Gisèle Freund
Гисèле Фреунд – 1908-йил 19-декабр[1] Германия, Берлин шаҳри, Счöнеберг туманида туғилган. Аммо 2000-йил 31-март[1] Парижда вафот этган, чунки унинг ота-онаси Франсия кўчиб ўтишган ва шу ерда истиқомат қилишган. Асли миллати немис бўласада, уни франсуз фотографи ва фотожурналисти деб билишади. Унинг ҳужжатли фотографияси ҳамда ёзувчилар ва рассомларнинг портретларини олган фотосуратлари анча машҳур[2][3][4][5]. Унинг энг машҳур китоби Пҳотограпҳиэ ва соcиéтé (1974) асаридир. 1977-йилда у Франсия Фотосуратчилар уюшмасининг президенти бўлган ва 1981-йилда у Франсия Президенти Франсуа Миттераннинг расмий портретини олган.
| Гисèле Фреунд | |
| Файл:Селф Портраит оф Гиселе Фреунд.жпг Селф-портраит | |
| Таваллуди | 19-декабр 1908-йил |
| Вафоти | 31-март 2000-йил (91 ёшда) Парис, Франcе |
| Миллати | немис |
| Соҳаси | Фотограф |
У 1982-йилда „Оффиcиэр дес Арц эт Леттрес“ унвонига сазовор бўлган ва 1983-йилда Франсиядаги энг юқори мукофот — Чевалиэр де ла Легион д’ҳоннеурни олишга муваффақ бўлган. 1991-йилда у Париждаги Миллий д’арт Модерне музейида (Жорж Помпиду маркази) ретроспектив унвон билан тақдирланган биринчи фотограф ҳисобланади[6].
Фреунднинг ҳужжатли репортаж учун Леиcа Cамера (36 кадрни битта плёнкага жойлаштира олиш) ва Кодачроме ва 35 камералари билан дастлабки тажрибаларидан фойдаланганлиги фотографияга қўшган катта ҳиссаси ҳисобланади. Агфаcолор услуби, унга 20-аср фотографиясида „ўзига хос самимий портрет услубини“ ривожлантиришга имкон берган[7].
У Франсиянинг Париж шаҳридаги Монпарнас қабристонида дафн этилган.
Биографияси

Фреунд 1908-йил 19-декабрда Берлиннинг Шенеберг туманидаги бадавлат яҳудийларЖулиус ва Клара (нияси Дрессел) Фреундларнинг оиласида туғилган.
Унинг отаси Юлий Фреунд фотография соҳасига қизиқадиган санъат коллектори бўлган. Жизелга ўзининг биринчи камераси Воигтлäндерни отаси 1930-йилда унинг битирув маросими учун совға сифатида берган[8].
1931-йилда Фреунд Германияда Алберт-Лудwигс-Университäт Фреибург, Бреисгау университетларида социология ва санъат тарихи бўйича таҳсил олган. 1932 ва 1933-йилларда Франкфурт Ижтимоий фанлар институтида Теодор В. Адорно, Карл Маннхайм ва Норберт Элиас қўл остида таҳсил олган[7]. Университетда у талабалар социалистик гуруҳининг фаол аъзоси бўлади ва фотографиядан социалистик амалиётининг ажралмас қисми сифатида фойдаланишга қарор қилади[9].
