Kumush xlorid(I)


Кумушу хлорид (И) кимёвий формуласи АгCл — хлорид кислотанинг ноорганик иккилик кумуш тузи. Оддий шароитларда кумуш хлорид оқ кукун ёки рангсиз кристал ҳолда,табиатда хлораргирит минерали сифатида учрайди.
Молекуляр ва кристалл тузилиши

Кумуш хлорид : кумуш (Аг) — 75,26 %, хлор (Cл) — 24,74 % элементларидан ташкил топган . Молекуладаги кумуш атоми сп 3 д 2 гибридланиш ҳолатидадир. Мураккабдаги боғланишнинг узилиш энергияси (Э Ст.): 313 кЖ/мол, Аг-Cл боғланиш узунлиги: 0,228 нм[1]. НаCл типидаги тузилиш, фазо гуруҳи Фм3м, бирлик ҳужайра параметрлари а = 0,5549 нм, З = 4. Марказий атом қўшнилари билан октаэдр ҳосил қилади , координацион рақами 6[2] . Газ фазасида кумуш хлорид мономер, димер ва тример сифатида мавжуд[2] .
Жисмоний хусусиятлар

Кумуш хлорид — оқ ёки рангсиз модда, парчаланмасдан эрийди ва қайнайди. Эриганда у сариқ-жигарранг рангга эга. Қаттиқлашиб, эритма одатда „шох кумуши“ деб аталадиган шаффоф масса ҳосил қилади[3] . Кумуш хлорид сувда жуда оз эрийди: 25 да °C , эрувчанлик маҳсулоти (СП) 1,77 ×10−10 ни ташкил қилади. Ҳароратнинг ошиши билан бирикманинг эрувчанлиги ошади: 100 да °C ПР = 2,81 ×10−8[4] . Минерал кислоталарда, этил ва метил спиртларида, асетонда эримайди. Аммиак, сиянидлар, тиосиянатлар ва гидроксиди металл тиосулфатларнинг сувли эритмаларида эрийди; пиридин ва суюқ аммиак[5][6] . Мураккаб бирикмалар ҳосил бўлиши туфайли кумуш хлорид консентрланган хлорид кислотаси ва хлорид эритмаларида сезиларли даражада эрийди. Термодинамик константалар:
- шаклланишнинг стандарт энталпияси, Д Ҳ ° 298 : −127 кЖ/мол[7] ;
- Стандарт энтропия, С ° 298 : 96 Ж / (мол К)[7] ;
- Гиббс стандарт энергияси, Д Г ° 298 : −110 кЖ/мол[7] .
- Стандарт молар иссиқлик сиғими, C п ° 298 : 50,79 Ж / (мол К)[5] ;
- Эриш энталпияси, Д Ҳ пл : 13,2 кЖ/мол[5] ;
- Қайнаётган энталпия, Д Ҳ қайнаш : 184 кЖ/мол[5] .
1185 дан 1837 К гача бўлган ҳарорат оралиғидаги (Т) бирикма учун тўйинган буғ босимининг (П, барда) боғлиқлиги қуйидаги тенглама[8] билан ифодаланади:
Кимёвий хоссалари
- Ёруғлик таъсирида хона ҳароратида парчаланади:
- Аммиак гидрат, тиосулфатлар ва гидроксиди металл сиянидлар билан эрувчан комплекс бирикмалар ҳосил қилади:
- Оксидланиш- қайтарилиш реаксияларига кириб, металл кумушга қайтади[9] :
- Кумуш хлориднинг оксидловчи хоссалари кумуш сақловчи чиқиндилардан металл ажратиб олиш учун ишлатилади[10] :[п. 233] : :
- Хлоридлар ва хлорид кислотанинг консентрланган эритмаларида эрийди ва комплекслар ҳосил қилади:
- Қайнатилганда консентрланган сулфат кислота билан секин реаксияга киришади[11] :
- Суюқ аммиак эритмаларида, ундаги тузнинг эрувчанлиги туфайли сувли эритмаларда эришиб бўлмайдиган алмашинув реакцияларини амалга ошириш мумкин[12] :
Кумуш хлорид эрувчан кумуш тузлари, одатда нитрат хлоридлар билан реаксияга киришганда оқ чўкма ҳосил бўлади (бу реаксия хлорид анионлари учун сифатли бўлади):
