Moyjuvoz

Moyjuvoz (moy chiqaruvchi[1] — „moy chiqarish“ soʻzidan) — bir oz nordon sut, qaymoq yoki smetanadan quvlash — ishlov berilayotgan mahsulotga mexanik taʼsir koʻrsatish orqali sariyogʻ olish uchun qurilma[2].
Foydalanish

Qaymoqni mexanik quvlashda sut yogʻi ajralib chiqadi. Yogʻ atrofini oʻrab turgan membranalar buziladi va yogʻ boʻlaklarini hosil qiladi[3]. Moyjuvozda boʻlaklar bir-biriga yopishadi va yirikroq boʻlaklar hosil qiladi. Quvlashda havo pufakchalari yogʻ boʻlaklariga tushadi. Keyinchalik quvlaganda yogʻ tobora zichlashib boradi, havo pufakchaları esa chiqib ketadi. Natijada, yogʻ qolgan suyuqlikdan ajraladi[4].
Tarixiy faktlar
Yogʻ quvlash haqidagi eng erta eslatmani Bibliyada topish mumkin, u taxminan miloddan avvalgi 2000-yilga tegishli. Moyjuvoz VI asrda mavjud boʻlgan boʻlishi mumkin, chunki Shotlandiyada shu vaqt belgilangan moyjuvoz qopqogʻi topilgan.
Yevropa anʼanalarida, boshqa uy ishlari bilan bir qatorda, moyjuvoz yordamida yogʻ quvlash, asosan, ayollarning ishi boʻlgan[5].
Manbalar
- ↑ Dalь V.I. „Paxtatь“, . Tolkovыy slovarь jivogo velikorusskogo yazыka, 3-e izd, SPb.-M.: T-vo M.O. Volьf, 1907.
- ↑ Russkaya izba 2004.
- ↑ Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition. 2009 pg:1 −1. «Butter.»
- ↑ National Museums of Scotland, «Churn Lid.» http://nms.scran.ac.uk/database/record.php?usi=000-100-103-159-C (Wayback Machine saytida 2020-08-10 sanasida arxivlangan)
- ↑ Jensen, Joan M. What’s in a Butter Churn? Objects and Women’s Oral History. 1983. https://www.jstor.org/stable/3345974
Adabiyotlar
- Baranov D.A., Baranova O.G. i dr. „Masloboyka“, . Russkaya izba : Illyustrirovannaya entsiklopediya.
- I. I. Shangina „Masloboyka“, . Russkiy traditsionnыy bыt: Entsiklopedicheskiy slovarь, 5000 ekz — 420—421-bet. ISBN 5-352-00337-X.
Havolalar
- Mendeleev D. I., Rudnev V. M. Masloboynoe i masloekstraktsionnoe proizvodstva // Entsiklopedicheskiy slovarь Brokgauza i Efrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
- Several types of butter churn illustrated and described (Wayback Machine saytida 2021-03-03 sanasida arxivlangan)
- Traditional Czech butter churn (Wayback Machine saytida 2011-07-20 sanasida arxivlangan)
| Vikiomborda „Moyjuvoz“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |