Ziyosfera

Mandulis

Mandulis (Marul, Malul; Misr Mrwl)[1] — Nubiya quyosh xudosi, Kalabsha ibodatxonasi unga bagʻishlangan. Lochin xudosi Horus va Ra bilan aniqlangan. Mandulisga sigʻinish Misrda, Philae orolida ham boʻlgan.

Rasm

Mandulis koʻpincha qoʻchqorning shoxlaridan tashkil topgan murakkab toj bilan tasvirlangan, uchta toj Atef, ikkala tomonida ikkita pat bor va ikkita kobra osilgan. Tojning patlari quyosh disklari bilan qoplangan. Baʼzan u Atefning murakkab tojiga oʻralgan inson boshi bilan Falkon shaklida tasvirlangan.

Lochin Fir’avnning timsoli hisoblangan va quyoshga bagʻishlangan boʻlib, erkaklar printsipi, kuchi, ruhi[2] ramzi sifatida xizmat qilgan.

Vaygallning fikricha, Mandulis xudolashtirilgan shaxsdir, chunki Malul ismidan keyin Misr belgilovchisi xudoga emas, balki shaxsga mos keladi. Osiris — inson sifatida qayta tugʻilgan xudo — Mandulis bilan aniqlanishi mumkin edi[3].

Kult

Strabon, fillar orolida efiopiyaliklar va misrliklar birgalikda yashayotganligini yozadi. Bu yerda, maʼbuda ISISning asosiy ibodatxonasida „ Korsun deb nomlangan qushning sigʻimi bor, garchi mening fikrimcha, u bizning yoki Misr korsunlari bilan hech qanday aloqasi yoʻq, lekin ularning kattaligidan kattaroq va patlarining rangi juda farq qiladi. Bu Efiopiya qushidir…“[4].

Ismet-Ahom yozuvida Marul Horusning oʻgʻli[5] deb ataladi.

Kalabscheʼda Ibodatxonasining old zalida, Ibodatxonaning asoschisi sifatida Minu xudosi va Mandulisning[6] mahalliy xudosiga Amenhotep II sharob keltiradigan tasviri tushirilgan. Mandulislarga xizmat qilish marosimi Shimoliy Nubiyadagi Rim askarlari dinining ajralmas qismiga aylandi[7].

Manbalar

  1. ↑ Lorna Oakes. Pyramids, Temples and Tombs of Ancient Egypt: An Illustrated Atlas of the Land of the Pharaohs. Hermes House:Anness Publishing Ltd, 2003 — 209-bet. 
  2. ↑ Vladimir Toporov. Mifologiya. Statьi dlya mifologicheskix entsiklopediy.. M.: Yazыki slavyanskoy kulьturы, 2014 — 523-bet. ISBN 9785457890671. 
  3. ↑ Margaret Myurrey „37“, . Kalabsha, Egipetskie xramы. Jiliщa tainstvennыx bogov, Tsentrpoligraf, 2008. ISBN 5457029255. 
  4. ↑ Strabon. „49“, . Geografiya. Kniga XVII. M.: Ladomir, 1994 — 818-bet. 
  5. ↑ Frank R. Trombley. Hellenic Religion and Christianization: C. 370-529. BRILL, 1995. ISBN 9004096914. 
  6. ↑ Vsevolod Igorevich Avdiev. Voennaya istoriya Drevnego Egipta: Period krupnыx voyn v peredney Azii i Nubii v XVI-XV vv. do n.e. Sovetskaya nauka, 1959 — 164-bet. 
  7. ↑ Isidor Savvich Katsnelьson. Meroe: Istoriya, istoriya kulьturы, yazыk drevnego Sudana. Nauka, 1977 — 164-bet. 

Adabiyotlar

  • Minkovskaya E.E. Xudo Mandulis // VDI. — 1974. — V. 4. — S. 111-124. Hans Bonnet. Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte. — 3. unveranderte Auflage. — Gamburg: Nikol-Verlag, 2000. — ISBN 3-937872-08-6.

Havolalar

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Mandulis" dan olindi