Ziyosfera

Grodno Azot

Grodno Azot (belaruscha: «Grodna Azot») ochiq aksiyadorlik jamiyati – Belarus davlat kompaniyasi, azotli birikmalar va oʻgʻitlar ishlab chiqaruvchisi. 1963-yilda azotli oʻgʻitlar zavodi sifatida tashkil etilgan.

„Grodno Azot“ OAJ
Turi Ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati
Tarmogʻi Kimyo sanoati
Egasi Belneftexim
Qachon asos solingan 1965 (61 yil avval) (1965)
Joylashuvi Belorussiya bayrogʻi Belarus , Grodno, Kosmonavtlar shoh koʻchasi, 100-uy
Asoschi(lari) SSSR Ministrlar Soveti
Rahbariyat Igor Lyashenko (direktor)
Mahsulot(lar)i Azot, ammiak, metanol, oʻgʻitlar, tozalagichlar, yuvish va himoya vositalari
Aylanma daromadi 1,352 mlrd rubl (2020)[1]
 1,654 mlrd rubl (2019)
Boyligi  1,583 mlrd rubl (2020)[1]
 1,551 mlrd rubl (2019)
Ishchilar soni 7 475
Vebsayti www.azot.by

„Belneftexim“ Belarus davlat neft va kimyo konserni tarkibiga kiradi. Grodno shahri, Kosmonavtlar shoh koʻchasi, 100-uy manzilida joylashgan.

5 ta ishlab chiqarishni oʻz ichiga oladi. Bu yerda 50 ga yaqin turdagi kimyoviy mahsulotlar: suyuq texnik ammiak, azotli oʻgʻitlar – karbamid, karbamid-ammiak aralashmasi, ammoniy sulfat, metanol tenik, kaprolaktam, biodizel va suyuq karbonat angidrid ishlab chiqariladi.

2016-yildan beri Grodno Azot AQSh, keyinroq Yevropa Ittifoqi va boshqa qator davlatlar tomonidan xalqaro sanksiyalar ostida➤.

Tarixi

Grodno Azot

1960-yil oktyabr oyida vaqtinchalik yordamchi inshootlar qurilishi boshlandi. Ammiak va karbamid ishlab chiqarish 1963-yilda boshlangan. 1965-yil yanvar oyida ammiak-1 va karbamid-1 sexlarining birinchi navbatlari ishga tushirildi. 1970-yilda kaprolaktam ishga tushirilgach, zavod kimyo zavodiga aylantirildi.

1970-yil oktyabr oyida Grodno azotli oʻgʻitlar zavodi S. O. Prititskiy nomidagi Grodno kimyo zavodiga, 1975-yil may oyida esa S. O. Prititsiy nomidagi „Azot“ Grodno ishlab chiqarish birlashmasiga aylantirildi.

1981-yilda korxona Xalqlar doʻstligi ordeni bilan taqdirlandi.

2000-yil avgust oyida „Azot“ Grodno ishlab chiqarish birlashmasi „GPO Azot“ Grodno ishlab chiqarish respublika unitar korxonasiga, 2002-yilda esa „Grodno Azot“ ochiq aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi[2].

Natijalari soxtalashtirilgan deb ishoniladigan[manba kerak] 2020-yilgi Belarus prezidentlik saylovlaridan soʻng, „Grodno Azot“ OAJ xodimlari Belarusdagi norozilik namoyishlarini va milliy ish tashlashga chaqiruvlarni qoʻllab-quvvatladilar, biroq ularning koʻpchiligi politsiya tomonidan hibsga olindi va kaltaklandi[3][4]. Grodno-Azot mamlakatdagi barcha korxonalar orasida ish tashlashni qoʻllab-quvvatlaganlarning eng koʻp soniga ega edi[3].

Sanksiyalar

2006-yildan beri (uzilishlar bilan[5][6][7][8][9][10]) „Grodno Azot“ OAJ va „Grodno Ximvolokno“ filiali demokratik jarayonga putur yetkazishi tufayli AQShning maxsus belgilangan fuqarolar va bloklangan shaxslarning sanksiyalar roʻyxatiga kiritilgan[11][12]. Oxirgi kiritish 2021-yil iyun oyida boʻlib oʻtdi[13]. 2021-yil 9-avgust Grodno Azot bosh direktori Igor Lyashenko AQShning maxsus tayinlangan fuqarolari va bloklangan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan[10][14].

Grodno Azot va Grodno Ximvolokno 2021-yil 2-dekabrda kuchga kirgan Yevropa Ittifoqi sanksiyalarining beshinchi paketiga kiritildi[15] chunki „Grodno Azot ishchilari, shu jumladan Ximvolokno zavodi ishchilari rejimga qarshi tinch namoyishlarda qatnashgan va ham Grodno Azot rahbariyati, ham rejim vakillari tomonidan ish tashlagani tufayli ishdan boʻshatilgan, qoʻrqitilgan va tahdid qilingan. Shuning uchun Grodno Azot fuqarolik jamiyatiga qarshi repressiyalar uchun javobgardir“[16].

20-dekabrda Shveysariya[17][18], 22-dekabrda esa Albaniya, Islandiya, Lixtenshteyn, Norvegiya, Shimoliy Makedoniya, Serbiya, Chernogoriya [19][20] Yevropa Ittifoqi sanksiyalariga qoʻshildi.

Grodno Azot 2022-yil mart oyidan Yaponiya[21][22], oktyabr oyidan Ukraina sanksiyalari ostida[23].

Sanksiyalarga munosabat

2021-yilning 3-aprelida „Grodno Azot“ AJ shoʻba korxonasi mahsulotlarni joʻnatish boʻyicha tender eʼlon qilgani, uning shartlaridan biri hujjatlarda boshqa kompaniyani joʻnatuvchi sifatida koʻrsatish imkoniyati boʻlganligi haqida xabar berilgan edi. Murojaatga koʻra, bu holat sanksiyalar tahdidi bilan bogʻliq boʻlgan[24].

2023-yil fevral va mart oylarida Belarus tergov markazi va Litva Siena jurnalistlari Grodno Azot kompaniyasining mahsulotlari zavodga qarshi sanksiyalar kiritilgandan soʻng, Yevropa Ittifoqida bir nechta kompaniyalar yordamida sotilayotganini taʼkidladi[25][26].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Otchetnostь za 2020 god“. 2021-yil 13-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 13-iyun.
  2. ↑ „VEXI ISTORII“ (rus tili). Qaraldi: 2023-yil 5-sentabr.[sayt ishlamaydi]
  3. ↑ 3,0 3,1 „«Rabы, vse ravno budete na nas rabotatь». Kak bastuyut i razgonyayut protestы na «Grodno Azote»“ (ru). Russkaya slujba Bi-bi-si (2020-yil 30-oktyabr). 2020-yil 1-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 12-noyabr.
  4. ↑ „Protestы v Belarusi: v Grodno OMON primenil slezotochivыy gaz protiv demonstrantov“. 2021-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 22-iyul.
  5. ↑ John R. Liebman, Roszel Cathcart Thomsen II, James E. Bartlett III. United States Export Controls (en). Wolters Kluwer(ingl.)oʻzb., 2012 — 2-45-bet. 978-1-4548-0123-8. 
  6. ↑ „Kto popal v pyatыy paket sanktsiy ES: polnыy spisok“. 2021-yil 29-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-dekabr.
  7. ↑ „SShA pom yakshili sanktsії proti bіlorusьkix kompanіy“ (uk). Korrespondent.net. 2021-yil 21-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 21-iyul.
  8. ↑ „Sanktsii protiv Belorussii“ (ru). RIA Novosti (20160215t1935+0300z). 2019-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 2-yanvar.
  9. ↑ Robin Emmott. „EU, U.S. temporarily ease some sanctions on Belarus“ (en). Reuters (2015-yil 29-oktyabr). 2021-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 21-sentyabr.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Treasury Holds the Belarusian Regime to Account on Anniversary of Fraudulent Election“ (en). AQSh Moliya vazirligi (2021-yil 9-avgust). 2021-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 10-avgust.
  11. ↑ „Sanctions List Search“ (ingliz tili). Qaraldi: 2023-yil 5-sentabr.
  12. ↑ Steven J. Woehrel. Belarus: Background and U. S. Policy Concerns (en). Congressional Research Service(ingl.)oʻzb., 2011 — 12-bet. 
  13. ↑ „Dėl tarptautinių sankcijų taikymo devynioms Baltarusijos įmonėms“ (lt). SEB bankas(olm.)oʻzb. (2021-yil 2-iyun). 2021-yil 21-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 21-iyul.
  14. ↑ „SShA rasshirili sanktsii v otnoshenii ofitsialьnogo Minska. Polnыy spisok“ (ru). zerkalo.io (2021-yil 9-avgust). 2021-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 10-avgust.
  15. ↑ Ilьya Lakstыgal, Gleb Mishutin, Vasiliy Milьkin. „ES vvel novыe sanktsii protiv Belorussii“. Vedomosti (2021-yil 2-dekabr). 2021-yil 24-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 24-dekabr.
  16. ↑ „EUR-Lex - 32022D0307 - EN - EUR-Lex“ (en). eur-lex.europa.eu. 2023-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 5-yanvar.
  17. ↑ Evgeniy Jukov. „Shveytsariya rasshirila sanktsii protiv Belarusi“. Deutsche Welle (2021-yil 20-dekabr). 2021-yil 23-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-dekabr.
  18. ↑ „Searching for subjects of sanctions“ (en). 2021-yil 9-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-dekabr.
  19. ↑ „Chernogoriya, Serbiya i eщe pyatь stran prisoedinilisь k sanktsiyam ES protiv Belorussii“. Kommersantʼ (2021-yil 22-dekabr). 2021-yil 22-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-dekabr.
  20. ↑ „Declaration by the High Representative on behalf of the European Union on the alignment of certain countries concerning restrictive measures in view of the situation in Belarus“ (en). Sovet Evropeyskogo soyuza (2021-yil 22-dekabr). 2021-yil 22-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-dekabr.
  21. ↑ „Japan introduces further sanctions on Russia and Belarus“ (en). 2022-yil 24-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-aprel.
  22. ↑ „資産凍結等の措置の対象となるベラルーシ共和国の個人及び団体“ (ja). 2022-yil 27-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-aprel.
  23. ↑ „Ukraina vvela sanktsii protiv jenы Lukashenko, silovikov, oligarxov i predpriyatiy“. Ukrainskaya pravda (2022-yil 20-oktyabr). 2022-yil 2-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  24. ↑ „«Grodno Azot» primenyaet moshennicheskie sxemы, chtobы uyti ot sanktsiy“. 2021-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 3-aprel.
  25. ↑ „Belorusskie i litovskie aktivistы vыyavili sxemu prodaji belorusskix udobreniy v obxod sanktsiy ES“. Ukrainskaya pravda (2023-yil 21-fevral). 2023-yil 17-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 12-aprel.
  26. ↑ Šarūnas Černiauskas. „Galimo sankcijų apėjimo schemoje sudalyvavęs lietuvis prisipažįsta ir atsiprašo“ (lt) (2023-yil 3-aprel). Qaraldi: 2023-yil 12-aprel.[sayt ishlamaydi]

Adabiyotlar

  • Grodno. Ensiklopedik maʼlumotnoma / Ed.: I. P. Shamyakin (ed.) Va boshqalar – Mn. : BelSE, 1989. – [12] b. kasal, 438 b. – (Belarus. Boyqushlar. Entsiklik.).

Havolalar

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Grodno_Azot" dan olindi