Кўргазмалари

- 1938-йил Жеймс Жойснинг Париждаги квартирасида шахсий кўргазмаси (унинг иши унга ёқадими ёки йўқлигини билиш учун унинг илтимосига биноан)
- 1939-йил Ла Маисон дес Амис дес Ливрес, Париж, Франсия
- 1942-йил Галериэ Амигос дел Арте, Буэнос-Айрес, Аргентина
- 1945-йил Паласио де Беллас Артес, Валпараисо Галериа де Арте, Буэнос-Айрес, Аргентина
- 1946-йил Маисон де л’Америқуэ латине, Париж, Франсия
- 1962-йил Париждаги гўзал санъат музейи — Петит саройи, Франсия
- 1963-йил „Ле портраит франcаис ау ххе сиэcле“ [ХХ асрдаги франсуз портрети]" Библиотҳèқуэ Натионале де Франcе, Cабинет дес эстампес, Париж, Франсия ва Берлин ва Дюсселдорф, Германия
- 1964-йил „Эcриваинс ва артистес франcаис ва британниқуэс“. Институт Франcаис ду Рояуме-Уни, Лондон, Буюк Британия
- 1965-йил Принсон санъат музейи, АҚШ
- 1966-йил Америка маркази, Париж, Франсия
- 1968-йил „Ау пайс дес висагес, 1938-1968: Тренте анс д’арт анд де литературе а траверс ла cамера де Гисèле Фреунд“. [Юзлар соҳасида: Жизел Фреунднинг об’эктивида ўттиз йиллик санъат ва адабиёт]. Париждаги замонавий санъат музейи ва Раяумонт фонди, Асниэрес-сур-Оисе
- 1973-йил Декарт музейи, Амстердам, Нидерландия
- 1975-йил „Жизелле Фреунд [сиc]“, Роберт Счоэлкопф галереяси, Ню-Ёрк, АҚШ
- 1976-йил Фоcус Галлерй, Сан-Франсиско, Калифорния, АҚШ
- 1977-йил „Ретроспектив“, Рҳеинисчес Ландесмусеум, Бонн, Германия [Гисèле Фреунд: Фотограпҳиэн 1932-1977]; Мусéэ Рéатту, Арлес; Фотофорум, Франкфурт; Доcумента 6, Кассел, Германия; Давид Мирвич галереяси, Торонто, Канада.
- 1978-йил Ватари замонавий санъат музейи, Токио, Япония; Шадаи галереяси, Токио, Япония; Маркус Краков галереяси, Бостон, АҚШ
- 1979-йил Сидней Жанис галереяси, Ню-Ёрк, АҚШ
- 1980-йил Галериэ Агатҳе Гаиллард, Париж, Франсия; Арт Базел фотосурати, Швейсария
- 1981-йил Галериэ муниcипале ду Чатеау д’Эау, Тулуза, Франсия; Ижодий фотосуратлар маркази, Туcсон, Аризона, АҚШ; Ахиом галереяси, Сидней, Австралия.
- 1982-йил Коплин галереяси, Лос-Анжелес, АҚШ; Фотографлар галереяси, Лондон
- 1983-йил Бостон Миллий кутубхонаси, АҚШ; Ижодий санъат маркази, Ню-Орлеан, АҚШ; Стенфорд университети музейи
- 1984-йил Фотофорум, Франкфурт, Германия
- 1986-йил „Итинéраирес“, Галериэ де Франcе, Париж
- 1987-Галериэ зур Стоcкерегг, Цюрих, Швейсария; „Жеймс Жойс ва дўстларининг фотосуратлари“ Готҳам Боок Март & Галлерй, Ню-Ёрк, АҚШ
- 1988-йил „Жисèле Фреунд“, Wеркбунд-Арчив, Музей дер Аллтагскултур дес 20. Берлин, Германия
- 1989-йил „Жисèле Фреунд: Жеймс Жойс, 1939“, Галериэ де Франcе, Париж, Франсия; „Жизèле Фреунд, Жеймс Жойс Парижда“, Галериэ Анита Неугебауэр, Пҳото Арт Басел, Швейсария ва Бейл, Франсия
- 1991-йил Фотогалереяси, Бейл, Франсия
- 1991-йил „Жисèле Фреунд, Итинéраирес“, Мусéэ Натионал Арт Модерне, Жорж-Помпиду маркази, Париж, Франсия[10]; „Фрида Каҳло ва сес амис“, Галериэ де Франcе, Париж.
