Метил гуруҳини ифодалашнинг турли усуллари (кўк ранг билан белгиланган)

Метил гуруҳи – кимёвий формулага эга, учта водород атоми билан боғланган битта углерод атомини ўз ичига олган метандан олинган алкил.CҲ3. Формулаларда гуруҳ кўпинча Ме деб қисқартирилади. Ушбу углеводород гуруҳи кўплаб органик бирикмаларда учрайди. Бу кўпчилик молекулаларда жуда барқарор гуруҳдир. Метил гуруҳи одатда каттароқ молекуланинг бир қисми бўлиб, молекуланинг қолган қисмига битта ковалент боғ билан боғланган (−CҲ3), у ўз-ўзидан учта шаклдан бирида топилиши мумкин: метанид аниони (CҲ−3), метилий катиони (CҲ+3) ёки метил радикали (Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \cе): {\дисплайстйле \cе{CҲ3}}). Анион саккизта валентлик электронга эга, этти радикал ва олтита катион. Учала шакл ҳам юқори реактив ва камдан-кам кузатилади.[1]

Метил катион, анион ва радикал

Метил катион

Метилий катиони (CҲ+3) газ фазасида мавжуд, аммо бошқа тарзда учрамайди. Баъзи бирикмалар манбалари ҳисобланади CҲ+3 катионидир ва бу соддалаштириш органик кимёда кенг қўлланади. Масалан, метанолнинг протонланиши СН2 йўли билан реаксияга киришадиган электрофил метилловчи реагентни беради:

CҲ3ОҲ + Ҳ+ → [CҲ3ОҲ2]+

Худди шундай, метил ёдид ва метил трифлат метил катионининг эквиваленти сифатида қаралади, чунки улар кучсиз нуклеофиллар томонидан осонлик билан СН2 реаксияларига киришади.

Метил анион

Метанид аниони (CҲ−3) фақат сийрак газ фазасида ёки экзотик шароитда мавжуд. У паст босимда (бир торр дан кам) кетенда электр зарядсизланиши натижасида ҳосил бўлиши мумкин ва унинг реаксия энталпияси тахминан 252.2±3.3 кЖ/мол ни ташкил қилади.252.2±3.3 кЖ/мол. Бу кучли супербаза; фақат литий моноксит аниони (ЛиО−) ва диэтинилбензол дианионлари кучлироқ эканлиги маълум.[2]

Органик реаксиялар механизмларини муҳокама қилишда метил литий ва тегишли Григнард реагентлари кўпинча тузлари ҳисобланади.CҲ−3 ; ва модел тавсиф ва таҳлил қилиш учун фойдали бўлиши мумкин бўлса-да, бу фақат фойдали фантастика. Бундай реагентлар одатда метилгалогенидлардан тайёрланади:

2 М + CҲ3Х → МCҲ3 + МХ

бу ерда М ишқорий металлдир.

Метил радикали

Метил радикали Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \cе): {\дисплайстйле \cе{CҲ3}}. У суюлтирилган газларда мавжуд, аммо кўпроқ консентрланган шаклда у этангача димерланади. У фақат маълум бирикмаларнинг, айниқса –Н=Н- алоқаси бўлган бирикмаларнинг термал парчаланиши натижасида ҳосил бўлиши мумкин.

Реактивлик

Метил гуруҳининг реактивлиги қўшни ўрнини босувчи моддаларга боғлиқ. Метил гуруҳлари жуда реактив бўлиши мумкин. Масалан, органик бирикмаларда метил гуруҳи энг кучли кислоталарнинг ҳужумига ҳам қаршилик кўрсатади.

Оксидланиш

Метил гуруҳининг оксидланиши табиатда ва саноатда кенг тарқалган. Метилдан олинган оксидланиш маҳсулотлари қуйидагилардир:CҲ2ОҲ, –CҲО ва –CООҲ. Масалан, перманганат кўпинча метил гуруҳини карбоксил (-CООҲ) гуруҳига айлантиради, масалан, толуолни бензоик кислотага айлантириш. Охир оқибат, метил гуруҳларининг оксидланиши ёнишда кўриниб турганидек, протонлар ва карбонат ангидридни беради.

Метилланиш

Деметилация (метил гуруҳининг бошқа бирикмага ўтиши) кенг тарқалган жараён бўлиб, бу реаксияга киришадиган реагентлар метиллаштирувчи моддалар деб аталади. Умумий метиллеşтириcи моддалар диметил сулфат, метил ёдид ва метил трифлатдир. Метаногенез, табиий газ манбаи, деметилация реаксияси орқали юзага келади.[3] Убиқуитин ва фосфорилланиш билан биргаликда метилланиш оқсил функсиясини ўзгартириш учун асосий биокимёвий жараёндир.[4]

Депротонация

Баъзи метил гуруҳлари депротонация қилиниши мумкин. Масалан, асетондаги метил гуруҳларининг кислоталиги ((CҲ3)2CО) метандан тахминан 10 20 марта кислоталироқдир. Олинган карбанионлар органик синтез ва биосинтездаги кўплаб реаксияларда асосий оралиқ моддалардир. Ёг 'кислоталари шу тарзда ишлаб чиқарилади.