Илова
- Ҳар хил фотографик материалларнинг фотографик эмулсияларининг фотосенситив компоненти ;
- Аг/АгCл/Cл - тизимларига асосланган кимёвий қувват манбаларининг электрод компоненти;
- Электр ўтказувчан шиша компоненти;
- ИҚ спектроскопиясида линза материали[13] ;
- Сулфид рудасидан кумуш ажратиб олишда ҳосил бўлган оралиқ маҳсулот[10] : [п. 167] :
- Кумуш ионларига асосланган микробларга қарши композицияларга киритилган.
Хавфсизлик
Мураккаб тери ва шиллиқ пардаларга текканида тирнаслиш ва таъсирга олиб келиши мумкин.
Манбалар
- ↑ Лидин Р. А., Андреева Л. Л., Молочко В. А. „Часть ИИИ. Глава 5. Энергия и длина связи для двухатомных частиц“, . Константы неорганических веществ: справочник, 2-е изд., перераб. и доп., М.: «Дрофа», 2006 — 378-бет. ИСБН 5-7107-8085-5.
- ↑ 2,0 2,1 „Серебра галогениды“, Химическая энциклопедия. М.: «Советская энциклопедия», 1995 — 635—636-бет. ИСБН 5-85270-092-4.
- ↑ Карапетьянц М. Х., Дракин С. И.. Общая и неорганическая химия. Учебное пособие для вузов. М.: «Химия», 1981 — 591-бет.
- ↑ „Произведения растворимости“. Новый справочник химика. Химическое равновесие. Свойства растворов. ЧемАналйтиcа.Cом (2009-йил 1-апрел). Қаралди: 2010-йил 4-март.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 [www.хумук.ру/справочник/863.ҳтмл „Серебра хлорид“]. Справочник по веществам. ХуМуК.ру. Қаралди: 2010-йил 1-март.
- ↑ „Таблица неорганических и координационных соединений“. Новый справочник химика. Основные свойства неорганических, органических и элементоорганических соединений. ЧемАналйтиcа.Cом (2009-йил 31-март). Қаралди: 2010-йил 4-март.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Лидин Р. А., Андреева Л. Л., Молочко В. А. „Часть ИВ. Глава 1. Энтальпия образования, энтропия и энергия Гиббса образования веществ“, . Константы неорганических веществ: справочник, 2-е изд., перераб. и доп., М.: «Дрофа», 2006 — 440-бет. ИСБН 5-7107-8085-5.
- ↑ „Силвер Члориде. Пҳасе чанге дата“ (эн). НИСТ Чемистрй WебБоок. Натионал Институте оф Стандадс анд Течнологй. 2012-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 17-март.
- ↑ Лидин Р.А., Молочко В.А., Андреева Л.Л.. Химические свойства неорганических веществ. М.: «Химия», 2000 — 296-бет. ИСБН 5-7245-1163-0.
- ↑ 10,0 10,1 Неорганическая химия. Академия, 2004. ИСБН 5-7695-2533-9.
- ↑ Пятницкий И.В., Сухан В.В.. Аналитическая химия серебра. М.: «Наука», 1975 — 23-бет.
- ↑ Дроздов А.А., Зломанов В.П., Мазо Г.Н., Спиридонов Ф.М.. Неорганическая химия. Т.2: Химия непереходных элементов. М.: Издательский центр «Академия», 2004 — 178-бет. ИСБН 5-7695-1436-1.
- ↑ „Силвер Члориде (АгCл)“ (эн). Продуcц. Cрйстран Лтд. 2012-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 18-март.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |