Ziyosfera

Garam masala

Майдаланган гарам масала

Гарам масала (ҳиндистонийча: гарам масāлā, сўзма-сўз сўзма-сўз таржимаси — „иссиқ ёки илиқ зираворлар“) — Ҳиндистонда келиб чиққан зиравор аралашмаси. У Ҳинд, Покистон, Непал, Бангладеш ҳамда Кариб ошхоналарида кенг қўлланади[1][2]. У алоҳида зиравор сифатида ёки бошқа зираворлар билан биргаликда ишлатилади. Аниқ таркиби ҳудудга қараб фарқ қилади, бироқ одатда кардамон, долчин, зира, чиннигуллар, дафна барглари, юлдузсимон анис ва қалампир доналари каби зираворлар аралашмасидан иборат бўлади[3][4]. Гарам масала турли хил таомларда, жумладан маринадлар, тузламалар, димлама таомлар ва карриларда қўлланади[5][6].

Таркиби

Гарам масаланинг одатий таркибий қисмлари (чап юқоридан соат стрелкаси бўйлаб): қора қалампир доналари, жавитри (мускат ёнғоғи қобиғи), долчин, чиннигуллар, қора кардамон, мускат ёнғоғи ва яшил кардамон

Гарам масаланинг таркиби ҳудудга қараб фарқ қилади. Ҳинд яриморолида турли ҳудудий ва шахсий та’бларга кўра кўплаб рецептлар мавжуд бўлиб, уларнинг бирортаси бошқасидан кўра “аслроқ” деб ҳисобланмайди[7]. Одатда зираворлар қовурилади, сўнг майдалаб аралаштирилади ёки таом пиширишнинг охирги босқичида та’м бериш учун қўшилади.

Ҳиндистонча гарам масаланинг одатий таркибига қуйидагилар киради[8] (ҳиндистонийча номлари қавс ичида):

Ба’зи рецептларда зираворлар ўсимлик барглари билан аралаштирилади, бошқаларида эса сув, сирка ёки бошқа суюқликлар билан майдалаб паста шаклига келтирилади[9]. Айрим рецептларга ёнғоқ, пиёз ёки саримсоқ, шунингдек оз миқдорда юлдузсимон анис, асафоэтида, чили қалампири, тош гули (дагадпҳоол, ликен) ва кабабчини (кубеба қалампири) ҳам қўшилиши мумкин. Та’млар мувозанатли аралашма ҳосил қилиш учун уйғунлаштирилади ёки ма’лум бир та’мни кучайтириш учун алоҳида зиравор кўпроқ ишлатилиши мумкин. Ба’зан масала ишлатишдан олдин қовурилиб, унинг ҳид ва та’мини кучайтириш учун тайёрланади[7]. Ҳинд яриморолининг шарқий қисмида — Ғарбий Бенгалия, Орисса, Ассам ва Бангладеш ҳудудларида ба’зан фақат кардамон, долчин ва чиннигулдан иборат соддароқ аралашма ҳам ишлатилади[манба керак].

Мянма (Бирма) ошхонасида ишлатиладиган масала (မဆလာ) аралашмаси одатда майдаланган долчин ёки кассия, кардамон, чиннигуллар ва қора қалампирдан иборат бўлади[10].

Манбалар

  1. ↑ „Тринидад Гарам Масала - Cалйпсо Китчен“ (эн-УС). cалйпсо.китчен (2020-йил 15-май). Қаралди: 2024-йил 21-декабр.
  2. ↑ „Радҳуни Гарам Масала - Онлине Гроcерй Шоппинг анд Деливерй ин Бангладеш“. Гроcерй. Қаралди: 2024-йил 21-декабр.
  3. ↑ Гуржар, Рачел „Гарам Масала Ис Мй Лове Лангуаге“ (эн-УС). Бон Аппéтит (2022-йил 16-май). Қаралди: 2024-йил 21-декабр.
  4. ↑ „Гарам Масала: А Симпле Роад то Делиcиоус Индиан Дишес“ (эн). Тҳе Спруcе Эац (2024-йил 31-май). 2024-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 21-декабр.
  5. ↑ „14 Флаворфул Реcипес Усинг Гарам Масала“ (эн-УС). Тасте оф Ҳоме (2023-йил 10-ноябр). Қаралди: 2024-йил 21-декабр.
  6. ↑ Ҳаррис, Кими „Гарам Масала Но Cоок Пиcклед Онионс“ (эн-УС). www.тҳеноуришинггоурмет.cом (2015-йил 4-январ). Қаралди: 2024-йил 21-декабр.
  7. ↑ 7,0 7,1 Рама Рау, Сантҳа. Тҳе Cоокинг оф Индиа (Фоодс оф тҳе Wорлд). Неw Ёрк: Тиме Лифе Эдуcатион, 1969. ИСБН 978-0-8094-0069-0. 
  8. ↑ Питре, Урваши. Индиан Инстант Пот® Cоокбоок: Традитионал Индиан Дишес Маде Эасй анд Фаст. Роcкридге Пресс, 19 Септембер 2017 — 24-бет. ИСБН 978-1939754547. 
  9. ↑ Бҳиде, Мониcа, "Гарам Масала: А Тасте Wортҳ Аcқуиринг". нпр.орг. 27 Април 2011
  10. ↑ То Мянмар wитҳ Лове: А Травел Гуиде фор тҳе Cонноиссеур (эн). ТҳингсАсиан Пресс, 2009. ИСБН 978-1-934159-06-4. 

Ташқи ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Garam_masala" dan olindi