Cytochrome1ntz.PNG
Ситохром-бc1-комплексининг 3-Д кўриниши

Комплекс ИИИ, Ситохром-бc1-комплекс ёки Убихинол-Ситохром c-оксиредуктазаси - митохондриянинг электрон транспорт занжирининг мултиоқсил комплекси ва митохондриянинг электро-кимёвий потенциалини яратувчи энг муҳим биокимёвий генератори. Бу мултиоқсил комплекснинг оқсиллари митохондриал (ситохром б) ва ядровий геном томонидан синтезланади.

Ситохром-бc1-комплекси ҳар бир ҳайвон, ўсимлик ва аэроб эукариотларнинг митохондрияларида мавжуд ҳамда кўп эубактерияларнинг ички мембранасида ҳам учрайди.

Кимёвий реаксия

Ситохром-бc1-комплекси ишлашининг схематик чизмаси

Ситохром-бc1-комплекси қайтарилган убихинон Қ ни оксидлаб, ситохром c ни қайтаради:

ҚҲ2 + 2 ситохром с+3 + 2Н+ичкари →Қ + 2 ситохром с+2 + 4Ҳ+ташқари

Комлексда бўлиб ўтаётган электрон транспорти митохондрянинг матриксидан (ичкари) мембрана аро бошлиқга (ташқари) протон ташиш ва электро-кимёвий градиэнтини ҳосил қилиш билан боғлиқ. Убихинондан ситохромгача оътаётган хар икки электронга мос равишда матриксдан иккита протон олинади ва мембраналар аро бошлиқга тўртта протон ажратилинади. Қайтарилган ситохром c мембрана бўйлаб харакатланиб комплекс ИВ га бирта электрон ташийди.

Қ-сикл

Комплекс ИИИ иккита ситохром ядроларидан ташкил топган (ситохром б ва ситохром c1). Улар орасида Қ-сикл деб номланадиган жараён боълиб оътади. Қ-сиклни илк бора Питер Митчел 1976 йилда кашф этган.

Қ-сиклнинг асосий вазифаси - бу комплекс ИИИ га келаётган қайтарилган убихинон Қ нинг бирта электронини Қташқари сайтида темир-олтингугурт комплекслари орқали ситохром c га ташиб бериб, қайтарикган убихинон Қ нинг иккинчи электронини Қичкари сайтига келган оксидланган убихинонга ташиб уни қайтаришдир.

Яна қаранг

Адабиётлар

  • Альбертс Б. и др. Молекулярная биология клетки в 3 томах. Т1. 2015
  • Носов М.А. Физиология растений - курс лекций - лекция 1 - 2016