Пактика вилояти харитаси, Гаян тумани юқори ўнг томонда тўқ сариқ рангда тасвирланган

Гаян тумани (пуштуча: ګيان ولسوالۍ‎‎ , дарийча: ولسوالی گیان) — Афғонистоннинг Пактика вилоятидаги тумани. 2019-йилда аҳолининг тахминий сони 46 977 кишини ташкил этган[1]. Туман паштунларнинг Задран қабиласи марказида жойлашган[2].

Тарихи

Гаян 2022-йил 22-июнда содир бўлган 6.0 даражали зилзиладан энг кўп жабр кўрган туманлардан бири эди. Зилзилада тахминан 1800 та уй ёки тумандаги уйларнинг 70 фоизи вайрон бўлди, 238 киши ҳалок бўлди, 393 киши жароҳат олди[3][4]. Асосан лой ва ёғочдан қурилган кўплаб уйлар зарар кўрди[5]. Кучли ёмғир ва зилзила бутун қишлоқларни вайрон қилган кўчкилар қўзғалишига сабаб бўлди[6].

Гаяндаги бор-йўғи беш нафар беморга мўлжалланган маҳаллий тиббиёт пунктига ҳам жиддий шикаст етган. Зилзила туфайли бинога ётқизилган 500 га яқин бемордан 200 га яқини вафот этган[7]. Уч кундан сўнг, туманда зилзила қайтиши оқибатида яна беш киши ҳалок бўлди ва яна 11 киши жароҳатланди[8][9][10].

Зилзилага чидамли янги уйлар қурилиши

2022-йил август ойида туманда зилзиладан жабрланувчилари учун янги „зилзилага чидамли уйлар“ қурила бошланди[11]. Лойиҳа кўлами Пактика вилоятининг Гаян ва Бармал туманларида 2000 та уй, шу жумладан қўшни Хост вилоятининг Спера туманида 300 та уй қуришни ўз ичига олади[11].

Ҳаволалар

  1. ↑ „Эстиматед Популатион оф Афгҳанистан 2019-20“. Cентрал Статистиcс Организатион (18-ноябр 2019-йил). 2020-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2020-йил.
  2. ↑ Пактика Провинcе Трибал Мап (Паге 11). Навал Постградуате Счоол.
  3. ↑ „Афгҳанистан: Эартҳқуаке - Жун 2022“. релиэфwеб.инт.
  4. ↑ Марси, Федериcа. „Афгҳанистан эартҳқуаке ливе неwс: Ҳундредс киллед ин мажор тремор“. Ал Жазеэра (22-июн 2022-йил). 22-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-июн 2022-йил.
  5. ↑ Падшаҳ, Сафиуллаҳ; Ивес, Мике. „Афгҳанистан Ливе Упдатес: Ат Леаст 1,000 Киллед ин Эартҳқуаке, Оффиcиал Медиа Сайс: Тҳе қуаке струcк 28 милес соутҳwест оф тҳе провинcиал cапитал оф Кҳост.“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (22-июн 2022-йил). 22-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-июн 2022-йил.
  6. ↑ „Тҳоусандс оф Афгҳанистан эартҳқуаке сурвиворс ремаин wитҳоут фоод анд шелтер деспите аид cоминг ин“. Тҳе Неw Араб (25-июн 2022-йил). 25-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-июн 2022-йил.
  7. ↑ Ҳамедани, Али. „Афгҳанистан қуаке: Гян cлиниc wитҳ фиве бедс фор 500 инжуред патиэнц“. ББC (23-июн 2022-йил). 23-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-июн 2022-йил.
  8. ↑ „Афгҳанистан ҳит wитҳ афтершоcк, аддинг то сигнифиcант эартҳқуаке деатҳ толл“. CБC Неwс. Ассоcиатед Пресс (24-июн 2022-йил). 24-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2022-йил.
  9. ↑ „Афгҳанистан Эартҳқуаке Неwс Ливе Упдатес: А сеcонд эартҳқуаке ҳиц эастерн Афгҳанистан, фиве пеопле киллед“. Тҳе Индиан Эхпресс (24-июн 2022-йил). 22-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2022-йил.
  10. ↑ „Афгҳанистан: Афтершоcк cлаимс фиве море ливес ин алреадй-ҳит Гаян Дистриcт, инжурес 11“. Фирстпост. Ассоcиатед Пресс (24-июн 2022-йил). 24-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2022-йил.
  11. ↑ 11,0 11,1 „2,300 ʻЕартҳқуаке-Ресилиэнт’ Ҳоусес то Бе Буилт ин Қуаке-Ҳит Регионс оф Афгҳанистан: УНҲCР“. Тҳе Кҳаама Пресс (23-август 2022-йил). 24-июн 2022-йилда асл нусхадан [ архивланган]. Қаралди: 23-август 2022-йил.