Ziyosfera

Fattoh Shodiyev

Shodiyev Fattoh Qayumovich (1953-yil 15-aprel, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) – yirik tadbirkor, milliarder, millati – oʻzbek. Alijon Ibragimovning hamkori. Eurasian National Resources Corporation (ENRC) hamraisi[1].

Fattoh Qayumovich Shodiyev
Tavalludi 1953-yil 15-aprel (1953-04-15) (73 yosh)
Jizzax, Oʻzbekiston SSR, SSSR
Fuqaroligi Qozogʻiston
Turmush oʻrtogʻi Gulnara Shodiyeva
Otasi Abdulqayum Shodiyev
Onasi Raʼno Shodiyeva
Mukofotlari

Biografiyasi

Shodiyev 1953-yil 15-aprelda O‘zbekiston SSR Jizzax shahrida tugʻilgan.

„Sirdaryo haqiqati“ gazetasida muharrir boʻlgan. 1976-yilda Moskva davlat xalqaro munosabatlar institutining (MGIMO) xalqaro huquq fakultetini imtiyozli diplom bilan tamomlagan[2]. Keyinchalik u Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik akademiyasida siyosat fanlari boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va siyosat fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Shodiyev Yaponiya tarixi, siyosati va iqtisodiyotiga oid 30 dan ortiq ilmiy nashrlar muallifidir[3].

1976-yildan Yaponiyaning Tokio shahridagi SSSR Savdo vakolatxonasi maslahatchisi, SSSR Tashqi savdo vazirligida Rossiya-Yaponiya iqtisodiy aloqalari boʻyicha bosh mutaxassis boʻlib ishlagan[4].

1989-yilda Shodiyev Qozogʻistondagi bir qator togʻ-kon kompaniyalarining aksiyadoriga aylandi, keyinchalik ular Yevroosiyo tabiiy resurslar korporatsiyasiga (ENRC; hozir Eurasian Resources Group) birlashtirildi.

1994–1995-yillarda Yevroosiyo banki va Yevrosiyo sugʻurta kompaniyasi asos soldi[5].

2009-yilda Qozogʻistonda joylashgan Yevroosiyo sanoat kompaniyasiga asos soldi.

Oʻzbek, rus, yapon va ingliz tillarini yaxshi biladi[6].

Tadbirkorlik faoliyati

Eurasian Natural Resources Corporation

1989-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan birgalikda bir qator togʻ-kon korxonalarining aksiyadori boʻldi, keyinchalik ular Qozogʻistonning togʻ-kon va metall kompaniyasi Yevrosiyo tabiiy resurslar korporatsiyasiga (ENRC) birlashtirildi.

2007-yilga kelib ENRC ferroxrom, aluminiy va temir rudasi boʻyicha dunyodagi yetakchi ishlab chiqaruvchilardan biriga aylandi[7]. 2007-yil dekabr oyida ENRC oʻz kapitalining taxminan 18 foizini London fond birjasida joylashtirdi va IPOda 1,364 milliard funt sterling (2,6 milliard dollar) toʻpladi[8][9]. Oʻsha paytda kompaniyaning kapitallashuvi 6,8 milliard funt sterlingni (13,7 milliard dollar) tashkil etgan[10].

2008–2013-yillarda kompaniya Rossiya, Xitoy, Afrika va Braziliyadagi aktivlarni sotib oldi. 2013-yil noyabr oyida kompaniya London fond birjasini tark etdi[11].

Yevrosiyo banki

1994-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan yaqin Yevroosiyo bankining asoschisi boʻldi. Yevroosiyo banki kichik va oʻrta biznesga chakana bank xizmatlarini koʻrsatadi, Qozogʻistonda 17 ta filial va 114 boʻlimlarga xizmat koʻrsatadi. 2019-yil sentyabr dizayni Moody’s bankka milliy va valyutadagi uzoq muddatli depozitlar boʻyicha B2 reytingini berdi.

2019-yil sentyabr oyida Moody’s ushbu bankka milliy va xorijiy valyutadagi uzoq muddatli depozitlar boʻyicha B2 reytingini berdi[12][13].

Yevroosiyo sugʻurta kompaniyasi

1995-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan birgalikda „Yevroosiyo“ sugʻurta kompaniyasiga asos soldi[14][15].

2019-yil 1-iyul holatiga koʻra, kompaniya Qozogʻistondagi kiruvchi qayta sugʻurtalashning umumiy hajmining 88 foizini va chet eldan kelib tushgan qayta sugʻurtalashning umumiy hajmining qariyb 99 foizini tashkil etadi[16].

Yevroosiyo sanoat kompaniyasi

2009-yilda Aleksandr Mashkevich va Alijon Ibragimov bilan birgalikda Qozogʻistonda koʻchmas mulk sohasida bir qator aktivlarni boshqaradigan Yevroosiyo sanoat xolding kompaniyasiga asos solgan.

Fondi

1996-yilda Fattoh Qayumovich Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Rossiya va Ukrainada faoliyat yurituvchi „Xalqaro Shodiyev fondi“ xayriya tashkilotiga asos solgan[17][18]. Fondning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi 2017-yilning 6-sentyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazildi[19]. Qayd etilishicha, Shodiyev xalqaro fondining bosh ofisi Lixtenshteyn knyazligida joylashgan boʻlib, asosiy maqsadi ilmiy, tibbiy, ijtimoiy, madaniy va taʼlim sohalarida loyihalarni qoʻllab-quvvatlash va homiylik qilish hisoblanadi.

Forbesda

Forbes jurnali maʼlumotlariga koʻra, 2019-yil mart holatiga koʻra, Shodiyev 2,1 milliard dollarlik boylikka ega boʻlgan dunyodagi mingta eng badavlat tadbirkorlardan biri hisoblanadi[20].

