Меркурий ☿
Меркурий (МЕССЕНГЕР сурати)
Меҳвар таснифи
О'ртача радиус69 816 927 км
Экссентриситети0,20530294
Айланиш даври 87,969 сутка
Синодик даври115,88 сутка
Энг кичик орбитал тезлиги38.86 км/с
О'ртача орбитал тезлиги47.87 км/с
Энг катта орбитал тезлиги58.98 км/с
Чекиниш3,38°
Табиий ё'лдошлар сони0
Физик тасниф
Экваторининг диаметри4879.4 км
Майдони7.5×107 км2
Массаси3.302×1023 кг
О'ртача зичлик5.427 г/см3
тортиш кучи3.701 м/с2
Айланиш даври-58.6462 сутка
Эклиптикага ог'иш бурчаги0.01°
Албедо0,10-0.12
Иккинчи космик тезлик4,25 км/с
Сиртидаги Ҳарорат
мин.*о'рта.макс.
90 К340 К700 К
(*Минимал ҳарорат булут қатламининг энг устига оид.)
Атмосфера таснифи
Атмосфера босимиЖуда паст
Калий31,7 %
Натрий24,9 %
А Кислород9,5 %
Аргон7 %
Гелий5,9 %
М Кислород5,6 %
Азот5,2 %
Карбон диоксиди3,6 %
Сув3,4 %
Водород3,2 %

Меркурий ёки Уторид (Аторид)(араб.) — Қуёш тизимидаги Қуёшга энг яқин сайёра. Меркурий Қуёш чиқиши олдидан ва ботгандан сўнг унинг яқинида кўринади. Меркурийнинг диаметри 4865 км; массаси 3,304–1023 кг; Ўртача зичлиги 5,52 г/см3. Меркурийнинг Қуёшдан ўртача узоқлиги 0,387 астрономик бирликка (58 млн. км), Қуёш атрофидаги экссентриситети е=0,206 га тенг Меркурийнинг Қуёш атрофида айланиш даври 88 сутка. Орбитал ҳаракатининг тезлиги 47,9 км/сек. М. сатхида иккинчи космик тезлик 4,3 км/сек, кўринма сферик албедоси Ак=0,058. Қуёшдан ўртача узокликдаги температураси; Қуёш зенит да бўлганда Т=618 К; надирда эса Г<250 К. Қуёшдан энг узоқ масофада бўлганда ёруғлиги —0,3 дан + 0,6 гача юлдуз катталигида. Меркурий Қуёшдан 28° узоқлашгани учун уни кузатиш қийин, шунинг учун кечки пайт ёки эрта тонгда кузатилади. Бу вақтда Меркурий фазаси деярли 90° га тенг бўлиб, кузатувчига унинг ёритилган ярим доираси кўринади. Юзасида қора, оқиш доғлар ва кучсиз атмосфера (СО, О, О2) борлиги аниқланган. Атмосфера таркибида азот Н ва аргон Аг бўлиши мумкин. Меркурийнинг табиий йўлдоши мавжуд эмас.[1]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил