Ziyosfera

Jair Bolsonaro

Жаир Мессиас Болсонаро ёки Жаир Мессиас Болсонару (португалча талаффузи: [ʒаˈиʁ меˈсиɐс боwсоˈнаɾу]; 21-март 1955) - Бразилиянинг 38‑Президенти[1]. У бразилиялик сиёсатчи, 2019-йил 1-январдан бери Бразилия президенти. Болсонаро - армия зобити. Болсонаро жиноят ва коррупсияга қарши катта куч билан курашишга ваъда берди. Болсонаро савдо ва иқтисодиётни ривожлантириш ва эркинлаштиришга ҳаракат қилмоқда. У христиан қадриятларини қўллаб-қувватлайди. Болсонаро экологик ҳаракатга қарши, чунки у иқтисодиётга, дарахт кесиш ва шунга ўхшаш нарсаларга зарар этказишини айтади. Болсонаронинг рақиблари уни ўта ўнгчи, тарафдорлари эса уни анъанавий консерватив деб билишади. Болсонаро Бразилия ҳарбий диктатурасини яхши вақт деб ҳисоблади. У жинсий озчиликлар, маҳаллий халқлар ва аёлларнинг ҳуқуқларига аҳамият бермаслигини айтди. Болсонаро мамлакат демократиясини ҳурмат қилишга ваъда берди.

Жаир Болсонаро
 Бразилия Президенти
 
Мансаб даври
1-январ 2019-йил – 1-январ 2023-йил
Вице-президент Ҳамилтон Моурãо
Ўтмишдоши Мичел Темер
Вориси Лула да Силва
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1955-йил 21-март (1955-03-21) (71 ёш)
Глиcéрио, Сãо Пауло
Сиёсий партияси ПСЛ (2018-йилдан)
Имзоси

Болсонаро, айниқса консерватив протестантлар ва Бразилия бизнес ҳамжамиятида тарафдорлари бор.

Биографияси

Эрта давр

1986-йилдаги Болсонаро
Болсонаро Рио-де-Жанейро шаҳар кенгаши а'зоси сифатида, 1990-йил

Болсонаро 1955-йил 21 мартда Сан-Паулунинг Глисерио шаҳрида туғилган.[2] У италян ва немис миллатига мансуб. Отаси томонидан у Венето ва Калабриядан келган италияликларнинг набираси. Унинг бобосининг оиласи Венетодан, аниқроғи Падуа штатидаги Ангуиллара Венета шаҳридан. Унинг бобоси Витторио Болзонаро (фамилияси дастлаб З деб ёзилган) 1878-йил 12 апрелда туғилган. Витторионинг оиласи у 10 ёшида синглиси Жованна ва укаси Транқуил билан бирга Бразилияга кўчиб келган. Унинг бобоси ва бувиси Италиянинг Тоскана минтақасидаги Лукка шаҳрида туғилган ва 1890-йилда Бразилияга кўчиб келган.[3]

Ҳарбий мартаба

Ўрта мактабнинг сўнгги йилида Болсонаро Бразилия армиясининг тайёргарлик мактабига қабул қилинди, шундан сўнг у ҳарбий академияга юборилди ва 1977-йилда тугатди. Қисқа вақт давомида у армиянинг парашютчилар сафида хизмат қилди. Унинг юқори мартабали офицерлари уни "шубҳали ва тажовузкор" деб таърифлашган. Болсонаро 1986-йил У биринчи марта 1986-йилда Вежа журналига берган интервюсида омма олдида пайдо бўлган. Болсонаро армиядаги маошларнинг пастлигидан шикоят қилади ва Олий қўмондонлик бюджетни қисқартириш туфайли ходимларни қисқартирганини даъво қилмоқда. Раҳбарлари томонидан танқид қилинганига қарамай, Болсонаро ҳамкасблари ва хотинларининг мақтовига сазовор бўлди ва Бразилиянинг янги фуқаролик демократик ҳукуматидан ҳафсаласи пир бўлган кўплаб ўнг қанотчилар учун машҳур номга айланди.[4] Болсонаро армияда 17 йил хизмат қилиб, капитан даражасига етган.[5]

