Helvella
Ҳелвелла — Ҳелвеллаcеаэ оиласига мансуб аскомицет қўзиқоринлари туркумига кирувчи қўзиқоринлар ҳисобланиб, одатда, элфин эгарлари сифатида танилган. Уларнинг нотўғри шаклли қалпоқлари, найли поялари ва рангсиз пастки юзалари билан ажралиб туради. Улар Шимолий Америка ва Европада кенг тарқалган. Энг асосий турларга оқ рангли Ҳ. cриспа ва кулранг Ҳ. лаcуноса киради. Улар хом ҳолда истеъмол қилинганда ошқозон-ичак симптомларини келтириб чиқариши ҳақида маълумотлар мавжуд[1].
| Ҳелвелла | |
|---|---|
| Ҳелвелла cриспа | |
| Махсус таснифи | |
| Олам: | Фунги |
| Бўлим: | Асcомйcота |
| Синф: | Пезизомйcетес |
| Туркум: | Пезизалес |
| Оила: | Ҳелвеллаcеаэ |
| Тур: | Ҳелвелла Фр. |
| Махсус тури | |
| Ҳелвелла cриспа (Сcоп.) Фр. (1822)
| |
| Кенжа туркум: | Ҳелвелла |
|---|
Тавсифи
Ҳелвелладаги турларнинг мевали таналари (техник жиҳатдан аскокарплар) мавжуд бўлиб, улар ердан кўтарилиб ўсади ва одатда пояли қўзиқориндир. Косага ўхшаш мева танаси (апотекий) турли шаклларда бўлиши мумкин: у қулоқ (ауриcулате) ёки эгар шаклида бўлади. Шунингдек, конвекс ёки тартибсиз лобли ва эгилган бўлиши мумкин. Танаси спорали сирт, гимениумсимон силлиқ, тўлқинсимон ёки ажинли кўринишда бўлади ва ранги оқдан қора ранггача ёки турли хилдаги кулранг ёки жигарранг рангларга эга бўлиши мумкин. Худди шундай, мева танасининг ташқи юзаси силлиқ, қовурғали ёки майда сочли проэкцияларга эга бўлиши мумкин (вилли). Пояси силиндрсимон ва торайган ёки йивли ва қовурғасимон кўринишда бўлади. Танаси одатда 1-2 – мм қалинликда бўлади[2].
Турлари
2016-йил ҳолатига кўра, „Индех Фунгорум“ ташкилоти Ҳелвелланинг 105 турини рўйхатга киритган[3].



- Ҳелвелла аcетабулум
- Ҳелвелла адҳаэренс
- Ҳелвелла аэстивалис
- Ҳелвелла аффинис
- Ҳелвелла агариcоидес
- Ҳелвелла албелла
- Ҳелвелла албипес
- Ҳелвелла арcто-алпина
- Ҳелвелла астиэри
- Ҳелвелла атеррима
- Ҳелвелла атра
- Ҳелвелла беатонии
- Ҳелвелла бранзезиана
- Ҳелвелла бревис
- Ҳелвелла бревиссима
- Ҳелвелла булбоса
- Ҳелвелла cапуcиноидес
- Ҳелвелла чиненсис
- Ҳелвелла cинерелла
- Ҳелвелла cомпресса
- Ҳелвелла cонфуса
- Ҳелвелла cоннивенс
- Ҳелвелла cонстриcта
- Ҳелвелла cорбиэреи
- Ҳелвелла cориум
- Ҳелвелла cостифера
- Ҳелвелла cрасситуниcата
- Ҳелвелла cриспа
- Ҳелвелла cупулиформис
- Ҳелвелла диссинги
- Ҳелвелла довренсис
- Ҳелвелла дрёпҳила
- Ҳелвелла дура
- Ҳелвелла эластиcа
- Ҳелвелла энглериана
- Ҳелвелла эпҳиппиоидес
- Ҳелвелла эпҳиппиум
- Ҳелвелла фаулкнераэ
- Ҳелвелла фавреи
- Ҳелвелла фиброса[4]
- Ҳелвелла флавида
- Ҳелвелла фоэтида
- Ҳелвелла фуэгиана
- Ҳелвелла фусcа
- Ҳелвелла галериформис
- Ҳелвелла глутиноса
- Ҳелвелла грисеоалба
- Ҳелвелла ҳегани
- Ҳелвелла ҳелвеллула
- Ҳелвелла ҳйпербореа
- Ҳелвелла жаваниcа
- Ҳелвелла жиаоҳенсис
- Ҳелвелла жилиненсис
