Ziyosfera

Haydash simulyatori

Испаниянинг Валенсия университети томонидан ишлаб чиқилган автомобил ҳайдаш симулятори. Ҳайдовчиларни, йўлларни, транспорт воситаси ичидаги ахборот тизими қурилмаларини ва бошқа соҳаларни баҳолашда ишлатилади.
Ҳақиқий машина ва виртуал реаллик кўзойнаги асосида ҳимоявий ҳайдаш учун Дриве Сқуаре томинидан ишлаб чиқилган транспорт ичидаги кўчма симулятор (2017-йил)

Ҳайдаш симуляторлари – кўнгилхушликлар учун, шунингдек, таълим муассасаларида ва хусусий бизнес ташкилотларида ўқитиладиган ҳайдовчилик курсларини ўқитишда қўлланади. Шунингдек, улар инсон омили ва тиббий тадқиқотлар соҳасидаги тадқиқот мақсадларида, ҳайдовчиларнинг хатти-ҳаракати, эътиборини назорат қилиш ва автомобил саноатида янги транспорт воситаларини ёки ҳайдовчиларга ёрдам беришнинг янги илғор тизимларини лойиҳалаш ва баҳолаш учун ишлатилади.

Машғулот

Ҳайдовчиларни тайёрлаш учун ҳайдовчилик симуляторларидан тобора кўпроқ фойдаланилмоқда. Автомобиллар, юк машиналари, автобуслар ва бошқалар учун турли версиялари мавжуд.


Фойдаланилиши

  • Тажрибасиз ҳайдовчиларни ўқитиш ва синовдан ўтказиш
  • Профессионал ҳайдовчиларни тайёрлаш ва синовдан ўтказиш
  • Мураккаб ҳайдаш шароитларида бошқаришни ўқитиш
  • Бузилишларнинг ҳайдовчи ҳаракатига таъсирини текшириш
  • Ҳайдовчи хатти-ҳаракатларини таҳлил қилиш
  • Ёши катта ҳайдовчиларнинг ҳайдашга бўлган лаёқатини баҳолаш
  • Автомобиллардаги келажак технологияларини ҳайдовчилар ёки йўловчиларда синовдан ўтказиш (инсон-машина интерфейси)
  • Кўнгилхушлик ва ўйинлар

Турлари

Тез тиббий ёрдам симулятори – тез тиббий ёрдам ҳайдовчиларини транспорт воситаларини бошқаришнинг асосий ва илғор кўникмаларига ўргатиш ва баҳолаш, шунингдек, фавқулодда вазиятларда қандай ҳаракат қилиш ва бошқа фавқулодда ҳолатлар бўйича ёрдамчилар билан ўзаро муносабатда бўлиш учун ишлатилади.

Автомобил симулятори – тажрибасиз ҳайдовчиларни ҳайдовчилик бўйича йўл синовидан ўтказиш, шунингдек, хавфни идрок этиш ва ҳалокат хавфини камайтириш учун зарур бўлган барча кўникмаларни ўргатиш ва синаб кўриш учун фойдаланилади.

Модулли-дизайн симулятори – алмаштириладиган транспорт кабиналари, тракторлар, тиркамали юк машиналари, самосваллар ва бошқа қурилиш воситалари, аэропортларда фойдаланиладиган транспорт воситалари, фавқулодда вазиятлар ва полиция таъқиб қилиш машиналари, автобуслар, метро поездлари, йўловчи транспорт воситалари ва кранлар каби оғир ускуналар сифатида фойдаланиш учун созланиши мумкин.

Кўп стансияли ҳайдаш симулятори – ушбу турдаги симулятор битта ўқитувчига бир вақтнинг ўзида кўпроқ ҳайдовчиларни тайёрлаш имконини беради, бу эса вақтни тежайди ва харажатларни камайтиради. Бу тизимлар бир нечта ҳайдаш симуляторларини бошқариш учун уланган инструктор стансиялари билан жиҳозланган.

Юк машиналари симулятори – янги ва тажрибали юк машиналари ҳайдовчиларини асосий бошқарув манёврлари, масалан, силжиш ва орқага ҳаракатланишдан тортиб, ёқилғи тежамкорлиги, ағдарилишларнинг олдини олиш каби илғор малакаларгача бўлган кўникмаларни ўргатиш ва баҳолаш учун ишлатилади.

Автобус симулятори – автобус ҳайдовчиларини йўналиш билан таништириш, хавфсиз бошқариш техникаси, ёқилғи тежамкорлиги техникаси бўйича ўқитиш учун ишлатилади. У турли хил автобус моделларида ва ҳар хил узатмаларда ҳайдовчиларни ўқитиш учун ишлатилиши мумкин.

Жисмоний симулятор – катта масштабли симуляторлардан Стеwарт платформалари ва хй жадвалларидан фойдаланади. Улар ҳайдовчини 6 ўқ бўйича ҳаракатлантиради, тезланиш, тўхташ ва марказга интилма кучларни симуляция қилади. Бу худди жисмоний парвоз симуляторларига ўхшайди.

Ўйин-кулги

1980-йилларда гидравлик ҳаракат симуляторида аркада кабиналаридан фойдаланиш аркада пойга ўйинлари учун урфга айланди[1][2]. Тренд Сега компаниясининг „таикан“ ўйинлари билан боғлиқ бўлиб, „таикан“ япон тилида „тана ҳисси“ деган маънони англатади[2]. „Таикан“ йўналиши Ю Сузукининг Сега (кейинчалик Сега АМ2 номи билан танилган) жамоаси Ҳанг-Он (1985-йил) ўйинини ишлаб чиққанида бошланган. Бу пойга видео ўйини бўлиб, унда ўйинчи ўйин ичидаги ҳаракатларни бошқариш учун мотоцикл нусхасига ўтиради ва уни ҳаракатлантиради[3]. Сузукининг Сегадаги жамоаси Оут Рун (1986) каби кейинги пойга ўйинлари учун гидравлик ҳаракат симулятори кабиналари билан уни давом эттирди. Ўшандан бери Сега 2010-йилларгача аркада пойга ўйинлари учун ҳаракат симулятори кабиналарини ишлаб чиқаришни давом эттирди[1].

1991-йилда Намcо Мицубиши билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган Мицубиши Дривинг Симулатор аркада ўйинини чиқарди. Бу ҳақиқий ҳайдашни моделлаштириш учун 3Д кўпбурчакли технологияси ва аркада кабинасидан фойдаланган ўқув ҳайдаш симулятори. Жумладан, автомобилни нейтрал ёки тўхташ жойида бўлишини таъминлаш, двигателни ишга тушириш, машинани узатмага қўйиш, қўл тормозини қўйиб юбориш ва ҳайдаш кабиларни ўз ичига олган. Ўйинчи кўрсатмаларга амал қилган ҳолда учта йўналишдан бирини танлаши мумкин; бошқа транспорт воситалари ёки пиёдалар билан тўқнашувдан қочиш, светофорни кутиш, тормозлар аниқ симуляция қилинади, автомобил қўл тормози қўлланилгунга қадар тормоздан оёғини олгандан кейин олдинга сурилади. Леисуре Лине журнали 1991-йилда ЖАММА кўргазмасида дебют қилганида уни „шоу хити“ деб ҳисоблади. Симулятор япон ҳайдовчилик мактаблари томонидан фойдаланиш учун мўлжалланган бўлиб, нархи ҳар бири учун 150 000 Австралия доллари ёки 117 000 АҚСҲ долларига (2023-йилда 273 000 долларга тенг бўлган) тенг[4]. Процессор қувватини ривожлантириш натижасида, уйда фойдаланиш учун симуляция қилинган пойга ўйинлари деб номланувчи реалистик симуляторлар пайдо бўлишига олиб келди. Бу Папйрус Десигн Гроуп компаниясининг компютерлар учун „ИндйCар Раcинг“ (1993), „Гранд Прих Легендс“ (1998) ва уй консоллари учун Гран Турисмо (1997) ўйинларидан бошланади. Баъзида пойга ўйини ёки ҳайдаш симулятори бошқарув панели ўрнига ўйинни ўйнаш учун ишлатилиши мумкин бўлган маҳкамланадиган рулни ҳам ўз ичига олади. Одатда пластик бўлган рул, ўйинга реаллик қўшиш учун педалларни ҳам ўз ичига олиши мумкин. Ушбу турдаги руллар одатда фақат аркада ва компютер ўйинлари учун ишлатилади. Бундан ташқари, кўплаб тижорий компаниялардан фарқли равишда, ёпиқ ва очиқ манбали бепул симуляторлар устида ишлаётган ҳаваскор дастурчилар ҳамжамияти мавжуд. Бу жанр мухлислари орасида машҳур бўлган асосий хусусиятлардан баъзилари онлайн пойгалар, реаллик, автомобиллар ва йўлларнинг хилма-хиллиги ҳисобланади.