Сиёсий мартаба

У сиёсатга 1988-йилда Рио-де-Жанейродаги Христиан Демократик партиясидан шаҳар кенгаши аъзоси сифатида келган.[6] У 1990-йилги сайловларда худди шу партиядан федерал депутат этиб сайланган. У кетма-кет тўрт марта қайта сайланган. Йиллар давомида у Бразилиянинг бир қанча бошқа сиёсий партиялари билан боғланган. 2014-йилда у 464 минг овоз билан Рио-де-Жанейрода энг кўп овоз тўплаган конгрессменга айланди.[7]

Болсонаро Бразилия Миллий Конгрессидаги 26 йиллик фаолияти давомида камида 171 та қонун лойиҳаси ва битта конституцияга ўзгартириш киритди, улардан фақат иккитаси қабул қилинди. Чап партиялар томонидан таъқиб қилинаётганини даъво қилган Болсонаронинг сўзларига кўра, кўпчилик конгрессменлар кун тартибига эмас, балки "лойиҳани ким ёзганига қараб" овоз беришади.

Болсонаронинг Лондондаги қо'ллаб-қувватловчилари, 7-октябр 2018

2018-йил январ ойида Болсонаро Ижтимоий христианлар партиясидан чиқиб, Ижтимоий либерал партияга (ПСЛ) қўшилди. Болсонаро қабул қилингандан сўнг, партия ўзининг консерватив ва ўнг қанот позицияларини қабул қилди.[8][9]

2018-йилги президентлик сайловлари

2018-йил 22-июлда Болсонаро Ижтимоий либерал партия томонидан расман 2018-йилги сайловда президентликка номзод сифатида кўрсатилган. Уни Меҳнат инновацион партияси ҳам қўллаб-қувватлади. Коалиция номи "Ҳаммасидан устун Худо" (Деус аcима де тодос). Унга қарши иккита даъво бўлган бўлса-да, Бразилия Олий сайлов суди уларни тўхтатиб қўйди ва унинг номзоди 6 август куни расмийлаштирилди. Лондонда Болсонаро тарафдорлари, 2018-йил 7 октябр Болсаноро август ойида истеъфодаги генерал Ҳамилтон Мурао бўлажак сайловларда вице-президент бўлишини эълон қилди.

Болсонаро Вакиллар палатасида, 2014-йил феврал

Сиёсатчиларнинг фикрига кўра, кампания бошида Болсонаро камроқ тажовузкор ва қарама-қаршилик услубини қўллаш орқали ўз оҳангини ушлашга муваффақ бўлди. Иқтисодий нуқтаи назардан, у иқтисодиётга камроқ давлат аралашуви ғоясини қўллаб-қувватлай бошлади (у илгари ривожланиш сиёсатини ҳимоя қилган пайтда айтганидан фарқли ўлароқ). Бошқа томондан, жиноятчилик ва “анъанавий оилавий қадриятлар”ни ҳимоя қилиш борасида ўзининг қатъий позициясини сақлаб келмоқда. Болсонаро, шунингдек, ўсишни рағбатлантириш ва ишсизликка қарши курашиш учун солиқларни, айниқса мерос ва савдони камайтиришни режалаштираётганини айтди. У, шунингдек, федерал ҳукуматнинг ҳажми ва бюрократиясини камайтиришга ҳаракат қилишини айтди. Октябр ойида Болсонаро либерал иқтисодчи Пауло Гедешни молия вазири этиб тайинлашини эълон қилди.

2018-йил 9-август куни у Реде Бандеирантес телевизион тармоғи томонидан ташкил этилган йилнинг биринчи президентлик дебатида иштирок этди. Бир ҳафта ўтгач, РедеТВ да яна бир муҳокама бор!. 28 август куни у Жорнал Наcионал нашрига интервю берди.[10][11]

Болсонаро ва Путин 2019-йилда

2018-йилги сайловолди кампаниясида давлат хайрияларидан 1 миллион риалдан кўпроқ маблағ тўплаган президентликка биринчи номзод бўлган Болсонаро дастлабки 59 кун ичида кунига ўртача 17 000 та хайрия йиғди.