- 1992-йил Замонавий санъат маркази, Мексика
- 1993-йил „Жисèле Фреунд“, Сеул музейи, Жанубий Корея
- 1994-йил Галериэ Cлаирефонтаине, Люксембург
- 1995-йил Замонавий санъат музейи, Франкфурт, Германия
- 1996-йил „Жизèле Фреунд, Маданиятни ҳимоя қилиш учун ёзувчиларнинг 1-халқаро конгресси, Париж 1935-йил“, Гёте институти, Париж, Франсия; Спренгел музейи, Ганновер, Германия; "Малраух соус ле регард де Гиселе Фреунд, Галериэ ду Жеу де Пауме, Париж, Франсия; Версо Галлерй, Токио, Япония; Галериэ Мичико Мацумото, Токио, Япония; "Жисел Фреунд: Берлин, Франкфурт, Париж: Фотография 1929-1962, Берлинер Фесцпеил, Берлин, Германия
- 1999-йил „Адриэнне Монниэр, Саинт Жоҳн Персе ва лес амис дес дес ливрес“, Мусеэ Муниcипал Саинт Жон Персе; Поинт-а-Питре ва Сент-Жон Персе фонди, Экс-эн-Провенс, Франсия
- 2002-йил „Эл мон и ла мева камераси-Жисèле Фреунд“, Cултура Cонтемпоранеа маркази, Барселона; Фундаcио Са Ностра, Палма-де-Мажорк, Испания
- 2006-йил „Сусана Сока ва унинг доиралари Гисèле Фреунд томонидан кўрилган“, Маисон де л’Америқуэ латине, Париж, Франсия; Монтевидео, Уругвай; Сока, Уругвай[11]
- 2008-йил „Жисèле Фреунд, ритраттти д’ауторе“ Галлериа Cарла Соззани, Милан, Италия[12]; „Жизèле Фреунд Берлин, 1957-1962-йилни қайтадан ўзгартиради“, Эфраим-Палаис, Берлин[13]
- 2011-2012-йил „Жисèле Фреунд: Л'Œил фронтиèре, Париж 1933-1940“[14]
- 2014-йил „Париждан Викториягача: Жизел Фреунднинг Жеймс Жойс фотосуратлари“. Виктория университети, Канада
- 2014-йил „Жисел Фреунд: Фотографик саҳналар ва портретлар“[15]
- 2015-йил „Фрида Каҳло: Ойна, ойна“[16].
Гисèле Фреунд томонидан нашр этилган китоблар
- „Ла пҳотограпҳиэ эн Франcе ау дих-неувиэме сиècле“ [19-асрдаги франсуз фотосурати], Париж, Ла Маисон дес Амис дес Ливрес, (1936)
- „Франсия“ (1945)
- Гуиа Арқуитеcтура Мехиcана Cонтемпорáнеа [Замонавий Мексика архитектураси бўйича қўлланма]
- „Мехиқуэ преcоломбиэн“ [Колумбиядан олдинги Мексика] (1954)
- „Жеймс Жойс Парижда. Унинг сўнгги йиллари“ (1965)
- „Ле монде эт ма cамера“ [Дунё ва менинг камерам] (1970)
- „Пҳотограпҳиэ ва соcиэте“ [Фотография ва жамият] (1974)
- „Мемоирес де л’Оэил“ [Менинг кўзимнинг хотиралари] (1977)
- „Портфолио: Ау пайс дес висагес“ [Портфолио: юзлар манзараси] (1978)
- „Троис Жоурс авеc Жойс“ [Жойс билан уч кун] (1982)
- „Маршрутлар“ [Маршрут йўналиши] (1985)
- „Жизèле Фреунд, фотограф“ (1985)
- "Жисèле Фреунд, Портраиц д’эcриваинс эт д’артистес [Жизèле Фреунднинг ёзувчилар ва рассомларнинг портретлари] (1989)
- "Жисел Фреунд, портрет. Энтретиэнс авеc Рауда Жамис [Портрет: Рауда Жамис билан интервю] (1991)
