Маринара (италянча: Маринара, сўзма-сўз. — «денгизчилар соуси») - помидор, саримсоқ, ўтлар (масалан, райҳон ва орегано) ва пиёздан тайёрланган италян соуси[1][2][3]. Соус рецептининг турли вариантлари мавжуд, турига қараб кавар, зайтун ва хушбўй қўшимчалар қўшилади[4][5].

Анъанавий италян ошхонаси макарон, гуруч, денгиз маҳсулотлари ва пицага маринара қўшишни ўз ичига олади[6][7]. Сўнгги йилларда маринара АҚШ ошхонасида анъанавий кетчупга муқобил сифатида кенг қўллана бошланди[8].

Маринара соуси ХВИ-асрнинг ўрталарида Европада помидор пайдо бўлганидан сўнг кема ошпазлари томонидан ихтиро қилинган – бу гўшциз соус помидор таркибидаги кислота юқори бўлганлиги сабабли узоқ вақт сақлаш муддатига эга эди, шунинг учун уни узоқ саёҳатларда фойдаланиш мумкин эди[9].

Италянчҳа алла маринарани Австралия, Янги Зеландия, Испания ва Жанубий Африкада машҳур бўлган спагетти маринара билан адаштириб юбормаслик керак, унда помидор асосидаги соус янги балиқ ва денгиз маҳсулотлари билан аралаштириб юборилади. Шунга ўхшаш таом Италияда ҳам маълум, аммо бу ерда уни алла песcатора деб аташади.

Келиб чиқиши

Ушбу соуснинг келиб чиқиши ҳақида бир нечта фолклор версиялар мавжуд. Биринчисига кўра, ХВИ-асрнинг ўрталарида Америкадан қайтиб келган Неаполитан кемаларидаги ошпазлар испанлар Мексикадан Европага помидор олиб келишганидан кейин маринара соусини ихтиро қилишган. Бошқа бир назарияга кўра, соус неаполитанлик денгизчилар денгиздан қайтиб келгач, хотинлари томонидан тайёрланган[10].

Тарихий маълумотларга кўра, помидор соусини ўз ичига олган биринчи италян ошхона китоби[11] Ло Сcалcо алла Модерна

("Замонавий стюард") италиялик ошпаз Антонио Латини томонидан ёзилган бўлиб, 1692 ва 1694-йилларда 2 нашрда чоп этилган. Латини Неапол вице-қиролининг биринчи испан вазирининг стюарди бўлиб ишлаган. Лекин ўша пайтда соус кўпроқ помидор салсасига ўхшарди[12][13].

Манбалар

  1. ↑ „Соус маринара — Оксфордский словарь“. 2018-йил 12-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-июн.
  2. ↑ „Определение соуса маринара на сайте Энcарта“. 2011-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 4-октябр.
  3. ↑ Определение соуса маринара в словаре Ёур Диcтионарй
  4. ↑ Рецепт соуса Джиада Делаурентиса
  5. ↑ Рецепт соуса на сайте Сериоус Эац
  6. ↑ Рецепт спагетти маринара на сайте тҳе Тасте
  7. ↑ „Рецепт пенне с маринарой на сайте Фооднетwорк“. 2010-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 5-октябр.
  8. ↑ Рецепт жареного сыра под маринарой на сайте Мй Реcипес[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка
  9. ↑ Информация о соусе на сайте Wисегеэк
  10. ↑ „Маринара Сауcе“ (эн). Тҳе Италиан Чеф (2012-йил 22-март). Қаралди: 2020-йил 20-август.
  11. ↑ Диcкиэ, Жоҳн.. Делизиа! : тҳе эпиc ҳисторй оф тҳе италианс анд тҳеир фоод. Фреэ Пр, 2010. ИСБН 0-7432-7807-0, 978-0-7432-7807-2. 
  12. ↑ Нелсон Фостер, Линда С. Cорделл. Чилиэс то Чоcолате: Фоод тҳе Америcас Гаве тҳе Wорлд. Университй оф Аризона Пресс, 1992. ИСБН 978-0-8165-1324-6. 
  13. ↑ Лйнне Олвер. „Оригинс оф Италиан томато сауcе“. www.фоодтимелине.орг. Қаралди: 2020-йил 20-август.