Kutab
Kutab, yoki gutab (ozarbayjoncha: Qutab) — ozarbayjon oshxonasining unli taomi, xamirturushsiz xamirdan toʻldirilgan yarim oy shaklidagi yupqa pishiriq. Magʻiz sifatida goʻsht, oʻtlar, qovoq, anor urugʻlari, pishloq, piyoz ishlatiladi. Kutablar asosan bahor va kuzda tayyorlanadi. Odatda koʻpincha bahorda[1][2] yosh koʻkatlar paydo boʻlishi bilan tayyorlanadi[3][4].
Qoʻy goʻshti (yoki qoʻy kallapochalari) koʻpincha qiyma sifatida ishlatiladi, oʻtmishda qutablar tuya goʻshtidan ham tayyorlangan[5]. Vilyam Poxlebkin oʻzining „Xalqlarimiz milliy taomlari“ kitobining „Ozarbayjon oshxonasi“ boʻlimida Boku, Shamaxi, Ganja kabi yirik shaharlarda anʼanaviy kutab tayyorlashni qayd etadi[6].
Ozarbayjonning Gusar viloyatida lezgin kutablari — afar keng tarqalgan[7]. Lerikda ular „tereli kyata“ (tere — koʻkatlar) deb ataladi va sajda pishiriladi[1][8].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Dadashov 1991.
- ↑ Grigulevich 1996.
- ↑ Kulinariya 1955.
- ↑ Bunyatov, Maleev 1982.
- ↑ Akademiya nauk Azerbaydjanskoy SSR.. Izvestiya. Izdatelьstvo Akademii nauk Azerbaydjanskoy SSR., 1971 — 73-bet.
- ↑ Poxlyobkin V.V. „Azerbaydjanskaya kuxnya“, . Natsionalьnыe kuxni nashix narodov. M.: Lyogkaya i piщevaya promыshlennostь, 1983 — 161-bet.
- ↑ Samiy-samiy: Gusar — kray rekordov i rekordsmenov.
- ↑ Babaeva R.I., Atakishieva M.I. „Azerbaydjantsы. Piщa“, . Narodы Kavkaza. Tom 2. M.: AN SSSR, 1962 — 129-bet.
Adabiyotlar
- N. V. Dadashov. O piщe i napitkax azerbaydjantsev Dagestana, Izvestiya Akademii nauk Azerbaydjana, Izdatelьstvo Akademii nauk Azerbaydjana, 1991. . — ""K muchnim izdeliyam mojno otnesti i kutabi, nachinyonnie razlichnimi travami. V Lerike ix nazivayut „tereli kyata“ (tere — zelen) i vipekayut na sadje. Osobenno chasto takie kutabi gotovili vesnoy"".
- Grigulevich N. I.. Etnicheskaya ekologiya pitaniya: traditsionnaya piщa russkix starojilov i narodov Zakavkazьya. M.: Rossiyskaya akademiya nauk, Institut etnologii i antropologii imeni N. N. Mikluxo-Maklaya, 1996. . — „Vesnoy izgotovlyalis traditsionnie pirojki (kutabi) iz pshenichnoy muki s nachinkoy iz melko narezannoy zeleni razlichnix dikorastuщix travyanistix rasteniy…“.
- „Kutabы s myasom, s tыkvoy, s zelenьyu“, Azerbaydjanskaya kulinariya. Baku: Azerneshr, 1982 — 76—79-bet.
- „Gutap (pirojki s lukom), (turkmenskie blyuda)“, Kulinariya. M.: Gostorgizdat, 1955 — 830-bet.
- Kutabi // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 146. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.