиши ва пулсацияси;
- Жисмоний фаолиятдан кейин ҳушидан кетиш;
Узоқ вақт давом этганда:
- жисмоний ривожланишнинг кечикиши;
- бармоқларнинг қалинлашиши („Барабан таёқчаси симптоми“)
- гепатомегали;
- гипертелоризм;
- 8-12 ёшда сияноз пайдо бўлади[2].
Асоратлари
Фаллот триадасининг энг кўп учрайдиган асоратлари сифатида тромбоэмболия, юқумли эндокардит ва сурункали юрак этишмовчилиги ривожланади.
Диагностикаси
- Тўлиқ қон таҳлили: қизил қон таначалари ва гемоглобин даражасининг ошиши (гипоксия оқибатлари);
- ЭКГда ўнг юракнинг гипертрофияси белгилари;
- Ўпка артерияси стенози ва интератриал септум тузилиши патологиясини аниқлаш учун ангиография[2];
- Рентген текшируви ўнг қоринчанинг кенгайишини аниқлашга қаратилган;
- Экокардиёграфия[3];
Даволаш
Фаллот триадаси торакотомик кириш орқали жарроҳлик йўли орқали даволанади.
Манбалар
- ↑ „Фаллот’с трилогй“. 2011-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 10-апрел.
- ↑ 2,0 2,1 „Триада Фалло“. Справочное пособие кардиолога. 2019-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 26-феврал.
- ↑ Внутренние болезни, Том 1.