Тадқиқот

Тадқиқот обектларида автомобил ҳайдаш симуляторлари турли мақсадларда қўлланади. Кўпгина автомобил ишлаб чиқарувчилари ҳайдаш симуляторларини ишлатадилар. Мисол учун: БМW, Форд, Ренаулт. Кўпгина университетларда тадқиқот учун симуляторлар ҳам мавжуд. Ҳайдаш симуляторлари тадқиқотчиларга ҳайдовчиларни тайёрлаш муаммоларини ва ҳайдовчиларни ноқонуний ва одоб-ахлоқ қоидаларига зид бўлган ҳолатларда ҳайдовчиларнинг хатти-ҳаракатларини ўрганиш имконини беради. Мисол учун, ҳайдовчининг чалғиши бўйича тадқиқотларни йўлларда олиб бориш хавфли ва одоб-ахлоқ қоидаларига зид (бошқа ҳайдовчилардан розиликни ололмаслик туфайли). Сун’ий йўлдош навигация тизимлари, уяли телефонлар, ДВД плеерлар ва электрон почта тизимлари каби турли хил автомобил ичидаги ахборот тизимлари (ИВИС) дан фойдаланишнинг кўпайиши билан бундай қурилмаларнинг хавфсизлиги ва фойдалилигини баҳолашда симуляторлар муҳим қоида бўлиб қолмоқда.

Қўлланилиши

Кенг имкониятларга эга бўлган тадқиқот симуляторларининг бир қатор турлари мавжуд. Энг илгўрларидан бири Натионал Адванcед Дривинг симулатори бўлиб, олти ўқ бўйлаб ҳаракатланиш ва 360 даражали визуал дисплейларга эга бўлган тўлиқ ўлчамли автомобил кузовига эга. Қаторнинг бошқа томонида оддий иш столи симуляторлари жойлашган бўлиб, кўпинча визуал дисплей учун компютер монитори, видео ўйинлардаги рул чамбараги ва педални киритиш қурилмалари ёрдамида бошқарилади. Ушбу кам харажатли симуляторлар илмий ва клиник жиҳатга йўналтирилган илмий масалаларни баҳолашда осон қўлланади[5][6][7][8][9][10]. Муаммо сиёсий ва иқтисодий омиллар билан мураккаблашади, чунки паст аниқликдаги симуляторларга эга бўлган ташкилотлар ўз тизимлари иш учун „етарли даражада яхши“ деб даъво қиладилар, юқори аниқликдаги симуляторга эга ташкилотлар эса уларнинг (жуда қиммат) тизимлари зарурлигини таъкидлайдилар. Ҳаракат аниқлигини ўрганиш шуни кўрсатадики, илмий ҳайдаш симуляторида маълум даражада ҳаракат зарур бўлса-да, у реал дунёдаги кучларга тўлиқ мос келадиган қамровга эга бўлиши шарт эмас[11]. Сўнгги йилларда ўтказилган тадқиқотларда, ҳайдовчининг атроф-муҳитдаги хатти-ҳаракатига динамик равишда таъсир кўрсатадиган реал вақт режимида ишлайдиган фото-реалистик видео контентдан фойдаланиш кўриб чиқилган[12].