- „Портрет шеърияти: ёзувчилар ва рассомларнинг фотосуратлари“ (1998)
- „Ла Пҳотограпҳиэ эн Франcе ау дих-неувиэме сиэcле“ [Андре Гунтерт билан қайта кўриб чиқилган ва кенгайтирилган нашр] (2011)
Мукофотлари
- 1989-йил Доктор фахрий, Бредфорд университети Миллий фотография музейи[17]
- 1983-йил Чевалиэр де ла Легион д’Ҳоннеур (Франсия)
- 1982-йил Оффиcиэр дес Арц эт Леттрес (Франсия)
- 1980-йил Миллий дес Арц поур ла Пҳотограпҳиэ Гран-приси (Франсия)
- 1978-йил Германия жамиятининг маданий фотография мукофоти (Германия)[17]
- 1977-йил Франсия Ижодий фотосуратчилар федерацияси (Франсия) президенти этиб сайланди[17]
Кино ва телевидениэ
1996-йилда суратга олинган " Париж аёл эди " ҳужжатли филми Жизел Фреунднинг 1930-йилларда Париждаги ҳаёти ва ижодий фаолиятини ўз ичига олган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Гиселе Фреунд Обитуарй“. Тҳе Гуардиан (2000-йил 1-апрел). Қаралди: 2018-йил 22-январ.
- ↑ ҳттп://www.тҳетимес.cо.ук/тто/магазине/артиcле4363063.эcе „Фрида Каҳлўс ласт еарс“
- ↑ ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20150529064723/ҳттпс://лфи-онлине.де/cеэмес/эн/блог/пҳото-сториэс/гиселе-фреунд-он-тҳе-стреэц-он-май-1ст-611.ҳтмл „Гисèле Фреунд — Он тҳе Стреэц Он Май 1ст“
- ↑ ҳттпс://www.тҳегуардиан.cом/боокс/2014/жун/20/виргиниа-wоолф-портраиц-ин-арт-модерн-wритер „Портраиц оф Виргиниа Wоолф: ҳере, тҳе труэ фаcе оф тҳе модерн wритер“
- ↑ ҳттпс://www.нйтимес.cом/2009/01/08/арц/десигн/08аброад.ҳтмл?пагеwантед=алл „А Берлинер’с Портраиц оф Пеопле анд Ҳер Фамилиар, анд Фореигн, Ҳоме“
- ↑ Меэкер, Cарлене. Жеwиш Wоменъс Арчиве
- ↑ 7,0 7,1 Зох-Wеавер, Анналиса. „Гиселе Фреунд“. Энcйcлопедиа оф Тwентиэтҳ-Cентурй Пҳотограпҳй. Эд. Лйнне Wаррен. (564-566)
- ↑ Стифтунг Стадтмусеум Cаталогуэ фор „Гисèле Фреунд: А Ревисит то Берлин, 1957-1962“
- ↑ „Гисèле Фреунд эт Wалтер Бенжамин, лес амис ретроувéс | он эст лà поур воир | Руэ89 лес блогс“. 2014-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 29-май.
- ↑ Кнорр, Катҳерине. „Тҳе Элеганcе оф Гисèле Фреунд“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2011-йил 19-октябр).
- ↑ Энcйcлопедиа оф Тwентиэтҳ-Cентурй Пҳотограпҳй, Волуме 1
- ↑ Фреунд, Гисèле. Гисèле Фреунд: ритратти д'ауторе : [1908-2008, cенто анни далла насcита. Силвана, 29 Марч 2018. ОCЛC 190838214.
- ↑ „Гисèле Фреунд ин Берлин“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2011-йил 24-июн).
- ↑ Фондатион Пиэрре Бергé — Йвес Саинт Лаурент
- ↑ Берлин, Аcадемй оф Арц
- ↑ Тҳроcкмортон Фине Арт, Неw Ёрк
- ↑ 17,0 17,1 17,2 Ҳопкинсон. „Гиселе Фреунд“. тҳе Гуардиан (2000-йил 1-апрел).