Kobalt (III) ftorid
Кобалт (ИИИ) – фторид формулага эга ноорганик бирикмадир CоФ3. Гидратлари ҳам ма'лум. Сувсиз бирикма гигроскопик жигарранг қаттиқ моддадир. У фторорганик бирикмаларни синтез қилиш учун ишлатилади[1].
Тегишли кобалт (ИИИ) хлорид ҳам ма'лум, аммо жуда беқарор. Кобалт (ИИИ) бромид ва кобалт (ИИИ) ёдид синтез қилинмаган.
Тузилиши
Сувсиз
Сувсиз кобалт трифлорид ромбедрал гуруҳда кристалланади, айниқса алюминий трифторид мотивига ко'ра, а=527,9 пм, а=56,97 °. Ҳар бир кобалт атоми октаэдрал геометрияда олтита фтор атомига бог'ланган, Cо-Ф масофаси 189 пм. Ҳар бир фторид икки томонлама ко'прик лиганддир.
Гидратлар
Гидрат CоФ3·3.5Ҳ2О ма'лум. Бу яхшироқ тасвирланган деб тахмин қилинади [CоФ3(Ҳ2О)3]·0.5Ҳ2О.
Гидрат ҳақида хабар бор CоФ3·3.5Ҳ2О, изоморф АлФ3·3Ҳ2О.
Олиниши
Кобалт трифлоридни лабораторияда даволаш орқали тайёрлаш мумкин: 250 °C да фтор билан:
- CоCл2 + 3/2 Ф2 → CоФ3 + Cл2
Ушбу оксидланиш-қайтарилиш реаксиясида,Cо2+ ва Cл− гача оксидланади Cо3+ ва Cл2, мос равишда, эса Ф2 га камаяди Ф−. Кобалт (ИИ) оксиди (CоО) ва кобалт (ИИ) фторид (CоФ2) фтор ёрдамида кобалт (ИИИ) фторидга ҳам айлантирилиши мумкин.
Мураккабни даволаш орқали ҳам ҳосил қилиш мумкин CоCл2 хлор трифлорид билан CлФ3 ёки бром трифлорид БрФ3.
Реаксиялар
CоФ3 сув билан реаксияга киришиб эркин кислородни ҳосил қилади:
- 4CоФ3 + 2 Ҳ 2 О → 4 ҲФ + 4 CоФ2 + О 2
У фторид тузлари билан реаксияга киришиб, анионни [CоФ 6 ] 3− ҳосил қилади, бу ҳам юқори спинли, октаэдрал кобалт (ИИИ) марказига эга.
Иловалар
CоФ3 кучли фторлашувчи моддадир у углеводородларни перфтороуглеродгача қайтради:
- 2CоФ3 + РҲ → 2CоФ2 + РФ + ҲФ
CоФ2 қо'шимча маҳсулотдир.
Бундай реакциялар ба'зан қайта ташкил этиш ёки бошқа реакциялар билан бирга келади[1]. Тегишли реактив КCоФ 4 ко'проқ селективдир.
Газсимон CоФ3
Газ фазасида,CоФ3 о'зининг асосий ҳолатида текис бо'лиши учун ҳисобланган ва 3 марта айланиш о'қига эга (симметрия белгиси Д3ҳ).ъCо3+ ионининг асосий ҳолати 3д6 5Д. Фторид лигандлари бу ҳолатни энергия тартибида 5А', 5Э" ва 5Э' ҳолатларига ажратади. Биринчи энергия фарқи кичик ва 5Э" ҳолати Жаҳн-Теллер эффектига бо'йсунади, шунинг учун асосий ҳолатга ишонч ҳосил қилиш учун бу та'сирни ҳисобга олиш керак. Энергияни пасайтириш кичик ва энергия тартибини о'згартирмайди.[2]. Бу ҳисоб ҳисобланган энергия юзаларидан фойдаланган ҳолда Жаҳн-Теллер эффектини биринчи даволаш эди.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Cоэ, П. Л. (2004). "Cобалт(ИИИ) Флуориде". Энcйcлопедиа оф Реагенц фор Органиc Сйнтҳесис. Ж. Wилей. дои:10.1002/047084289Х.рc185. ИСБН 0471936235. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "Cоэ" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ Ятес, Ж. Ҳ.; Питзер, Р. М. (1979). „Молеcулар анд Элеcтрониc Струcтуре оф Транситион Метал Трифлуоридес“. Ж. Чем. Пҳйс. 70-жилд, № 9. 4049–4055-бет. дои:10.1063/1.438027.