Ziyosfera

Mariya al-Qibtiya

Мария бинт Шамъун, Мария ал-Қибтийя номи билан машҳур (арабча: مارية القبطية‎‎), Мария Қубтийя ёки Мери Копт (637-йилда вафот этган) мисрлик бўлиб, у синглиси Сирин билан бирга 628-йилда ислом пайғамбари Муҳаммадга Мисрнинг Искандария губернатори Муқавқис томонидан совға сифатида юборилган. У ва унинг синглиси қул эди[1]. У умрининг қолган қисмини Мадинада ўтказди ва у ерда Исломни қабул қилди ва Муҳаммад(с.а.в) билан бирга яшади ва у ерда Иброҳим исмли ўғил туғди. Ўғли гўдаклигида ўлади ва у деярли беш йилдан кейин вафот этди[2].

Биографияси

Ҳижрий 6-йилда (милодий 627-628) Муҳаммад алайҳиссалом Яқин Шарқнинг буюк ҳукмдорларига мактублар ёзиб, яккахудолик э’тиқодининг давом этишини унинг якуний хабарлари билан э’лон қилиб, ҳукмдорларни қўшилишга таклиф қилгани айтилади. Ба'зи мактубларнинг тахминий матнлари Муҳаммад ибн Жарир ат-Табарийнинг " Тарихи "Пайғамбарлар ва подшоҳлар" асарида мавжуд. Табарийнинг ёзишича, ал-Муқавқис исмли Миср ҳокимига вакил юборилган. Мария қул бўлиб, унинг элчиларининг Искандария ҳокимини Исломга таклиф қилишига жавобан Муҳаммад(с.а.в)га хайрихоҳлик совғаси сифатида тақдим этилган[3].

Табарий Мариянинг Мисрдан келган воқеасини шундай ҳикоя қилади:

Бу йили Ҳотиб б. Абу Балта`а Муқавқисдан Мария ва унинг синглиси Сиринни, урғочи хачирини Дулдул ва эшагини [[Ёфурни] олиб қайтиб келди. ]] ва кийим-кечак тўпламлари. Икки аёл билан Муқавқис амалдор юборган эди, иккинчиси эса улар билан қолди. Хотиб улар билан келишидан олдин уларни мусулмон бўлишга таклиф қилган эди, Мария ва синглиси ҳам шундай қилишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уларни Умму Сулайм бт. Милхан. Мария чиройли эди. Пайғамбар синглиси Сиринни Ҳасан ибн. Собит ва унга Абдурраҳмон ибнни туғди. Ҳассон[4].

Иброҳим алайҳиссаломнинг ўлимидан Муҳаммад йиғлаб юборди[5].

Райҳана бинти Зайд сингари, тарихчилар ва олимлар ўртасида Мария Муҳаммаднинг хотини бўлганми ёки канизак бўлиб қолганми, деган баҳс-мунозаралар мавжуд[6][7][8][9]. Унинг канизак эканлигидан далолат шундаки, у Муҳаммадга ўғлини туғганида озод қилинган[10].

Ибн Аббос разияллоҳу анҳу айтадилар: «Мария Иброҳимни туғганда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уни ўғли озод қилди», дедилар. Байрут:7-жилд, 505; 8-жилд, 215; Ибн Ҳазм буни “саҳиҳ ас-санад” ва “жаййид ас-санад” деб атаган. қаранг, ал-Фаси, Ибн ал-Қаттон, Баян ал-ваҳм ва иҳом фи китоб ал-аҳкам, (Риёд: Дар ат-Тайба, 1997) 2-жилд, 84-86 – аммо, Убайдуллоҳ б. Абу Жа'фар ал-Киноний ривоят қиладилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Иброҳимнинг онаси Марияга: «Ўғлинг сени озод қилди», дедилар. , (Байрут: ДКИ, 2003) 21788-ҳадис</реф>

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Ибн Ишақ, Тҳе Лифе оф Муҳаммад, п. 499.
  2. ↑ Ибн Ишақ, Тҳе Лифе оф Муҳаммад, п. 653.
  3. ↑ ал-Табари, Абу Жафар. Тҳе Ҳисторй оф ал-Табари, Волуме 9: Тҳе Ласт Еарс оф тҳе Пропҳет. СУНЙ Пресс — 141-бет. 
  4. ↑ Табарий, б. 131.
  5. ↑ „Саҳиҳ Букҳари“. Суннаҳ.cом. Қаралди: 2018-йил 14-сентябр.
  6. ↑ Ин Сеарч оф Муҳаммад Беннетт: . А&C Блаcк, 1998 — 251-бет. ИСБН 9780304704019. 
  7. ↑ Фред Жамес Ҳилл. А Ҳисторй оф тҳе Исламиc Wорлд. Ҳиппоcрене Боокс, 2003 — 24-бет. ИСБН 9780781810159. 
  8. ↑ Давид С. Поwерс. Муҳаммад Ис Нот тҳе Фатҳер оф Анй оф Ёур Мен: Тҳе Макинг оф тҳе Ласт Пропҳет. Университй оф Пеннсйлваниа Пресс, 2011 — 8-бет. ИСБН 9780812205572. 
  9. ↑ Акбар. „Мариа, тҳе Cопт: Пропҳет Муҳаммад'с Wифе ор Cонcубине?“ (эн-УС). ИCРАА (2018-йил 10-август). Қаралди: 2019-йил 2-декабр.
  10. ↑ Счачт, Ж.; ал-Андалуси, Ибн Ҳазм; Ҳаққи, Мамдуҳ (1957-12-31). „Ҳаccат ал-wада'“. Ориэнс. 10-жилд, № 2. 400-бет. дои:10.2307/1579716. ИССН 0078-6527. ЖСТОР 1579716.

Адабиётлар

  • Ибн Ишоқ, таржимаси А. Гуиллауме (1955). Муҳаммад ҳаёти. Оксфорд университети матбуоти.
  • Табарий (1997). жилд. “ Тарих ар-русул ва ал-мулук ”нинг 8-банди. Ню-Ёрк давлат университети матбуоти.
  • Ибн Са'д Муҳаммаднинг сираси.
  • СеэкерсҲуб, Фараз Раббоний
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Mariya_al-Qibtiya" dan olindi