2018-йил апрел ойида Лейбористлар партияси номзоди Луис Инасио Лула да Силва ҳибсга олинганидан сўнг, барча йирик ижтимоий сўровларга кўра, Болсонаро бу йилги президентлик сайловларида етакчи номзод бўлди. Сентябр ойидаги Датафолҳа сўровида биринчи турга номзод сифатида 28% овоз олишни мўлжалламоқда, масалан, Болсонаро расм. Бу ҳафта Датафолҳа томонидан ўтказилган сўнгги сўров Болсонаро учун сезиларли ўсишни кўрсатади, у бекор ёки бўш овозлар киритилганда 40% ёки 36% овоз олган. Фернандо Ҳадад 25% билан иккинчи, Cиро Гомес 15% билан учинчи бўлди.[12]

Сайловнинг биринчи босқичи 2018-йил 7-октябрда бўлиб ўтади, Болсонаро 46% овоз (ёки 49,2 миллион киши) олган. Тўг'ридан-тўг'ри ғалаба қозониш учун зарур бўлган жами 50% ҳақиқий овозларни ололмагани учун у 2018-йил 28 октябрда бўлиб ўтадиган иккинчи турда Меҳнат партиясининг иккинчи командири Фернандо Ҳаддад билан иккинчи турга чиқди.[13]

Кейинчалик Болсонаро 55,13% овоз билан сайловда ғалаба қозонди ва Бразилиянинг 38-президенти этиб сайланди. У 2019-йил 1-январдан лавозимга киришган.[14]

Сайлов митингига ҳужум

Болсонаро 2020-йилда
Нол соат

Болсонаро 2018-йил 6-сентябр куни Жуиз-де-Фора шаҳридаги митингда ҳамфикрлар билан гаплашаётганда ошқозонига пичоқ билан жароҳат етказган.[15] Дастлаб унинг ўғли Флавио отасининг жароҳатлари фақат юзаки эканлигини ва у шифохонада тузалиб кетаётганини айтди. Бироқ, кейинроқ у яралар дастлаб ўйлагандан ҳам ёмонроқ кўринишини ва биринчи раунд тугамагунча отасининг ўзи кампанияни бошлай олмаслигини айтди.[16] У отасининг аҳволи ҳақида ёзди ва понксиён жигар, ўпка ва ичак қисмларига этиб борганини тушунтирди. Шунингдек, у Болсонаро касалхонага келганида оғир гипотензия (қон босими 10/3, 100/30 ммҲг га эквивалент) билан кўп миқдорда қон йўқотганини, аммо кейин барқарорлашганини қайд этади. Ҳужумни сиёсий спектрнинг ҳар икки томонидаги президентликка номзодларнинг аксарияти ва Бразилия президенти Мишел Темер қоралади. Ҳужумдан бир кун ўтиб Болсонаро оиласининг илтимосига кўра Исроилнинг Сан-Паулу шаҳридаги Алберт Эйнштейн касалхонасига кўчирилди. Шифокорларнинг сўзларига кўра, унинг аҳволи ўта барқарор эди.[17]

Полиция ҳужумчини ҳибсга олди ва унинг Аделио Биспо де Оливейра эканлигини аниқлади, қўриқчилар уни “Худонинг топшириғида”[18] деб айтишди. У 2007—2014-йилларда Социализм ва эркинлик учун партиянинг собиқ аъзоси бўлган. Унинг ижтимоий тармоқларида Болсонаро ва Темернинг сиёсий танқидлари мавжуд.[19]

