Kuku
Kuku[1][2] (forscha. KooKoo) — anʼanaviy forscha taomi[manba kerak]. forschadan tarjima qilinganda „Ku“ — urish soʻzi urish-urish sifatida eshitilib, hamma narsa maydalangan — yanchilgan degan maʼnoni beradi. Issiq yoki sovuq holatda garnir yoki asosiy taom gazaki, non yoki salatga qoʻshib tanovul qilish uchun dasturxonga tortiladi. Kuku Eronning hududlarida tushdan keyingi tamaddi chogʻida guruch yoki non bilan uzatiladi.
Taom Ozarbayjon va Erondagi orasida keng tarqalgan boʻlib, Dogʻistonning qoʻshni viloyatlarida, shuningdek Oʻzbekiston va Tojikistonda ham shunga oʻxshash taomlar mavjud (koʻk-biyron)[3].
Turlari
Tolishlar kukuni turli masalliqlardan har xil uslubda tayyorlashadi. Kuku taomining dastlabki nomi yongʻoqli kuku („vizә kuku“) degan maʼnoni anglatadi. Sababi kuku asosan yongʻoq, tuxum va maʼlum miqdordagi oʻtlardan tarkib topganligidadir. Tolishlar „sәbzi kuku“ (oʻtli kuku), „bumәsefә kuku“ (kartoshkali kuku), „bodыmҹonә kuku“ (baqlajonli kuku)[1] ham tayyorlashadi. Talishlar „sәbzi kuku“ni „du kuku“ deb ham atashadi. Uning tarkibiga yongʻoq qoʻsholmaydi va aldamchi kuku deb tarjima qilinadi.
Tayyorlash usuli
Tovuq tuxumlari va koʻkatlar tuz, qora murch, yongʻoq, baʼzan un, zirk, xamirni yetiltiruvchi kukun (razrixlitel) va maydalangan zaʼfaron bilan aralashtiriladi. Soʻngra, aralashma oldindan qizdirilgan, yogʻ surtilgan idishga quyiladi va past olovda qovuriladi. Ayrim tolish shaharlarida bu taom bayramlarda, shu jumladan, toʻylarda ham dasturxonga tortiladi[4][5]. Pishgan taom pirogga oʻxshash omlet boʻlib, odatda non bilan birga uzatiladi. Ammo uni, ayniqsa, guruch isteʼmoli odatda nondan afzal koʻriladigan Eronning shimolidagi Gilon viloyatida guruch bilan ham dasturxonga tortishlari mumkin[6].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Pireyko L. A. Talыshsko-russkiy slovarь. — Moskva: «Russkiy yazыk», 1976. — S. 128. — 352 s.
- ↑ Aboszoda F. F. Russko-talыshskiy razgovornik/Urusә-tolыshә gәpjemon. — Sankt-Peterburg, 2010. — S. 74. — 75 s.
- ↑ V. V. Poxlyobkin 2015.
- ↑ „Kookoo Sabzi (Persian Herb Quiche)“ (deadlink). Family Spice. familyspice.com. 2014-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 13-oktyabr.
- ↑ „Sizedeh Bedhar, 13th Day of Norouz“. My Persian Kitchen. 2014-yil 7-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 13-oktyabr.
- ↑ „GILĀN xxi. Cooking – Encyclopaedia Iranica“. iranicaonline.org. Qaraldi: 2020-yil 25-sentyabr.
Adabiyotlar
- Poxlyobkin V. V. Chuchu // Kulinarnыy slovarь. — M.: Izdatelьstvo «E», 2015. — S. 405—406. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 | Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |