Иштаран (эскирган Гусилим, Сат(а)ран)[1] — Шарқий Месопотамиядаги Дер шаҳрининг ҳомий худоси. Адолат ғояси билан боғлиқ[1].

Исм

Иштаран номи „Буюк Ану“ деган маънони англатади ва иккита худо — Иштар ва Ану исмларини ўз ичига олади. Шундай қилиб, Иштаран рамзий маънода ер ва сувни бирлаштиради, бу космогоник маънода осмондан (ёмғир) сувни ифодалайди. Эрон ва Месопотамия ғояларида сувнинг турлича келиб чиқиши катта аҳамиятга эга эди.

Шумер тилида Иштаран Эз(з)эран номи билан, аккад тилида — Илтаран[1].

Келиб чиқиши

Иштаран осмон худоси Ану ва ер маъбудаси Урашнинг ўғли эди. Кейинги диний матнларда Иштаран камалак маъбудаси Манзатнинг турмуш ўртоғи деб аталади. Унинг ўғли ва хабарчиси илон Нирах (д МУŠ ёки д МУŠ ТУР — „илон“)[1], кейинги матнларда Иштаран билан қўшма образга айланган эди.

Култ

Илк сулола даврида Иштаран Умма ва Лагаш чегарасидаги сув ресурслари бўйича низода худо-гувоҳ ва ҳакам бўлган. Худо ҳаками ролида у Гудеа матнларида, Нингирсуга яқин.

Қадимги Бобил даврида „Иштаран шифокор“ таърифи мавжуд бўлиб, бу бизга унда шифокор Худони деб ҳисоблаш имконини беради. Буни унинг элчиси илонга ўхшаш худо Ниракҳ эканлиги тасдиқлайди, илон эса кўпинча шифо рамзидир.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Адам Стоне. „Иšтаран (год)“ (эн). Анcиэнт Месопотамиан Годс анд Годдессес. Ораcc анд тҳе УК Ҳигҳер Эдуcатион Аcадемй (2016). 2018-йил 6-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 6-июл.

Адабиётлар

  • {{{заглавие}}}.
  • {{{заглавие}}}.
  • {{{заглавие}}}.

Ҳаволалар