Maria Bueno
Мария Эстер Андион Буэно (1939-йил 11-октябр — 2018-йил 8-июн) — бразилиялик профессионал теннисчи. 1950-1960-йиллардаги 11 йиллик фаолияти давомида у 19 марта Катта дубулға чемпионлигини қўлга киритди (яккалик баҳсларида 7 та, аёллар жуфтлик баҳсларида 11 та ва аралаш жуфтлик баҳсларида битта). У Жанубий Америка тарихидаги энг муваффақиятли ва Wимбледонда ғалаба қозонган ягона аёл теннисчи ҳисобланади[1]. Буэно 1959- ва 1960-йилларда йил якунлари бўйича биринчи рақамли аёл теннисчи бўлган[2].
Буэно 2016-йил
| |
| Тўлиқ исми | Мариа Эстҳер Андион Буэно |
|---|---|
| Истиқомат жойи | |
| Туғилиши | 1939-йил 11-октябр
Сан-Паулу, Бразилия |
| Ўлими | 2018-йил 8-июн (78 ёш)
Сан-Паулу, Бразилия |
| Бўйи | 1.70 м (5 фт 7 ин) |
| Профессионаллик | 1950 |
| Нафақага чиқиши | 1977 |
| Ишлатадиган қўли | Ўнг қўл |
1960-йилда Буэно жуфтлик баҳсларида (бир йилда тўртта асосий мусобақада) учтаси Дарлен Хард ва биттаси Чристине Труман билан бир тақвим йилида „Катта дубулға“да ғолиб чиққан биринчи аёл бўлди[3].
Теннисдаги фаолияти

Буэно Сан-Паулуда туғилган[4]. Унинг расмий веб-сайтига кўра, унинг отаси бизнесмен ва клуб тенниси билан шуғулланган. Унинг акаси Педро ҳам теннисчи эди[5]. У олти ёшида теннис ўйнашни Сан-Паулудаги Cлубе де Регатас Тиэтеда бошлади ва ҳеч қандай расмий тайёргарликдан ўтмасдан, 12 ёшида ўзининг биринчи турнирида ғолиб чиққан[6]. У ўз мамлакатининг яккалик аёллар ўртасидаги чемпионлигини қўлга киритганида 15 ёшда эди[7]. У биринчи марта 1957-йилда 17 ёшида хорижга чиқди ва АҚШнинг Флорида штатида ўтказилган Оранге Боwл ўсмирлар турнирида ғолиб чиқди[8][9].
1958-йилда халқаро турнирга қўшилган Буэно Италия чемпионатида яккалик баҳсларида ғолиб чиқди. Ўша йили у Алтҳеа Гибсон билан Wимбледонда аёллар ўртасидаги жуфтлик баҳсларида ғалаба қозониб, „ Катта дубулға“ нинг биринчи унвонини қўлга киритди[10]. Кейинги йили Буэно финалда Дарлене Ҳардни мағлуб этиб, Wимбледонда биринчи яккалик чемпионлигини қўлга киритди[11]. У, шунингдек, финалда Кристин Труманга қарши тўғридан-тўғри ғалаба қозониб, 1959-йил учун жаҳон рейтингида 1-ўринни ва Ассоcиатед Пресс томонидан йилнинг энг яхши аёл спортчиси мукофотини қўлга киритганидан сўнг АҚШ чемпионатининг яккалик баҳсларида ғолиб чиқди[12]. Буэно худди шу календар йилида Wимбледонда ҳам, АҚШ чемпионатида ҳам ғолиб чиққан биринчи америкалик аёл бўлди. Ўзининг ватани Бразилияда у миллий қаҳрамон сифатида қайтди, у мамлакат президенти томонидан ҳурматга сазовор бўлди[13].
Ўлими
Буэно 2018-йилнинг 8-июнида 78 ёшида оғиз саратони туфайли Бразилиянинг Сан-Паулу шаҳридаги шифохонада вафот этди[14]. Некролоқлардан бирида айтилишича, унга 2016-йилда ноёб ва ўта агрессив тери саратони бўлган вирулент Меркел ҳужайрали карсиномаси ташхиси қўйилган[15].