29-сентябр куни, ҳужумдан бир ой ўтиб Болсонаро касалхонадан чиқди ва Рио-де-Жанейродаги уйига қайтди. Бироқ унинг мақоми президентлик сайловининг биринчи туригача сайловолди ташвиқотига қайтишига тўсқинлик қилди. У касалхонадан чиққанида, Бразилиянинг ўнлаб шаҳарларида минглаб одамлар "Эле нãо" қўшиғини куйлаб, Болсонаро ва унинг сиёсий позицияларига норозилик билдириш учун кўчаларга чиқди.[20] Бундан ташқари, 16 штатда номзодни қўллаб-қувватлаш учун митинглар ўтказилмоқда.[21]

Манбалар

  1. ↑ Cарвалҳо, Луиз Маклоуф „О жулгаменто қуэ тироу Болсонаро до анонимато“ (португуэсе). О Эстадо де Сãо Пауло (1-апрел 2018-йил). Қаралди: 8-октабр 2018-йил.
  2. ↑ Годой, Марcело. „Ум фантасма ронда о Планалто“ (2 април 2017).
  3. ↑ „Болсонаро эра агрессиво э тинҳа 'эхcессива амбиçãо', диз фича милитар“ (7 септември 2018).
  4. ↑ „Cапитãо Болсонаро, а ҳистóриа эсқуэcида – Обсерватóрио да Импренса – Воcê нунcа маис ваи лер жорнал до месмо жеито“ (6 април 2011).
  5. ↑ „Болсонаро (ПП) é о депутадо федерал cом маиор нúмеро де вотос но РЖ – Нотícиас – УОЛ Элеиçõэс 2014“. УОЛ Элеиçõэс 2014 (29 октомври 2018).
  6. ↑ „ПСЛ офиcиализа cандидатура де Жаир Болсонаро à Пресидêнcиа, мас адиа дефиниçãо де виcе“ (7 септември 2018).
  7. ↑ ТСЕ апрова пор унанимидаде cандидатура де Болсонаро à Пресидêнcиа. Г1 (7 септември 2018).
  8. ↑ Cом чегада де Болсонаро, Ливрес анунcиа саíда до ПСЛ, Эстадо де С. Пауло, Посетен на 28 октомври 2018
  9. ↑ Cомо о ПСЛ томоу эспаçо да cентро-диреита на Câмара, Нехо Жорнал, Посетен на 28 октомври 2018
  10. ↑ Оито пресиденcиáвеис дисcутем пропостас де говерно но сегундо дебате да cампанҳа элеиторал де 2018. Г1 (7 септември 2018).
  11. ↑ Жаир Болсонаро (ПСЛ) é энтревистадо но Жорнал Наcионал. Г1 (7 септември 2018).
  12. ↑ „Датафолҳа пара пресиденте, вотос вáлидос: Болсонаро, 40%; Ҳаддад, 25%; Cиро, 15%; Алcкмин, 8%“. Г1 (7 октомври 2018).
  13. ↑ „Жаир Болсонаро: Фар-ригҳт cандидате wинс фирст роунд оф Бразил элеcтион“. ББC (8 октомври 2018).
  14. ↑ „Жаир Болсонаро, Фар-Ригҳт Популист, Элеcтед Пресидент оф Бразил“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (28 октомври 2018).
  15. ↑ Бразил Пресидентиал Cандидате Жаир Болсонаро Ис Стаббед ат Cампаигн Раллй. Тҳе Неw Ёрк Тимес (6 септември 2018).
  16. ↑ Стаббед Бразил политиcиан 'лост 40% блоод'. ББC Неwс (9 септември 2018).
  17. ↑ Жаир Болсонаро é интернадо но Ҳоспитал Алберт Эинстеин, эм СП. Г1 (7 септември 2018).
  18. ↑ Бразилиан пресидентиал cандидате стаббед ат cампаигн раллй. НБC Неwс (6 септември 2018).
  19. ↑ Қуэм é о аутор до атақуэ а Болсонаро. Эл Паíс Брасил (7 септември 2018).
  20. ↑ Болсонаро реcебе алта э деиха ҳоспитал эм Сãо Пауло (30 септември 2018).
  21. ↑ „Манифестаçõэс а фавор де Болсонаро оcоррем эм 16 эстадос“ (30 септември 2018).

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Jair_Bolsonaro" dan olindi