Molochay Milya
Андоза:Таксон Эупҳорбиа Мил[1][2], шунингдек, Эупҳорбиа Милиус[3], Эупҳорбиа гўзал(лотинча: Эупҳорбиа милии) — бута, кўп йиллик ўсимлик, Молочайние оиласига тегшли суккулент .
Бу исм барон Пиэрре Бернард Миллиус Реюнион оролининг губернатори номи билан берилган, 1821-йилда бу турни Франсияга олиб келган .
Бу тур қадим замонларда Яқин Шарққа кўчириб олиб келинган ва Исога тикан тожи бўлиб хизмат қилган деган тахмин бор.
Уй гулчилигини яхши кўрадиганлар орасида бу ўсимлик эҳтимол унинг шохларида тиканларнинг кўплиги туфайли баъзан „тикан тожи“ деб аталади. Яна бир исми -Порлоқ Молочай (Эупҳорбиа спленденс).
Тарқалиши
Морфологияси
Бута мўл-кўл тарвақайлаб кетган, баландлиги 1,8 м гача ўсади. Пояси кулранг, бир оз қовурғали. Шоҳлариниг тепаларида 3,5 см узунликдаги ва 1,5 см кенглигида эллиптик оч яшил барглар туғилади, уларнинг ҳар бири ўткир тиканларга айлантирилган иккита стипула билан жиҳозланган. Барг лари вақт ўтиши билан тушади, лекин кучли тиканлар абадий қолади, шунинг учун фақат пояларнинг тепалари барглар билан қопланган.

Гулларининг барчаси жуда ёрқин рангига эга (қизил, тўқ сариқ ёки сариқ), юмалоқ, кенглиги 12 мм гача. Гулдастаси 2-4 гуруҳ гуллардан иборат бўлиб, уларнинг ҳар бири новдалар билан ўралган . Тўпгуллари- узун яшил тиканларнинг ғалати нозик пояларидан чиққан[4].
Амалий фойдаланиш
Бу ўсимликни ўтиб бўлмайдиган чакалакзорлар тропикларида тўсиқлар яратиш ва декоратив мақсадларда ишлатилади[5]. Эупҳорбиа милии вар. спленденс[6] .Турлар[7] ва нави иккаласи ҳам Қироллик боғдорчилик жамиятининг „Боғдаги хизматлари учун“ мукофотига сазовор бўлган[8].
Уй ўсимлиги сифатида ўстириш учун ишлатилади. Кўп нав ва дурагайлар етиштирилган.
Ўсимликнинг ўзи самарали моллюскосид ва зараркунандаларга қарши курашнинг табиий алтернативи эканлигини исботлади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти шиллиқ қуртлар билан курашишда Эупҳорбиа милии дан фойдаланишни тавсия қилди[9]. Айниқса, эндемик мамлакатларда. Шистосомоз — чучук сув паразитлари келтириб чиқарадиган юқумли касалликни тарқатувчиси шиллиқ қуртлар билан курашиш. Заводда ишлаб чиқариладиган экстрактлар зараркунандалар тарқатадиган касалликлардан сақланиш учун, шиллиқ қуртлар популяциясини назорат қилиш учун ишлатилади.
Етиштириши
Ўсимлик ёруғликни ва кўп қуёш нурини талаб қилади. Баҳордан кузгача суғориш мо''тадил, қишда — кам. Ўсимлик сув сепишга муҳтож эмас
Уй шароитида уруғлар камдан-кам пайдо бўлади, шунинг учун Миля сўқмоқлар билан кўпайтирилади[5][10].
Эупҳорбиа Миля совуққа чидамсиз ва 10 ° C дан паст ҳароратларда нобуд бўлиши мумкин. Қишда 13 °C дан юқори ҳароратни та'минлаш керак. Мо''тадил минтақаларда у то'лиқ қуёшда, ойна остида о'стирилиши керак. Ёзда, совуқ хавфи бо'лмаганда, уни ташқарига, ҳимояланган жойга экиш мумкин.
Ҳар икки йилда бир марта ўсимлик тупроқ аралашмаси билан кактус субстратига кўчирилади.
Токсиклиги

Гулнинг ширали суюқлиги ўртача даражада заҳарли бўлиб, тери ёки кўз билан алоқа қилганда яллиғланиш хусусияти келтириб чиқаради. Ютиб юборилса, кучли ошқозон оғриғи, томоқ ва оғизда яллиғланиш ва қайт қилишга олиб келади. Заҳарли таркибий қисмлари форбол эфирлари сифатида аниқланган[11]. Отлар, қўйлар, мушуклар ва итлар каби уй ҳайвонлари учун жуда заҳарли ҳисобланади[12] . Одамлар учун у бироз заҳарли ва фақат жароҳатланиш хусусияти берувчи восита сифатида ишлайди.
Турлари
Турлар ичида бир қанча навлар ажратилган, уларнинг баъзилари алоҳида турлар сифатида тавсифланган[13].