Катта дубулға финаллари
Буэно „Катта Дубулға“ финалларининг 19 тасида ғалаба қозонган ва 16 тасида мағлуб бўлган[16][17].
| Турнир | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 | 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969-1975 | 1976 | 1977 | СР |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Австралия очиқ чемпионати | А | А | А | ҚФ | А | А | А | А | Ф | А | А | А | А | А | А / А | 0/2 |
| Франсия очиқ чемпионати | 1Р | СФ | ҚФ | СФ | ҚФ | А | А | Ф | СФ | СФ | ҚФ | ҚФ | А | 1Р | А | 0 / 11 |
| Wимбледон чемпионати | А | ҚФ | В | В | А | СФ | ҚФ | В | Ф | Ф | 4Р | ҚФ | А | 4Р | 3Р | 3/12 |
| Америка очиқ чемпионати | А | ҚФ | В | Ф | А | СФ | В | В | СФ | В | 2Р | СФ | А | 3Р | 2Р | 4/12 |
| СР | 0 / 1 | 0 / 3 | 2/3 | 1/4 | 0 / 1 | 0/2 | 1/2 | 2/3 | 0 / 4 | 1/3 | 0 / 3 | 0 / 3 | 0 / 0 | 0 / 3 | 0/2 | 7/37 |
Манбалар
- ↑ Счудел, Матт. „Мариа Буэно, Бразилиан теннис стар wҳо wон 3 Wимбледон синглес титлес, диэс ат 78“. Тҳе Wашингтон Пост (2018-йил 9-июн). Қаралди: 2018-йил 11-июн.
- ↑ „Мариа БУэно, 60 еарс он – Тҳе Чампионшипс, Wимбледон 2021 – Оффиcиал Сите бй ИБМ“. wимбледон.cом. 2022-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „О Глобо – 4 Жулй 2017“ (эн-ГБ). Мариа Эстҳер Буэно. 2022-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Мариа Буэно, Бразилиан теннис стар, диэс агед 78“. Тҳе Гуардиан (2018-йил 9-июн).
- ↑ „Тҳе эарлй еарс: Фаст траcк то тҳе топ: 1939 то 1959“. Мариа Эстҳер Буэно. Қаралди: 2018-йил 10-июн.
- ↑ Леигҳ Wалш. „Тҳроwбаcк Тҳурсдай: Мариа Буэно Wинс Ҳер Тҳирд Wимбледон“. wимбледон,cом. АЭЛТC (2014-йил 29-май). 2014-йил 31-майда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Мариа Буэно“. теннисфаме.cом. Интернатионал Теннис Ҳалл оф Фаме.
- ↑ „Эуропеанс рате Буэно ас нехт теннис чамп“. Тҳе Миами Неwс (1958-йил 16-август).
- ↑ Паул Неwман. „Фром тҳе арчиве: Мариа Буэно, приде оф Бразил“. wимбледон.cом. АЭЛТC (2016-йил 16-август).
- ↑ „Аустралианс Фаил ин Wимбледон Доублес Аттемпт“. Тҳе Cанберра Тимес (1958-йил 7-июл), с. 12. Қаралди: 2018-йил 10-июн.
- ↑ „Фрасер Анд Эмерсон Тале Доублес Титле“. Тҳе Cанберра Тимес (1959-йил 6-июл), с. 6. Қаралди: 2018-йил 10-июн.
- ↑ „Мариа Буэно: А Бразилиан Теннис Легенд“. wтатеннис.cом. WТА (2014-йил 26-феврал).
- ↑ „Wимбледон Чампионс: Wомен'с топ 25“. Тҳе Телеграпҳ (2008-йил 28-июн).
- ↑ „Бразилиан Теннис Греат Мариа Буэно Диэс Афтер Cанcер Баттле“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2018-йил 8-июн).
- ↑ Обитуариэс, Телеграпҳ. „Мариа Буэно, тҳреэ-тимес wомен'с синглес чампион ат Wимбледон – обитуарй“. Тҳе Телеграпҳ (2018-йил 10-июн).
- ↑ Роберцон, Мах. Тҳе Энcйcлопедиа оф Теннис. Лондон: Аллен & Унwин, 1974 — 175, 213-бет. ИСБН 9780047960420.
- ↑ Cоллинс, Буд. Тҳе Буд Cоллинс Ҳисторй оф Теннис, 2нд, [Неw Ёрк]: Неw Чаптер Пресс, 2010 — 555-бет. ИСБН 978-0942257700.