Mukofotlari

Shodiyev 2005-yil „davlat oldidagi xizmatlari, mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivojlanishiga qoʻshgan katta hissasi uchun“ uchun Qozogʻistonning Kurmet ordeni bilan[21][22], 2011-yil „Qozogʻiston taraqqiyotiga qoʻshgan hissasi va faol ishlab chiqarish, ilmiy va ijtimoiy-madaniy faoliyati uchun“ Qozogʻistonning III darajali „Baris“ ordeni bilan[23][24], 2019-yil 27-dekabr „madaniyat va sanʼat sohasidagi ulkan xizmatlari, koʻp yillik samarali faoliyati uchun“ Rossiyaning Doʻstlik ordeni bilan[25][26][27] va 2020-yil 3-noyabr Yaponiyaning 3-darajali Quyosh ordeni bilan taqdirlangan[28].

Oilasi

Oilali, 3 ta farzandi bor[29]. Oʻgʻli – Shodiyev Sobir Fattohovich, taniqli oʻzbek yozuvchisi Gʻafur Gʻulomning avlodiga uylangan[30]. Qizlari – Munisa va Nafisa. Munisa Shodiyeva Eurasian National Resources Corporation (ENRC)da muhim lavozimda ishlaydi.

Manbalar

  1. ↑ ENRC, 2010-10-29da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-05-14
  2. ↑ „Mechtы uzbekskogo studenta: Patox Shodiev rasskazal, chemu nauchilsya v MGIMO“ (ru). Sputnik Uzbekistan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  3. ↑ „Shodiev Fattax Kayumovich“ (ru). fund.mgimo.ru. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  4. ↑ „V Uzbekistane nachnet rabotatь fond milliardera Fattoxa Shodieva“ (ru) (deadlink). Kommersant.Uz (2017-yil 8-sentyabr). 2020-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  5. ↑ Biografia.kz | Biznes | Neftyaniki | Shodiev Patox, 2014-05-14da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2014-05-14
  6. ↑ „Our Founder“ (en). International Chodiev Foundation. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  7. ↑ „Kazaxstanskiy ENRC stavit na ferrosplavы“ (ru). Kursiv. 2020-yil 28-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  8. ↑ „Ochevidno, provedenie IPO ENRC stalo ochenь vыgodnoy sdelkoy dlya "Kazaxmыsa"“ (ru). Gazeta «Panorama». Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  9. ↑ „ENRC completes $3 billion IPO with offering on the Main Market of the London Stock Exchange | Experience“ (en). JonesDay.com. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  10. ↑ „Subscribe to read“ (en). Financial Times. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  11. ↑ „ENRC osuщestvila delisting c Londonskoy fondovoy birji“ (de). Finanz.ru (2013-yil 25-noyabr). 2020-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  12. ↑ „Moody's: Dolgosrochnыe reytingi Evraziyskogo banka imeyut stabilьnыy prognoz“. www.forbes.kz (2019-yil 18-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  13. ↑ „Evraziyskiy bank prodoljit sotrudnichestvo tolьko s reytingovыm agentstvom Moody’s — Eurasian Bank“. eubank.kz. 2020-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  14. ↑ „SK "Evraziya"“. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  15. ↑ „SK "Evraziya"“.
  16. ↑ „Kazaxstanskiy rыnok straxovaniya po sboru premiy zanyal 77-e mesto v mire“ (ru). Kursiv - delovыe novosti Kazaxstana. 2021-yil 10-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  17. ↑ „Home Page“ (en). International Chodiev Foundation. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  18. ↑ „Glavnaya | Mejdunarodniy Fond Shodieva“. internationalchodievfoundation.ru. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  19. ↑ „Yangiliklar“. 2017-yil 7-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-sentyabr.
  20. ↑ „Patokh Chodiev“ (en). Forbes. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  21. ↑ Sivakova I.V. Pensionnoe obespechenie za osobыe zaslugi pered gosudarstvom // Pravo i politika. — 2016-05. — T. 5, vыp. 5. — S. 632—641. — ISSN 1811-9018. — DOI:10.7256/1811-9018.2016.5.18681.
  22. ↑ „Obщestvo «Rossiya−Yaponiya» pozdravlyaet so slavnыm yubileem Fattaxa Kayumovicha Shodieva — Obщestvo «Rossiya-Yaponiya»“ (ru). Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  23. ↑ „Nakanune 20-letiya Nezavisimosti stranы Glava gosudarstva Nursultan Nazarbaev vruchil v Akorde gosudarstvennыe nagradы Respubliki Kazaxstan i yubileynыe medali «Qazaqstan Respublikasыnың Tәuelsіzdіgіne 20 jыl». — Ofitsialьnыy sayt Prezidenta Respubliki Kazaxstan“. Akorda.kz. 2020-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  24. ↑ „Vruchenы gosudarstvennыe nagradы - Nomad - 15.12.2011“.
  25. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 27 dekabrya 2019 goda № 622 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii“
  26. ↑ „Putin nagradil Fattaxa Shodieva ordenom Drujbы“ (ru). Sputnik Uzbekistan. Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.
  27. ↑ „Putin vыsoko otsenil zaslugi Fattaxa Shodieva“. http://www.uz24.uz/.+Qaraldi: 2020-yil 7-aprel.[sayt ishlamaydi]
  28. ↑ Aleksandr Shoxin i Anatoliy Artamonov udostoeni yaponskix ordenov Vosxodyaщego solnsa
  29. ↑ Affiliirovannie litsa „Yevraziyskaya finansovo-promishlennaya kompaniya“[sayt ishlamaydi]
  30. ↑ Biografiya 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Fattoh_Shodiyev" dan olindi