Fattoh Shodiyev
Шодиев Фаттоҳ Қаюмович (1953-йил 15-апрел, Жиззах вилояти, Ўзбекистон ССР) – йирик тадбиркор, миллиардер, миллати – ўзбек. Алижон Ибрагимовнинг ҳамкори. Эурасиан Натионал Ресоурcес Cорпоратион (ЭНРC) ҳамраиси[1].
| Фаттоҳ Қаюмович Шодиев | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1953-йил 15-апрел |
| Фуқаролиги | Қозоғистон |
| Турмуш ўртоғи | Гулнара Шодиева |
| Отаси | Абдулқаюм Шодиев |
| Онаси | Раъно Шодиева |
| Мукофотлари |
|
Биографияси
Шодиев 1953-йил 15-апрелда Ўзбекистон ССР Жиззах шаҳрида туғилган.
„Сирдарё ҳақиқати“ газетасида муҳаррир бўлган. 1976-йилда Москва давлат халқаро муносабатлар институтининг (МГИМО) халқаро ҳуқуқ факултетини имтиёзли диплом билан тамомлаган[2]. Кейинчалик у Россия Ташқи ишлар вазирлиги Дипломатик академиясида сиёсат фанлари бўйича номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди ва сиёсат фанлари доктори илмий даражасини олди. Шодиев Япония тарихи, сиёсати ва иқтисодиётига оид 30 дан ортиқ илмий нашрлар муаллифидир[3].
1976-йилдан Япониянинг Токио шаҳридаги СССР Савдо ваколатхонаси маслаҳатчиси, СССР Ташқи савдо вазирлигида Россия-Япония иқтисодий алоқалари бўйича бош мутахассис бўлиб ишлаган[4].
1989-йилда Шодиев Қозоғистондаги бир қатор тоғ-кон компанияларининг аксиядорига айланди, кейинчалик улар Евроосиё табиий ресурслар корпорациясига (ЭНРC; ҳозир Эурасиан Ресоурcес Гроуп) бирлаштирилди.
1994–1995-йилларда Евроосиё банки ва Евросиё суғурта компанияси асос солди[5].
2009-йилда Қозоғистонда жойлашган Евроосиё саноат компаниясига асос солди.
Тадбиркорлик фаолияти
Эурасиан Натурал Ресоурcес Cорпоратион
1989-йилда Александр Машкевич ва Алижон Ибрагимов билан биргаликда бир қатор тоғ-кон корхоналарининг аксиядори бўлди, кейинчалик улар Қозоғистоннинг тоғ-кон ва металл компанияси Евросиё табиий ресурслар корпорациясига (ЭНРC) бирлаштирилди.
2007-йилга келиб ЭНРC феррохром, алуминий ва темир рудаси бўйича дунёдаги етакчи ишлаб чиқарувчилардан бирига айланди[7]. 2007-йил декабр ойида ЭНРC ўз капиталининг тахминан 18 фоизини Лондон фонд биржасида жойлаштирди ва ИПОда 1,364 миллиард фунт стерлинг (2,6 миллиард доллар) тўплади[8][9]. Ўша пайтда компаниянинг капиталлашуви 6,8 миллиард фунт стерлингни (13,7 миллиард доллар) ташкил этган[10].
2008–2013-йилларда компания Россия, Хитой, Африка ва Бразилиядаги активларни сотиб олди. 2013-йил ноябр ойида компания Лондон фонд биржасини тарк этди[11].
Евросиё банки
1994-йилда Александр Машкевич ва Алижон Ибрагимов билан яқин Евроосиё банкининг асосчиси бўлди. Евроосиё банки кичик ва ўрта бизнесга чакана банк хизматларини кўрсатади, Қозоғистонда 17 та филиал ва 114 бўлимларга хизмат кўрсатади. 2019-йил сентябр дизайни Моодй’с банкка миллий ва валютадаги узоқ муддатли депозитлар бўйича Б2 рейтингини берди.
2019-йил сентябр ойида Моодй’с ушбу банкка миллий ва хорижий валютадаги узоқ муддатли депозитлар бўйича Б2 рейтингини берди[12][13].
Евроосиё суғурта компанияси
1995-йилда Александр Машкевич ва Алижон Ибрагимов билан биргаликда „Евроосиё“ суғурта компаниясига асос солди[14][15].
2019-йил 1-июл ҳолатига кўра, компания Қозоғистондаги кирувчи қайта суғурталашнинг умумий ҳажмининг 88 фоизини ва чет элдан келиб тушган қайта суғурталашнинг умумий ҳажмининг қарийб 99 фоизини ташкил этади[16].
Евроосиё саноат компанияси
2009-йилда Александр Машкевич ва Алижон Ибрагимов билан биргаликда Қозоғистонда кўчмас мулк соҳасида бир қатор активларни бошқарадиган Евроосиё саноат холдинг компаниясига асос солган.
Фонди
1996-йилда Фаттоҳ Қаюмович Ўзбекистон, Қозоғистон, Россия ва Украинада фаолият юритувчи „Халқаро Шодиев фонди“ хайрия ташкилотига асос солган[17][18]. Фонднинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси 2017-йилнинг 6-сентябр куни Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказилди[19]. Қайд этилишича, Шодиев халқаро фондининг бош офиси Лихтенштейн князлигида жойлашган бўлиб, асосий мақсади илмий, тиббий, ижтимоий, маданий ва таълим соҳаларида лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш ва ҳомийлик қилиш ҳисобланади.