- Эупҳорбиа милии вар. бевиланиэнсис (Кроизат) Урсч ва Леандри, 1955 йил
- Эупҳорбиа милии вар. ҳислопии (НЕБр.) Урсч ва Леандри 1955 (син. Э. ҳислопии)
- Эупҳорбиа милии вар. императаэ (Леандри) Урсч ва Леандри 1955 йил
- Эупҳорбиа милии вар. лонгифолиа Рауҳ 1967 йил
- Эупҳорбиа милии вар. милии
- Эупҳорбиа милии вар. Росеана Марн. - айлана. 1962 йил
- Эупҳорбиа милии вар. спленденс (Божер эх Ҳоок. ) Урсч ва Леандри 1955 йил
- Эупҳорбиа милии вар. тананариваэ (Леандри) Урсч ва Леандри 1955 йил
- Эупҳорбиа милии вар. тенуиспина Рауҳ ва Разаф. 1991 йил
- Эупҳорбиа милии вар. тулеаренсис Урсч ва Леандри, 1955 йил
- Эупҳорбиа милии вар. вулcании (Леандри) Урсч ва Леандри 1955 йил

Фотогалерея
-
Эупҳорбиа милии, cроwн оф тҳорнс
-
Чрист тҳорн инфлоресcенcес (cятҳиа) опенинг
-
Эмергинг стем
-
Чрист тҳорн инфлоресcенcе (cятҳиум) cлосе уп виэw
-
Эупҳорбиа милии вар спленденс
-
Эупҳорбиа милии
-
Эупҳорбиа милии вар. вулcании
-
Эупҳорбиа милии вар. милии
-
Лонгитудинал сеcтион оф тҳе cятҳиум
-
Гроwн ин Малайсиа
-
Флоwер будс оф cроwн-оф-тҳорнс (Эупҳорбиа милии).
-
Инфеcтед эупҳорбиа инфлоресcенcес (cятҳиа)
-
Cлосе-уп виэw оф Эупҳорбиа милии
-
Ин Прагуэ ботаниc гарден
-
Эупҳорбиа милии фром Керала, Индиа
-
Эупҳорбиа милии ин Пакистан
-
Эупҳорбиа милии ин Бангладеш.
-
Тҳорнс оф Эупҳорбиа милии.
-
Леаф оф Эупҳорбиа милии фром тҳе баcк.
-
Леаф оф Эупҳорбиа милии фром тҳе баcк.
Манбалар
- ↑ Бердникова О. В.. Комнатные растения от А до Я. ОЛМА Медиа Групп, 2006 — 124-бет.
- ↑ Лимаренко А. Ю., Палеева Т. В.. Кактусы и другие суккуленты. М.-СПб.: АСТ:Сова, 2005 — 42-бет. ИСБН 5-17-028790-9.
- ↑ Фёдоров А. А., Артюшенко З. Т.. Атлас по описательной морфологии высших растений: цветок. М.-Л.: Наука, 1975 — 87-бет.
- ↑ В. В. Чуб, К. Д. Лезина. Полная энсиклопедия комнатних растений. М.: ЭКСМО-Пресс, 2001. ИСБН 5-04-006077-7
- ↑ 5,0 5,1 >
- ↑ „РҲС Плантфиндер - Эупҳорбиа милии вар. спленденс“. 2022-йил 18-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 14-феврал.
- ↑ „РҲС Плантфиндер - Эупҳорбиа милии“. 2022-йил 18-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-феврал.
- ↑ „АГМ Планц - Орнаментал“. Роял Ҳортиcултурал Соcиэтй (2017-йил 1-июл). 2020-йил 3-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 16-феврал.
- ↑ Соуза, C.А.М. (Новембер 1997). "Студй оф тҳе эмбрёфето-тохиcитй оф Cроwн-оф-Тҳорнс (Эупҳорбиа милии) латех, а натурал моллусcиcиде". Бразилиан Жоурнал оф Медиcал анд Биологиcал Ресеарч 30 (11): 1325–32. дои:10.1590/С0100-879Х1997001100011. ПМИД 9532242.
- ↑ Cомплете Гуиде то Ҳоусепланц. Мередитҳ Публишинг Гроуп.
- ↑ „Cроwн-оф-Тҳорнс (Эупҳорбиа милии)“. Ветеринарй Медиcине Либрарй. Университй Либрарй, Университй оф Иллиноис ат Урбана-Чампаигн. 2017-йил 23-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-апрел.
- ↑ „Планц Тохиc то Анималс“. 2022-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 18-декабр.
- ↑ Ҳухлей, А., эд. (1992). Неw РҲС Диcтионарй оф Гарденинг. ИСБН 0-333-47494-5
Адабиёт
- В. В. Чуб, К. Д. Лезина. Уй ўсимликларининг тўлиқ энсиклопедияси. М.: ЭКСМО-Пресс,2001-йил. ИСБН 5-04-006077-7