Аниқлилиги

Тадқиқотларнинг кўриб чиқилиши шуни кўрсатдики, ҳайдовчининг ҳайдаш симуляторидаги хатти-ҳаракатлари тахминий (нисбий аниқлик) лекин йўлдаги ҳайдовчилик хатти-ҳаракатларини айнан такрорламайди (мутлақ ҳақиқийлик)[13]. Бошқа бир тадқиқотда ҳайдовчиларнинг симуляторда ва йўлда содир этилган хатолар тури ва сони бўйича деярли ўхшашлик топилди[14]. Яна бир тадқиқот шуни кўрсатдики, паст аниқликдаги ҳайдаш симуляторида ишлашнинг ёмонлашгани ҳақида хабар берган ҳайдовчилар симулятор машғулотидан кейин беш йил ичида ҳайдовчининг камида қисман айби бўлган бахциз ҳодисада иштирок этиш эҳтимоли сезиларли даражада кўпроқ[15]. Баъзи тадқиқот гуруҳлари синов йўлларида симулятор тадқиқотларини яратиш учун автоматлаштирилган транспорт воситаларидан фойдаланадилар, бу эса симулятор тадқиқоти ва ҳақиқий дунё ўртасида тўғридан-тўғри таққослаш имконини беради[16]. Компютерлар тез ривожланиши ва автомобилсозлик саноатида симуляция кенг тарқалгани сабабли, ишлаб чиқарувчилар томонидан тасдиқланган тижорат транспорт воситаларининг математик моделлари симуляторларда қўлланади.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Сега'с Wондерфул Симулатион Гамес Овер Тҳе Еарс“. Арcаде Ҳероэс (2013-йил 6-июн). Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  2. ↑ 2,0 2,1 Ҳороwитз, Кен. Тҳе Сега Арcаде Револутион: А Ҳисторй ин 62 Гамес. МcФарланд & Cомпанй, 6 Жулй 2018 — 96–9-бет. ИСБН 978-1-4766-3196-7. 
  3. ↑ „Тҳе Дисаппеаранcе оф Ю Сузуки: Парт 1“. 1Уп.cом (2010), с. 2. 2016-йил 2-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  4. ↑ „Жапанесе ЖАММА Шоw“. Леисуре Лине. Аустралиа: Леисуре & Аллиэд Индустриэс. Новембер 1991. 5-бет.
  5. ↑ Ли, З., & Милграм, П. (2005). Ан Инвестигатион оф тҳе Потентиал то Инфлуэнcе Бракинг Беҳавиоур Тҳроугҳ Манипулатион оф Оптиcал Лооминг Cуэс ин а Симулатед Дривинг Таск. Проcеэдингс оф тҳе Ҳуман Фаcторс анд Эргономиcс Соcиэтй Аннуал Меэтинг, 49(17), 1540–1544.
  6. ↑ Маттҳеwс, Р. W., Фергусон, С. А., Зҳоу, Х., Саргент, C., Дарwент, Д., Кеннаwай, Д. Ж., & Роач, Г. Д. (2012). Тиме-оф-Дай Медиатес тҳе Инфлуэнcес оф Эхтендед Wаке анд Слеэп. Чронобиологй Интернатионал, 29(5): 572–579
  7. ↑ Баулк, С. Д., Биггс, С. Н., Реид, К. Ж., ван ден Ҳеувел, C. Ж., & Даwсон, Д. (2008). Часинг тҳе силвер буллет: Меасуринг дривер фатигуэ усинг симпле анд cомплех таскс. Аccидент Аналйсис & Превентион, 40(1), 396–402.
  8. ↑ Телнер, Ж. А., Wиэсентҳал, Д. Л., & Биалйсток, Э. (2009). Видео Гамер Адвантагес ин а Cеллулар Телепҳоне анд Дривинг Таск. Проcеэдингс оф тҳе Ҳуман Фаcторс анд Эргономиcс Соcиэтй Аннуал Меэтинг, 53(23), 1748–1752.
  9. ↑ Телнер, Ж. А. (2008). Тҳе эффеcц оф лингуистиc флуэнcй он перформанcе ин а симулатед cеллулар телепҳоне анд дривинг ситуатион. Проcеэдингс оф тҳе Ҳуман Фаcторс анд Эргономиcс Соcиэтй Аннуал Меэтинг, 1748–1752.
  10. ↑ Рапопорт, М. Ж., Wеавер, Б., Кисс, А., Зуcчеро Сарраcини, C., Моллер, Ҳ., Ҳеррманн, Н., Ланcтôт, К., эт ал. (2011). Тҳе Эффеcц оф Донепезил он Cомпутер-Симулатед Дривинг Абилитй Амонг Ҳеалтҳй Олдер Адулц: А Пилот Студй. Жоурнал оф cлиниcал псйчопҳармаcологй, 31(5), 587.
  11. ↑ Греэнберг Ж., Артз Б., Cатҳей Л. Тҳе Эффеcт оф Латерал Мотион Cуэс Дуринг Симулатед Дривинг. Дривинг Симулатор Cонференcе Нортҳ Америcа 2003 Проcеэдингс, Деарборн, Мичиган, Оcтобер 8–10, 2003, CД-РОМ (ИССН 1546-5071)
  12. ↑ ; Бреcкон, Т.П.; Тировиc, М. „Видео Ре-самплинг анд Cонтент Ре-таргетинг фор Реалистиc Дривинг Инcидент Симулатион“, Проc. 8тҳ Эуропеан Cонференcе он Висуал Медиа Продуcтион, Новембер 2011 — сп-2-бет. Қаралди: 2013-йил 8-апрел. [сайт ишламайди]
  13. ↑ Муллен, Надиа. Чарлтон, Жудитҳ, Девлин, Анна, анд; Бéдард, Мичел (2011). Чаптер 13: Симулатор Валидитй: Беҳавиорс Обсервед он тҳе Симулатор анд он тҳе Роад. Ҳандбоок оф Дривинг Симулатион фор Энгинеэринг, Медиcине, анд Псйчологй Д. Л. Фишер, Риззо, М., Cаирд, Жефф К., анд Леэ, Жоҳн Д. (эдс.). Боcа Ратон, ФЛ, CРC Пресс/Тайлор & Франcис
  14. ↑ Шечтман, Орит, Cлассен, Шеррилене, Аwадзи, Кезиа, Манн, Wиллиам (2009). „Cомпарисон оф Дривинг Эррорс Бетwеэн Он-тҳе-Роад анд Симулатед Дривинг Ассессмент: А Валидатион Студй.“ Траффиc Инжурй Превентион 10(4): 379-385
  15. ↑ Ҳоффман, Л., & МcДоwд, Ж. М. (2010). Симулатор дривинг перформанcе предиcц аccидент репорц фиве еарс латер. Псйчологй анд Агинг, 25(3), 741-745
  16. ↑ "Програм девелопс неw тест траcк cапабилитй (Wайбаcк Мачине сайтида Марч 22, 2007, санасида архивланган)". ИТС Сенсор. Wинтер 2004. Ретриэвед он Фебруарй 14, 2007 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Haydash_simulyatori" dan olindi