Форбесда
Форбес журнали маълумотларига кўра, 2019-йил март ҳолатига кўра, Шодиев 2,1 миллиард долларлик бойликка эга бўлган дунёдаги мингта энг бадавлат тадбиркорлардан бири ҳисобланади[20].
Мукофотлари
Шодиев 2005-йил „давлат олдидаги хизматлари, мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий ва маданий ривожланишига қўшган катта ҳиссаси учун“ учун Қозоғистоннинг Курмет ордени билан[21][22], 2011-йил „Қозоғистон тараққиётига қўшган ҳиссаси ва фаол ишлаб чиқариш, илмий ва ижтимоий-маданий фаолияти учун“ Қозоғистоннинг ИИИ даражали „Барис“ ордени билан[23][24], 2019-йил 27-декабр „маданият ва санъат соҳасидаги улкан хизматлари, кўп йиллик самарали фаолияти учун“ Россиянинг Дўстлик ордени билан[25][26][27] ва 2020-йил 3-ноябр Япониянинг 3-даражали Қуёш ордени билан тақдирланган[28].
Оиласи
Оилали, 3 та фарзанди бор[29]. Ўғли – Шодиев Собир Фаттоҳович, таниқли ўзбек ёзувчиси Ғафур Ғуломнинг авлодига уйланган[30]. Қизлари – Муниса ва Нафиса. Муниса Шодиева Эурасиан Натионал Ресоурcес Cорпоратион (ЭНРC)да муҳим лавозимда ишлайди.
Манбалар
- ↑ ЭНРC, 2010-10-29да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2014-05-14
- ↑ „Мечты узбекского студента: Патох Шодиев рассказал, чему научился в МГИМО“ (ру). Спутник Узбекистан. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Шодиев Фаттах Каюмович“ (ру). фунд.мгимо.ру. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „В Узбекистане начнет работать фонд миллиардера Фаттоха Шодиева“ (ру) (деадлинк). Коммерсант.Уз (2017-йил 8-сентябр). 2020-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ Биографиа.кз | Бизнес | Нефтяники | Шодиэв Патох, 2014-05-14да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2014-05-14
- ↑ „Оур Фоундер“ (эн). Интернатионал Чодиэв Фоундатион. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Казахстанский ЭНРC ставит на ферросплавы“ (ру). Курсив. 2020-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Очевидно, проведение ИПО ЭНРC стало очень выгодной сделкой для "Казахмыса"“ (ру). Газета «Панорама». Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „ЭНРC cомплетес $3 биллион ИПО wитҳ офферинг он тҳе Маин Маркет оф тҳе Лондон Стоcк Эхчанге | Эхпериэнcе“ (эн). ЖонесДай.cом. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Субсcрибе то реад“ (эн). Финанcиал Тимес. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „ЭНРC осуществила делистинг c Лондонской фондовой биржи“ (де). Финанз.ру (2013-йил 25-ноябр). 2020-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Моодй'с: Долгосрочные рейтинги Евразийского банка имеют стабильный прогноз“. www.форбес.кз (2019-йил 18-сентябр). Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Евразийский банк продолжит сотрудничество только с рейтинговым агентством Моодй’с — Эурасиан Банк“. эубанк.кз. 2020-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „СК "Евразия"“. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „СК "Евразия"“.
- ↑ „Казахстанский рынок страхования по сбору премий занял 77-е место в мире“ (ру). Курсив - деловые новости Казахстана. 2021-йил 10-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Ҳоме Паге“ (эн). Интернатионал Чодиэв Фоундатион. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Главная | Международний Фонд Шодиэва“. интернатионалчодиэвфоундатион.ру. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Янгиликлар“. 2017-йил 7-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 7-сентябр.
- ↑ „Патокҳ Чодиэв“ (эн). Форбес. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ Сивакова И.В. Пенсионное обеспечение за особые заслуги перед государством // Право и политика. — 2016-05. — Т. 5, вып. 5. — С. 632—641. — ИССН 1811-9018. — ДОИ:10.7256/1811-9018.2016.5.18681.
- ↑ „Общество «Россия−Япония» поздравляет со славным юбилеем Фаттаха Каюмовича Шодиева — Общество «Россия-Япония»“ (ру). Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Накануне 20-летия Независимости страны Глава государства Нурсултан Назарбаев вручил в Акорде государственные награды Республики Казахстан и юбилейные медали «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл». — Официальный сайт Президента Республики Казахстан“. Акорда.кз. 2020-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Вручены государственные награды - Номад - 15.12.2011“.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 27 декабря 2019 года № 622 „О награждении государственними наградами Российской Федерации“
- ↑ „Путин наградил Фаттаха Шодиева орденом Дружбы“ (ру). Спутник Узбекистан. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
- ↑ „Путин высоко оценил заслуги Фаттаха Шодиева“. ҳттп://www.уз24.уз/.+Қаралди: 2020-йил 7-апрел.[сайт ишламайди]
- ↑ Александр Шохин и Анатолий Артамонов удостоэни японских орденов Восходящэго солнса
- ↑ Аффилиированниэ лица „Евразийская финансово-промишленная компания“[сайт ишламайди]
- ↑ Биография