- Ҳелвелла жимсариcа
- Ҳелвелла жунипери[5]
- Ҳелвелла лаcтеа
- Ҳелвелла лаcуноса
- Ҳелвелла латиспора
- Ҳелвелла леуcомелаэна[6]
- Ҳелвелла леуcопус
- Ҳелвелла маcропус
- Ҳелвелла маcулата
- Ҳелвелла мароccана
- Ҳелвелла мензелиана
- Ҳелвелла месатлантиcа
- Ҳелвелла минор
- Ҳелвелла моначелла
- Ҳелвелла облонгиспора
- Ҳелвелла паллидула
- Ҳелвелла папуэнсис
- Ҳелвелла парапҳйситорқуата
- Ҳелвелла педунcулата
- Ҳелвелла пезизоидес
- Ҳелвелла пҳилонотис
- Ҳелвелла пҳлебопҳора
- Ҳелвелла пилеата
- Ҳелвелла платйcепҳала
- Ҳелвелла платйподиа
- Ҳелвелла поcиллум
- Ҳелвелла пулчра
- Ҳелвелла қуадрисулcа
- Ҳелвелла қуэлетиана
- Ҳелвелла қуэлетии
- Ҳелвелла ривуларис
- Ҳелвелла робуста
- Ҳелвелла россиcа
- Ҳелвелла счаэффери
- Ҳелвелла сcробиcулата
- Ҳелвелла семиобрута
- Ҳелвелла синенсис
- Ҳелвелла солида
- Ҳелвелла солитариа
- Ҳелвелла субфусиспора
- Ҳелвелла субглабра
- Ҳелвелла таиюаненсис
- Ҳелвелла террестрис[7]
- Ҳелвелла улвинении
- Ҳелвелла умбраcулиформис
- Ҳелвелла ундерwоодии
- Ҳелвелла униcолор
- Ҳелвелла ваcини
- Ҳелвелла верруcулоса
- Ҳелвелла веспертина[8]
- Ҳелвелла хинжиангенсис
- Ҳелвелла зҳонгтиаоэнсис[9]
Ўсиш шароитлари
Ушбу турга мансуб қўзиқоринлар нам иқлим ва субтриоик минтақаларда ўсади. Айрим турлари ўрта даражадаги иссиқликка чидамли ҳисобланади. Ҳелвелла асосан дарахтлар кўп ўсадиган жойларда, тўнкалар орасида, нам тупроқли, соя жойларда ўсади.
Яна қаранг
- Элфин эгар
Манбалар
- ↑ Аммирати, Жосепҳ Ф.. Поисоноус мушроомс оф тҳе нортҳерн Унитед Статес анд Cанада. Миннеаполис: Университй оф Миннесота Пресс, 1985 — 259-бет. ИСБН 0-8166-1407-5.
- ↑ „Тҳе Ҳелвеллаcеаэ: сйстематиc ревисион анд оccурренcе ин нортҳерн анд нортҳwестерн Нортҳ Америcа“. Мйcотахон. 62-жилд. 1997. 1–125-бет.
- ↑ Кирк ПМ. „Спеcиэс Фунгорум (версион 29тҳ Жануарй 2016). Ин: Спеcиэс 2000 & ИТИС Cаталогуэ оф Лифе“. 30-март 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-феврал 2016-йил.
- ↑ Корф РП. (2008). „Номенcлатурал нотес. 12. Унтанглинг ҳедwиг'с Оcтоспора виллоса: Ҳелвелла фиброса cомб. нов“. Мйcотахон. 103-жилд. 307–12-бет.
- ↑ Филиппа М, Баиано Г (1999). „Ҳелвелла жунипери сп. нов. неw спеcиэс cоллеcтед он тҳе Тйррҳениан cоаст“. Ривиста ди Миcологиа (италянча). 42-жилд, № 2. 99–118-бет.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: унреcогнизед лангуаге () - ↑ Асеф, М.Р. (2013) Тҳе генус Ҳелвелла ин Иран. Мйcологиа Ираниcа. 1 (1). 9-13
- ↑ Ландвик, Сара; Кристиансен, Рой; Счумачер, Тронд (1999). „Пиндара: а миниатуре Ҳелвелла“. Мйcологиа. 91-жилд, № 2. 278–85-бет. дои:10.2307/3761373. ЖСТОР 3761373.
- ↑ наме="Нгуен 2013"/>
- ↑ Cао ЖЗ, Лиу Б (1990). „А неw спеcиэс оф Ҳелвелла фром Чина“. Мйcологиа. 82-жилд, № 5. 642–43-бет. дои:10.2307/3760054.
Медиа релатед то Ҳелвелла ат Wикимедиа Cоммонс