Sir Mordred by H. J. Ford, from King Arthur- The Tales of the Round Table by Andrew Lang, 1902

Мордред ёки Модред (уэлс: Медраут ёки Медраwт) - қирол Артур афсонасида турли хил тасвирланган шахс. Тарихий Медраут ҳақида ма'лум бўлган энг қадимги эслатма Уэлс йилномаси Анналес Cамбриаэнинг 537-йил учун қисқача кириш қисми Камланн жангида бо'либ, унда у ва Артур ноаниқ бог'ланган. Унинг шахси қадимги Уэлс ан'аналарида ижобий баҳоланган ва Артурнинг о'г'ли билан бог'лиқ бўлган бо'лиши мумкин.

Модредус сифатида Мордред Артурнинг сотқин жияни ва ХИИ асрдан бошлаб афсонанинг кейинги эволюцияси учун асос сифатида хизмат қилган Монмоутҳлик Геоффрейнинг "Ҳисториа Регум Британниаэ" асарида қирол Лотнинг қонуний о'г'ли сифатида тасвирланган. Кейинги вариантлар уни ко'пинча Артурнинг о'з о'гай опаси, Оркней маликаси Анна, Орcадес ёки Моргаусе билан қариндошлик муносабатларидан туг'илган ёвуз никоҳсиз о'г'ли сифатида тавсифлайди. Ҳисториа ва бошқа ко'плаб версияларда тақдим этилган тафсилотлар Мордреднинг Камланндаги, одатда о'з қотили Артурни о'ладиган даражада яралаган охирги дуэлдаги о'лимини о'з ичига олади.

Мордред, одатда, Гаwаиннинг укаси ёки о'гай укаси ҳисобланади, аммо унинг бошқа оилавий муносабатлари, шунингдек, Артурнинг рафиқаси Гуиневере билан муносабатлари жуда фарқ қилади. ХИИИ асрдаги франсуз рицарлик романларидан келиб чиққан ва бугунги кунда Ле Морте д'Артур таркибига қо'шилиши орқали машҳур бўлган таниқли ҳикояда Мордред Артур томонидан рицарликка тайинланиб, Айлана Стол жамиятига қо'шилади. Бу ривоятда у охир-оқибат Артурнинг ҳалокатида асосий актёрга айланади: у о'зининг о'гай акаси Аграваинга Гуиневере ва Ланcелот о'ртасидаги муносабатларни фош қилишда ёрдам беради ва кейин юзага келган фуқаролар урушидан о'зини Британиянинг олий қироли қилишда фойдаланади.

Исм

Мордред номи Монмоутҳлик Геоффрейнинг Ҳисториа Регум Британниаэ асарида лотинлаштирилган Модредус сифатида топилган Эски Уэлслик Медраут (Эски Корниш Модред ва Эски Бретон Модрот билан таққосланади) дан келади.[1] Моҳиятан, у лотинча Модерāтус дан олинган бо'лиши мумкин, я'ни "чегара ичида, мо'тадилликни кузатиш, мо'тадил" деган ма'нони англатади ва лотинча морс, о'лим со'зи билан ма'лум бир алоқани ко'рсатади.[2][3]

Манбалар

Библиография

Ҳаволалар