Муҳаммад Содиқ Ардистоний (1721-йилда вафот этган) – Сафавийлар давридаги эронлик шиа файласуфларидан бири[1].

Ҳаёти

Ҳенрй Cорбиннинг сўзларига кўра, Ардистоний фожиавий даврда, яъни Шоҳ Султон Ҳусайн ҳукмронлик қилган пайтда яшаган. Унинг ҳаёти даври Афғонлар томонидан Исфаҳон шаҳрининг қамал қилиниши билан бир вақтга тўғри келган[2].

Ишлари

Ардистонийнинг ислом фалсафасида иккита асосий асари бор. асосий асари „Ҳикма содиқия“ (муаллифнинг шахсий фалсафаси)[3]. Бу китоб Ардистонийнинг шогирдларидан бири Мулла Ҳамза Ғилоний томонидан ёзилган. Шунингдек, у „Китоб аш-шифо“ луғати ва Қур’он сурасига баъзи шарҳлар берган.

Фалсафий қарашлари

Ардистоний, худди мулла Садра сингари, Авиценна ва унинг қарашларини танқид қилган. У Мулла Садрага эргашиб, тасаввур қобилиятини номоддий деб ҳисоблаган[4]. Ҳенрй Cорбиннинг сўзларига кўра, Ардистоний умумий руҳнинг тана билан ўзаро алоқасини тушунтиришда қийинчиликларга дуч келган. Шубҳасиз, Ардистоний бу муаммони тажалли ёки илоҳий зуҳур тушунчаси орқали ҳал қилишга уринган[5].

Манбалар