Ҳуштакли флуерлар

Флуер (руминча: флуиэр[1][2][3][4], лотинча: фларе — „пуфлаш“) — Молдова ва Руминия ярим кўндаланг найи[5]. Бундан ташқари ҳуштак мосламали ва жуфт флуер[6] мавжуд.

Тавсифи

Флуер барча Болқон мамлакатларида учрайди. Трансилванияда у триска деб аталади. Катта флüэр флуэрои, кичики эса флуэраş деб аталади. Флуераши Молдова ва Буковинада энг кенг тарқалган. Добружада молдавникига ўхшаш, қамишдан ясалган флор доброген мавжуд. Унда 7-ўйиннинг бош бармоғли тешиги мавжуд.

Узунлиги 250-350 мм. 6-7 ўйин тешиги бор. Овози кучли ва ёрқин. Шкаласи икки октавада диатоник[7]. У оқсоқол, олха, чинор, тут, шох ёки толдан тайёрланади. Асосий тугмалар C, Д, Эс, Ф, Г, А, Б[8].

Бу қадимги чўпоннинг асбобидир. Чўпонлар ундан сигир ва қўйларни подада йиғиш учун фойдаланадилар. Флуер кўпинча Молдавия эртакларида, шеърларида, қўшиқларида мавжуд.

Турлари

Жуфт флуер (флуэр зҳеменат) — ҳуштак мосламаси бўлган иккита ёғочдан иборат. Бир флуерда 6 та ўйин тешиги бор, иккинчисида 4 та[8] ёки тешиксиз (бурдон)[6].

Ҳуштак чалиш мосламаси билан чайқалишда (руминча: флуиэр cу доп — қўзиқоринли флуер) — товуш одатдагидан анча заиф ва юмшоқроқ бўлади. Узунлиги 30-50 см. Асосан болалар асбоби[6].

Хроматик флуер — 5-10 тешикли[8] бўлади.

Манбалар

  1. ↑ Хынку А. С. Проблемы генезиса молдавского народного поэтического творчества / А. Хынку; Под ред. Г. Ботезату; АН Респ. Молдова, Ин-т этнографии и фольклора. — Кишинев : Штиинца, 1991. — 264 с. — С. 99
  2. ↑ Лимба ши литература молдовеняскэ, № 29, 1986 — С. 44, 45
  3. ↑ Жунгиету. Е. В. Деслуширь: артиколе деспре фолклор — Кишинэу: Штиинца, 1989. — С. 278. — 301 с.
  4. ↑ Корлэтяну Н. Г. Исследование лексической системы молдавского языка 1870—1890 гг. : Автореферат дис. на соискание ученой степени доктора филологических наук / АН СССР. Ин-т языкознания. АН МССР. Ин-т языка и литературы. — Кишинев, 1964.
  5. ↑ Музыкальные инструменты. Энциклопедия 2008.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Атлас 1963.
  7. ↑ БРЭ 2017.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Визитиу, Котляров 1981.

Адабиётлар