Эркин радикал реаксиялар

Бензил ёки аллилик позицияларга жойлаштирилганда, C-Ҳ алоқасининг кучи пасаяди ва метил гуруҳининг реактивлиги ортади. Ушбу кучайтирилган реактивликнинг бир кўриниши бензилхлоридни олиш учун толуолда метил гуруҳининг фотокимёвий хлорланишидир.

Хирал метил

Махсус ҳолатда битта водород дейтерий (Д) ва бошқа водород тритий (Т) билан алмаштирилса, метил ўрнини босувчи хирал бўлади.[5] Оптик жиҳатдан соф метил бирикмаларини ишлаб чиқариш усуллари мавжуд, масалан, хирал сирка кислотаси (CҲДТCО2Ҳ). Хирал метил гуруҳларини қўллаш орқали бир нечта биокимёвий ўзгаришларнинг стереокимёвий курси таҳлил қилинди.

Айланиш

Метил гуруҳи Р-C ўқи атрофида айланиши мумкин. Бу газсимон метилхлорид каби энг оддий ҳолатларда эркин айланишдирCҲ3Cл. Кўпгина молекулаларда қолган Р Р–C ўқининг C∞ симметриясини бузади ва учта протоннинг эркин ҳаракатини чекловчи потенциал В (ϕ{\дисплайстйле \пҳи}) ни ҳосил қилади. Этан намунаси учун CҲ3CҲ3, бу этан тўсиқ номи остида муҳокама қилинади. Конденсацияланган фазаларда қўшни молекулалар ҳам потенциалга ҳисса қўшади. Метил гуруҳининг айланишини квазеластик нейтронлар тарқалиши ёрдамида экспериментал тарзда ўрганиш мумкин.[6]

Этимология

Франсуз кимёгарлари Жан- Батист Дюма ва Эвгений Пелигот метанолнинг кимёвий тузилишини аниқлагандан сўнг, унинг келиб чиқишини таъкидлаш мақсадида юнонча мети „вино“ дан „метилен“ ва ҳȳлē „ёғоч, дарахтларнинг ямоғи“ ни „ёғочдан тайёрланган спирт“ ни киритдилар. модда)".[7][8] „Метил“ атамаси тахминан 1840-йилда „метилен“ дан қайта ҳосил бўлиш йўли билан олинган ва кейинчалик „метил спирти“ ни (1892-йилдан бери " метанол " деб аталади) тавсифлаш учун қўлланилган.

Метил – бу алкан (ёки алкил) молекуласи учун органик кимё атамасининг ИУПАC номенклатураси бўлиб, битта углерод мавжудлигини кўрсатиш учун „метҳ-“ префиксидан фойдаланади.

Яна қаранг

  • АдоМет

Манбалар

  1. ↑ Марч, Жеррй. Адванcед органиc чемистрй: реаcтионс, мечанисмс, анд струcтуре. Жоҳн Wилей & Сонс, 1992. ИСБН 0-471-60180-2. 
  2. ↑ Поад, Берwйcк Л. Ж.; Реэд, Ничолас Д.; Ҳансен, Чристопҳер С.; Тревитт, Адам Ж.; Бланксбй, Степҳен Ж.; Маcкай, Эмилй Г.; Шербурн, Мичаэл С.; Чан, Бун; Радом, Лео (2016). „Препаратион оф ан ион wитҳ тҳе ҳигҳест cалcулатед протон аффинитй: ортҳо-диэтҳйнйлбензене дианион“. Чемиcал Сcиэнcе. 7-жилд, № 9. 6245–6250-бет. дои:10.1039/C6СC01726Ф. ПМC 6024202. ПМИД 30034765.
  3. ↑ Тҳауэр, Р. К., „Биочемистрй оф Метҳаногенесис: а Трибуте то Маржорй Степҳенсон“, Миcробиологй, 1998, волуме 144, пагес 2377–2406.
  4. ↑ Cларке, Стевен Г. (2018). „Тҳе рибосоме: А ҳот спот фор тҳе идентифиcатион оф неw тйпес оф протеин метҳйлтрансферасес“. Жоурнал оф Биологиcал Чемистрй. 293-жилд, № 27. 10438–10446-бет. дои:10.1074/жбc.АW118.003235. ПМC 6036201. ПМИД 29743234.
  5. ↑ „Арчивед cопй“. 2010-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 26-ноябр.
  6. ↑ Пресс,W: Сингле-партиcле ротатион ин молеcулар cрйсталс (Спрингер траcц ин модерн пҳйсиcс 92), Спрингер: Берлин (1981).
  7. ↑ Ж. Думас анд Э. Пéлигот (1835) „Мéмоире сур л’эспирит де боис эт сур лес диверс cомпосéс этҳéрéс қуи эн провиэннент“ (Мемоир он спирит оф wоод анд он тҳе вариоус этҳереал cомпоундс тҳат дериве тҳерефром), Анналес де чимиэ эт де пҳйсиқуэ, 58 : 5-74; фром паге 9: Ноус доннеронс ле ном де мéтҳйлèне (1) à ун радиcал … (1) μεθυ, вин, эт υλη, боис; c’эст-à-дире вин оу лиқуэур спиритуэусе ду боис. (Wе wилл гиве тҳе наме „метҳйлене“ (1) то а радиcал … (1) метҳй, wине, анд ҳулē, wоод; тҳат ис, wине ор спирит оф wоод.)
  8. ↑ Ноте тҳат тҳе cорреcт Греэк wорд фор тҳе субстанcе „wоод“ ис хйло-.